Tramp TikTok anlaşmasını istəyir, lakin Çin güzəştsiz razılaşmaya getməyəcək..

ABŞ prezidenti Donald Tramp populyar sosial media platforması "TikTok"un ölkədə qadağadan xilas ediləcəyini vəd edirdi. Sözügedən müqavilə hələ də Trampın rəhbərliyində həyata keçirilə bilər, lakin məsələ ilə bağlı danışıqlara yaxın mənbələrə görə, ABŞ ilə "TikTok"un ana şirkəti - Çin mənşəli "ByteDance" arasında müzakirələr dalana dirənib.

Qaynarinfo "The Washington Post" qəzetinə istinadən xəbər verir ki, danışıqlarda iştirak edən mənbələrin gözlərunə görə, Çin hökuməti ABŞ-dan ticarət sahəsində daha geniş güzəştlər əldə etmədən müqavilənin uğursuzluğa düçar olmasına göz yuma bilər.

"ByteDance" şirkəti istənilən satış qərarı üçün Çin hökumətinin razılığını almaq məcburiyyətindədir. Digər tərəfdən, Tramp administrasiyasının tətbiq etdiyi yeni gömrük rüsumları da mümkün bir razılaşmanı çətinləşdirir.

Xatırladaq ki, Tramp ilk prezidentlik dövründə "TikTok"un ABŞ-da qadağan edilməsinə cəhd edən şəxs olub. O, platformanın milli təhlükəsizlik üçün risk yaratdığını əsas gətirərək "TikTok"u hədəfə almışdı. Lakin o, bu qadağanı həyata keçirmədən vəzifəsini Co Baydenə təhvil verib.

Trampın başlatdığı prosesi daha sonra ABŞ Konqresi davam etdirib və Bayden tərəfindən imzalanan bir qanun layihəsi qəbul olunub. Bu qanuna əsasən:

* "ByteDance" 90 gün ərzində "TikTok"u ABŞ-lı bir şirkətə satmalı idi;

* Əks halda, "TikTok" ABŞ-dan tamamilə çıxmalı, yəni istifadəçilər platformanı yükləyə və yeniləyə bilməməli idi.

* TikTok-un ABŞ-dakı fəaliyyəti üçün son tarix Trampın yeni prezident kimi işə başladığı həftəsonuna təsadüf edirdi. Bir müddət ABŞ-lı istifadəçilər "TikTok"a daxil ola bilmədi.

Seçki kampaniyası zamanı Tramp "TikTok"u xilas edəcəyinə" dair vədlər vermişdi. Məhz buna görə də "TikTok"un ABŞ-dakı fəaliyyətinin bərpasından sonra, platformada Trampa xüsusi təşəkkür mesajı əks olunub. "TikTok" hətta Trampın inauqurasiyasını bir şənliklə qeyd edib və şirkətin baş icraçı direktoru Şou Çyu onun andiçmə mərasiminə qatılıb.

Bununla belə, "ByteDance" üçün problem hələ həll olunmayıb. Şirkət "TikTok"u satmaq məcburiyyətində qalır.

Tramp administrasiyası ABŞ-dakı potensial alıcılarla danışıqlar aparıb, hətta ABŞ hökumətinin "TikTok"da pay alması fikrini də gündəmə gətirib.

Hazırda "TikTok" texniki olaraq ABŞ-da fəaliyyətini davam etdirir, lakin "Apple" və "Google"un tətbiq mağazalarında yer almır. Bu platformalar, "TikTok"u dəstəkləyəcəkləri təqdirdə maliyyə cəriməsi ilə üzləşə bilərlər. Trampın verdiyi sözlü təminata baxmayaraq, "Apple" və "Google" hələ də bu riski almağa hazır deyil.

"The Washington Post"la danışan bir analitikə görə, "ByteDance" "TikTok-u satmaq üçün maliyyə baxımından məcbur deyil. Çünki şirkət onsuz da milyardlarla dollar gəlir əldə edir. Çin üçün əsas prioritet isə "TikTok"un intellektual mülkiyyəti və platformanın tövsiyə alqoritmidir.

Bu səbəbdən, Çin hökuməti yalnız "TikTok"un özünün satılmasına icazə verə bilər, lakin onun arxasında duran alqoritmi ötürməkdən imtina edə bilər.

İndilik hər şey vaxtın nə göstərəcəyindən asılıdır:

* Tramp razılaşmanı cəlbedici etmək üçün Çin hökumətinə əlavə güzəştlər edəcəkmi?

* Çin hökuməti satışa icazə verəcəkmi?

* TikTok bir daha ABŞ-da tamamilə qadağan ediləcəkmi?

Hazırda hər iki ssenari mümkün görünür, lakin tərəflər hələ də konkret bir razılaşma əldə edə bilməyiblər.

Aydın