Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“Türk dünyası birləşsə, dünyanın ən güclü ordularından biri olar“

“Türk dünyası birləşsə, dünyanın ən güclü ordularından biri olar“

Icma.az xəbər verir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

Bu gün Qəbələdə Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) növbəti sammiti baş tutacaq. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin dəvəti ilə təşkilat üzv və müşahidəçi ölkələrin liderləri dəvət olunub.  Sammit “Regional sülh və təhlükəsizlik” mövzusuna həsr olunub. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev, Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov, Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev, Türkmənistanın Xalq Məsləhətinin sədri Qurbanqulu Berdiməhəmmədov, Macarıstan Baş naziri Viktor Orban və Şimali Kipr Prezidenti Ersin Tatar tədbirdə iştirak edəcək.

Sammitlə bağlı Moderator.az-a danışan  Dünya Türkiyat Dərnəyinin sədr müavini, jurnalist və yazar Selçuk Düzgünlə müsahibəni təqdim edir:

– Selçuk bəy, Türk Dövlətləri Təşkilatının Qəbələdə bir araya gəlməsi Azərbaycanın türk dünyasındakı nüfuzunun göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilərmi?

– Əgər 1970-ci ildə Anadolunun hər hansı bir şəhərində birinə desəydiniz ki, “Türkiyədən kənarda yaşayan bəzi türklər müstəqil olacaq, "Türk Birliyi" adlı bir təşkilat yaradılacaq və dövlət rəsmiləri ortaq bayraq altında şəkil çəkdirəcəklər”, sizi xəyalpərəst adlandırardılar. Eyni illərdə kimsə “Azərbaycan SSRİ-dən ayrılacaq, Türk dünyasında Türkiyədən sonra ikinci müstəqil dövlət olacaq və digər türkdilli dövlətlər də ardınca gələcək” desəydi, ona da qəribə baxardılar.

1995-ci ilə gəldikdə isə artıq 7 müstəqil türk dövləti var idi. O zaman da kiməsə “Türk Birliyi yaradılacaq və dövlət rəhbərləri ortaq bayraq altında bir araya gələcək” desəydiniz, yenə xəyalpərəstlikdə günahlandırardılar.

Amma Türk Dövlətləri Əməkdaşlıq Şurası yaradıldı və sonradan "Türk Dövlətləri Təşkilatı" adını aldı. “Dildə, fikirdə, işdə birlik” anlayışı sürətləndi və artıq bu, xəyal deyildi. Fiziki və hüquqi təməl isə 2009-cu il oktyabrın 3-də Naxçıvanda qoyuldu.

Bugünkü, 6–7 oktyabr tarixlərində Qəbələdə keçirilən “Regional Sülh və Təhlükəsizlik” mövzusunda sammit məhz həmin addımın məntiqi davamıdır. Türk Dövlətləri Təşkilatının Qəbələdə toplanması Azərbaycanın türk dünyasındakı nüfuzunun, söz sahibliyinin və liderlik rolunun göstəricisidir.

– Türk dünyasının iqtisadi inteqrasiyası və ortaq bazarın yaradılması istiqamətində hansı praktiki addımlar atıla bilər?

– Bu birlik bir daha göstərir ki, Türk dünyası birləşsə, ortaya çıxan nəticə böyük olacaq.

Bugünkü Türk dövlətləri — Türkiyə, Azərbaycan, Türkmənistan, Qırğızıstan, Qazaxıstan və Özbəkistan — yalnız milli baxımdan deyil, həm də iqtisadi və hərbi baxımdan güclüdür:

Ümumi ərazi: 4,8 milyon kvadrat kilometr.

Birgə iqtisadi güc: dünyada 7-ci yer.

Əhali: 140 milyon, dünyada 9-cu sırada.

Hərbi potensial birləşsə, dünyanın ən güclü ordularından biri yaranar.

Qısacası, Türk dünyasının problemləri iqtisadi, siyasi və hərbi birlik sayəsində həll edilə bilər. Qarabağ müharibəsi bunun ən bariz sübutudur: Azərbaycan 30 il ədalət üçün çağırış etdi, amma sonda ədalət bir savaşla bərpa olundu.

Ortaq bazarın formalaşması üçün İsmayıl bəy Qaspıralının “dildə, fikirdə, işdə birlik” prinsipi bu gün də aktualdır:

Dildə birlik: əlifba birliyi.

İşdə birlik: Avropa Birliyi modeli əsasında qurulmuş idarəetmə sistemi

Fikirdə birlik: ortaq tarix şüuru üzərində qurulmuş təhsil modeli.

Hətta ortaq media və informasiya məkanı ilə Türk dünyasında vahid diaspora anlayışı yaradılmalıdır. Ölkələr millətin qəlbində yaşayar və zaman həmin qəlbin hərəkətə gəlməsi üçün bir dərmandır.

Bugünkü Türk dövlətləri bəzi çətinliklərə baxmayaraq, müqəddəs hədəfə doğru irəliləyirlər — bu hədəf artıq bir millətin yox, bütün Türk millətinin ortaq amalını əks etdirir.

– Zəngəzur dəhlizinin açılması türk dövlətlərini strateji baxımdan necə birləşdirə bilər?

– Zəngəzur dəhlizi Türk dünyasının birləşməsi və qədim İpək Yolunun yenidən türklərin nəzarətinə keçməsi baxımından ən mühüm addımlardan biridir.

Bu layihə təkcə Türk dünyası üçün deyil, həm də Avropadan Asiyaya uzanan qlobal yol layihəsidir. Məsələn, yaxın zamanda təməli qoyulan Qars–İğdır–Aralıq–Dilucu dəmir yolu xətti, Zəngəzur dəhlizinin vacib hissəsini təşkil edəcək.

Bu xətt Türkiyə və Azərbaycanın logistika imkanlarını artıracaq, həmçinin Pekindən Londona qədər uzanan Şərq–Qərb nəqliyyat xəttini daha səmərəli edəcək.

Türk dünyasının qardaşlığına töhfə vermək imkanını yaratdığınız üçün dərin minnətdarlığımı bildirirəm.

– Biz də sizə səmimi cavablarınıza və ayırdığınız vaxta görə təşəkkür edirik.

Mehin Mehmanqızı

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:142
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 07 Oktyabr 2025 14:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see316

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see313

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see291

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see288

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see271

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see264

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see259

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see258

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see246

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see245

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see239

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see228

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see218

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see217

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see205

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see198

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see194

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri