Turan işığında 150 il FOTO

Bakı Slavyan Universitetində milli mətbuatımızın 150 illik yubileyi ilə bağlı tədbir keçirilib

 Bu gün Bakı Slavyan Universitetinin Heydər Əliyev mərkəzində tələbələrin, bu ali məktəbin professor-müəllim heyətinin iştirakı ilə Azərbaycan Milli Mətbuatının 150 illik yubileyinə həsr olunan toplantı keçirilib. 

"Azərbaycan Türk Ocağı" İctimai Birliyinin «Turan işığında 150 il» layihəsi çərçivəsində keçirilən toplantını Bakı Slavyan Universitetinin professoru, millət vəkili Vüqar Rəhimzadə açaraq anadilli mətbuatımızın keçib gəldiyi şərəfli yolun ümumi mənzərəsini verib, Prezident İlham Əliyevin mətbuatın 150 illik yubileyinin keçirilməsi barədə sərəncamının tarixi əhəmiyyətindən danışıb. V.Rəhimzadə QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin yardımı ilə keçirilən «Turan işığında 150 il» layihəsindən, layihə rəhbəri Akif Aşırlının mətbu və elmi fəaliyyətindən söz açıb, bu tədbirin tələbələr üçün maraqlı və faydalı olacağını vurğulayıb. 

   Bakı Slavyan Universitetinin jurnalistika kafedrasının müəllimi Fərqanə Məlikova Həsən bəy Zərdabinin əsasını qoyduğu «Əkinçi» qəzeti ilə başlanan tarixi yola diqqət yönəldib, Qərb ölkələrinin jurnalistikasından fərqli olaraq Azərbaycan mətbuatının ilk istiqamətinin maarifçilik olduğunu bildirib.

   A.Aşırlı layihənin niyə «Turan işığında 150 il» adlandırılması barədə fikirlərini bölüşüb. Qeyd edib ki, H.Zərdabi «Əkinçi»nin çapı ilə Azərbaycanın və Rusiyanın türk-müsəlman xalqlarının milli oyanış, milli özünüdərk proseslərinə təkan verib.  

Krımda, Baxçasarayda çap olunan, bu gün də bütün türk xalqlarını vahid platformaya, birliyə, vəhdətə çağıran «Tərcüman» qəzeti ilk mayasını «Əkinçi»dən alıb. «Tərcüman»ın memarı İsmayıl bəy Qaspıralı Həsən bəy Zərdabini özünün müəllimi adlandırıb, onun açdığı cığırla irəlilədiyini dönə-dönə məqalələrində xatırlayıb.

   A.Aşırlı qeyd edib ki, «Əkinçi»dən sonra Ünsizadə qardaşlarının ərsəyə gətirdikləri «Ziya» («Ziyayi-Qafqaziyyə»), «Kəşkül»də Azərbaycan ictimai-siyasi fikir tarixində ilk dəfə ümmətçilikdən millətçiliyə keçid mərhələsinin əsasları qoyulub. Sonrakı illərdə milli kimlik axtarışlarını Əli bəy Hüseynzadə, Əhməd bəy Ağaoğlu, Əlimərdan bəy Topçubaşov, M.Şahtaxtlı davam etdirib. «Həyat», «İrşad» qəzetlərində, «Füyuzat» məcmuəsində vahid, ortaq türk dili, Türk dünyasının birliyi və Turançılıq ideyasını inkişaf etdiriblər. A.Aşırlı bildirib ki, mətbuatımızın 150 illik dövrünə nəzər saldıqda milli mətbuatımız müəyyən fasilələrlə olsa da, türk xalqlarının birliyi, bərabərliyi ideyasını ictimai rəyə təqdim edib, bu yolda fəaliyyət göstərib. Azərbaycanda nəşr olunan qəzet və dərgilər Osmanlı dövlətində, Krımda, Türküstanda, Güney Azərbaycanda, Rusiyanın daxilində yaşayan türk topluluqları oxuyub, bu nəşrlərə abunə yazılıb. Türkiyə, Türküstan, İdil-Ural, Krım türklərinin publisistləri Azərbaycanda müxtəlif nəşrlərdə çalışıblar.

   A.Aşırlı 1915-ci ilin oktyabrın 2-də M.Ə.Rəsulzadə tərəfindən yaradılan «Açıq söz»ü Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə gedən möhtəşəm yolun başlanğıcı adlandırıb.

   1920-ci ildə Azərbaycanın sovetləşmə dönəminə toxunan A.Aşırlı qeyd edib ki, bu 70 illik dövrü kəsib atmaq, arxa plana keçirmək olmaz. Bu dövrdə Azərbaycan jurnalistləri, publisistlər milli-mənəvi dəyərləri, ana dilimizi, mədəniyyətimizi mühafizə etməyə çalışıblar.

  A.Aşırlı qeyd edib ki, müstəqilliyimizin bərpasından keçən 35 ilə yaxın dövr ərzində Azərbaycan milli mətbuatının yeni inkişaf istiqamətləri müəyyənləşib və bu yol indi də yorulmadan davam etdirilir.

   Tədbirin sonunda A.Aşırlı tələbələrin mətbuat və jurnalistika tarixi ilə bağlı suallarını cavablandırıb.

   Xatırladaq ki, «Turan işığında 150 il» layihəsinin davamı Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsində olacaq.

 Elmar İbrahimli