Türk dövlətləri arasında vəsiqə ilə səyahət MÜMKÜNDÜRMÜ?

Bugünlərdə Azərbaycan vətəndaşlarının Özbəkistana şəxsiyyət vəsiqəsi ilə səfər edə bilməsi ilə bağlı müzakirələr aparılıb.

Danışıqlar çərçivəsində hər iki ölkənin Xarici İşlər Nazirliyinin konsulluq və hüquq idarələrinin əməkdaşlarının iştirakı ilə biometrik şəxsiyyət vəsiqələrinin Özbəkistan və Azərbaycan sərhədlərini keçmək üçün sənəd kimi tanınması imkanları müzakirə edilib.

Bəs TDT-yə üzv ölkələrin vətəndaşlarının tək şəxsiyyət vəsiqəsi ilə digərinin ərazisinə gediş-gəlişi məsələsi qaldırıla bilərmi? Belə bir addımın atılması nə qədər real görsənir və bunun hansı faydaları ola bilər?

Məsələ ilə bağlı Modern.az-a danışan TÜRKPA-nın İqtisadi əməkdaşlıq komissiyasının üzvü, deputat Fazil Mustafa bildirib ki, TDT-yə üzv ölkələrin vətəndaşlarının digər təşkilata üzv ölkələrə tək vəsiqə ilə gediş-gəlişi baş tuta bilər:

“Əlbəttə, bu ola bilər. Bu məsələ ümumiyyətlə gələcəkdə asanlaşan istiqamətdə getməlidir. Biometrik şəxsiyyət vəsiqələri ilə Türkiyəyə gediriksə, bu praktika digər türk dövlətlərinə də aid edilməlidir. Burada problem yoxdur”. 

F.Mustafa söyləyib ki, birinci mərhələ hələ müzakirə mərhələsidir:

“Bundan sonra qərar verilə bilər. Bu istiqamətdə də yəqin ki, irəliyə doğru qərarların qəbul olunması mümkündür”.

Milli Məclisin deputatı, TÜRKPA-nın Hüquq məsələləri və beynəlxalq əlaqələr komissiyasının üzvü Məlahət İbrahimqızı qeyd edib ki, türk dövlətləri arasında da səfərlərin biometrik şəxsiyyət vəsiqələri ilə həyata keçirilməsi arzuolunandır:

“TDT-yə üzv bir sıra ölkələrin vətəndaşlarının türk dövlətlərinə səfərləri biometrik şəxsiyyət vəsiqələri ilə həyata keçirilə bilər. Bu, həqiqətən də, sevindirici hal oldu. Bizim ailəmiz Türk dünyasıdırsa, biz öz ailəsinə müxtəlif bürokratik, yaxud müəyyən prosedurların həyata keçirilməsində maraqlı olmamalıyıq. Biz bir ailəyiksə, Azərbaycanda Bakıdan Ağstafaya, yaxud Zaqataladan Qusara gedəndə heç bir mane olmadığı kimi, hesab edirəm ki, ailəmiz olan türk dövlətləri arasında da səfərlərin biometrik şəxsiyyət vəsiqələri ilə həyata keçirilməsi təqdirəlayiq, arzuolunandır və gerçəkləşməsi mümkündür”.

Deputat əlavə edib ki, belə bir təcrübə var:

“Məsələn Avropa Birliyinə daxil olan ölkələrin vətəndaşları heç bir pasport tələb olunmadan səyahət edə bilirlər. Eyni zamanda qardaş Türkiyə artıq bir çox ölkələrə çoxdan pasportla səyahəti ləğv edib. Azərbaycan üçün qardaş ölkə çoxdan xarici pasport tələbini aradan qaldırıb. Vəsiqə ilə Azərbaycan vətəndaşları Türkiyəyə gedə bilir və orada 1 ay qala bilirlər. Eyni zamanda Azərbaycana da Türkiyədən tək şəxsiyyət vəsiqəsilə səfər etmək mümkündür. Özbəkistanla Azərbaycan arasında tək şəxsiyyət vəsiqəsi ilə gediş-gəliş məsələsinin müzakirəsini Azərbaycan xalqı qeyri-adi qarşılamadı. Birincisi dediyim kimi, belə təcrübə var. Digər yandan, Özbəkistan bizə qardaş ölkədir. TDT-yə üzv ölkələr yalnız təşkilat içərisində çoxtərəfli strateji tərəfaşlığa malik deyil, həmçinin bu ölkələr arasında ikitərəfli formatda da strateji müttəfiqlik səviyyəsində olan əlaqələr mövcuddur. Ortaq əlifbanın tətbiq olunacağı, ortaq marka olan "Made in Turan" adı altında məhsulların dünya bazarına çıxarılması təsdiq olunubsa, deməli, bu da çətin olmayan şeydir. Əminik ki, bu qayda yalnız Azərbaycanla Özbəkistan arasında deyil. Eyni zamanda gələcəkdə Qazaxıstan, Qırğızıstan və digər türk dövlətləri arasında da tətbiq olunacaq. Bu çox aktual məsələdir. Hesab edirəm ki, tezliklə belə qərarlar veriləcək və biz bundan yararlana biləcəyik”.