“Türk Dövlətləri Təşkilatının güclənməsi bəzi dairələri narahat edir” POLİTOLOQ ŞƏRH ETDİ

Bu gün Qəbələdə Türk Dövlətləri Təşkilatının Xarici İşlər Nazirləri Şurasının toplantısı başlayıb. Tədbirdə üzv ölkələrin xarici siyasət rəhbərləri regional və beynəlxalq gündəmdə olan əsas məsələləri, həmçinin təşkilatın gələcək əməkdaşlıq istiqamətlərini müzakirə edirlər.

Qəbələdə keçirilən toplantının Azərbaycanda baş tutması həm siyasi, həm də simvolik baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, Türk Dövlətləri Təşkilatının qəbul etdiyi qərarlar bölgədə digər güc mərkəzləri – məsələn, Rusiya və Qərb – tərəfindən də diqqətlə izlənir və müxtəlif reaksiyalar doğura bilir.

Görəsən, Qəbələdə keçirilən toplantının Azərbaycanda baş tutmasının siyasi və simvolik əhəmiyyəti nədən ibarətdir və Türk Dövlətləri Təşkilatının qərarları bölgədə digər güc mərkəzləri tərəfindən necə qiymətləndirilir?

 Gununsesi.info-ya danışan politoloq Həşim Səhrablı mövzunu belə şərh edib:

“Türk Dövlətləri Təşkilatının Qəbələdə keçirilən növbəti görüşü nəticəsində qəbul olunacaq qərarlardan asılı olaraq, toplantının simvolik xarakter daşıyıb-daşımayacağı müəyyənləşəcək.

Əgər bu görüş də əvvəlkilər kimi əsasən standart məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi ilə məhdudlaşacaq, əvvəlki qərarların möhkəmləndirilməsi və əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi istiqamətində müzakirələr aparılacaqsa, bu, simvolik məna daşımayacaq.

Lakin iddia olunduğu kimi, Türkmənistanın tamhüquqlu üzv kimi, yaxud hər hansı digər dövlətin müşahidəçi statusunda qəbul edilməsi, əməkdaşlığın inkişafı üçün yeni sahələrin müzakirəsi və təşkilatın regional güc mərkəzinə çevrilməsi istiqamətində mühüm qərarların qəbul olunması baş verərsə, o zaman Qəbələdə keçirilən bu görüş simvolik məna kəsb edəcək.

Bu baxımdan belə qərarların məhz Azərbaycanda qəbul olunması iki mühüm mənada əhəmiyyət daşıyır. Birincisi, hələ təşkilata “Türk Dövlətləri Təşkilatı” adı verilməmişdən öncə, qurum “Türk Şurası” kimi fəaliyyət göstərərkən onun yaradılması qərarı da məhz Azərbaycanda qəbul edilmişdi.

Türk birliyinin ideoloji əsaslarının formalaşması və bu istiqamətdə atılan əməli addımların başlanğıcı Naxçıvanda qoyulmuşdu. Bu gün həmin birliyin daha da möhkəmlənməsi, güclənməsi, yeni fəaliyyət istiqamətləri üzrə fikir mübadilələrinin aparılması, eləcə də yeni üzvlərin və müşahidəçi dövlətlərin qəbul edilməsi məsələlərinin müzakirəsi də yenidən Azərbaycanda baş tutur”.

Politoloq vurğulayıb ki, təşkilatın fəaliyyət miqyası getdikcə genişlənir, strateji əhəmiyyəti isə artır:

“Bu baxımdan, Qəbələdə keçirilən növbəti zirvə görüşü həm simvolik, həm də strateji baxımdan böyük önəm daşıyır. Azərbaycan təkcə Türk dövləti kimi deyil, həm də Türk dünyasının birləşməsində lokomotiv və körpü rolunu oynayır. Bu, Azərbaycanın Türk birliyi üçün əhəmiyyətini, həm rəqib, həm də dost dövlətlər üçün strateji dəyərini bir daha nümayiş etdirir.

Türk Dövlətləri Təşkilatının qərarları isə bölgədəki digər güc mərkəzləri tərəfindən adətən qısqanclıqla qarşılanır. Rəqib və ya düşmən mövqeyində olan tərəflər bu birliyin hərbi, siyasi və iqtisadi sahələrdə genişlənməsindən, həmçinin möhkəmlənməsindən daim ehtiyat ediblər. Onlar Türk birliyinin real regional güc mərkəzinə çevrilməsinin qarşısını almağa çalışıblar”.

Həşim Səhrablı onu da qeyd edib ki, Türk Dövlətləri Təşkilatının yüksəlişi bəzi qüvvələrdə narahatlıq doğurur:

“Məhz buna görə Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkmənistan, Özbəkistan, Macarıstan və digər Türk dövlətləri düşmənlərə və rəqiblərə inat olaraq bu birliyin güclənməsi, regional, eləcə də gələcəkdə qlobal güc mərkəzinə çevrilməsi istiqamətində səylərini artırmalıdır.

Bu addımlar milli gücün möhkəmlənməsi, xalqların sosial rifahının yüksəlməsi və yeni dünya düzənində Türk dövlətlərinin layiqli yer tutması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Türk birliyinin güclənməsi həm xalqlarımızın rifahına, həm də regional sabitliyə ciddi töhfə verəcək”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info