Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Türkiyədəki böhran Azərbaycanı da “vura” bilər Türk ekspert xəbərdarlıq etdi

Türkiyədəki böhran Azərbaycanı da “vura” bilər Türk ekspert xəbərdarlıq etdi

Icma.az xəbər verir, GlobalInfo saytına əsaslanaraq.

Hər bir ölkə kimi iqtisadiyyatı sənaye və istehsala əsaslanan Türkiyədə son dövrdə bu sahədə vəziyyət çox acınacaqlı hal alır. Artan xərclər səbəbindən xüsusən tekstil, mebel və ayaqqabı sektorunda istehsalçılar fabriklərini kütləvi şəkildə xaricə köçürür. Bu ilin əvvəlindən təkcə tekstil sahəsində fəaliyyət göstərən 160 fabrik tırlar və gəmilərlə xaricə köçürülüb.

Fabriklər əsasən vergi və işçi xərclərinin aşağı olduğu Misir, Mərakeş, Banqladeş və Tunisə köçürülür. Köçürmə xərcləri yüksək (2-2,5 milyon TL) olsa da istehsalçılar bu addımı atmağa hazırdırlar. Onlar istehsalda itki və işsizlik problemi təhlükəsi səbəbindən həyəcan təbili çalır.

“Biz bu sənayesizləşmə prosesinə dərhal son qoymalı və istehsal iqtisadiyyatına qayıtmalıyıq”, Ankara Sənaye Palatasının İdarə heyətinin sədri Seyid Ardıç sözügedən mənfi tendensiyaya münasibət bildirərkən deyib.

Globalinfo.az türkiyəli iqtisadçı ekspert, İzmir Bakırçay Universitetinin və Yohannesburq Universitetinin dosenti Dr. Sezer Bozkuş Kahyaoğludan bununla bağlı müsahibə alıb. Həmin müsahibəni təqdim edirik:

– Sezer xanım, Türkiyədə xüsusilə tekstil sahəsində yaranmış böhranlı vəziyyəti aradan qaldırmaq istiqamətində dövlət hansı tədbirlər görür? Yoxsa, beynəlxalq arenada Türkiyə üçün müəyyən edilmiş rol dəyişib? Problemin həlli necə mümkündür?

– Tekstil sektorunda gedən proseslər narahatlıqla qarşılansa da, bu proses ölkələrin inkişafında baş verən əhəmiyyətli dəyişiklikdir. Burada daha çox əmək tələb edən tekstil istehsalçıları ölkə seçimlərini xərclərə əsasən edirlər. Bazar yaxınlığı, bazar ölçüsü və nəqliyyat meyarları nəzərə alınmaqla qərar qəbul edən menecerlərin və şirkətlərin seçimində Misir əhəmiyyətli üstünlüyünə malikdir. Türkiyənin Misirlə son dövrlər diplomatik əlaqələri və əməkdaşlığı da buna təsir göstərir. Bu məsələni Türkiyədən kapital axını kimi təsvir etmək və ya ifadə etmək çox da düzgün olmazdı. Çünki yeni formalaşan geosiyasi və geoiqtisadi şərtlər tekstildə də daha yüksək əlavə dəyərə malik və yeni məhsulların istehsalını zəruri edir. Bu proses öz növbəsində texnoloji alətləri ətraf mühit və kənar təsirlərdən qorumaq üçün hazırlanmış yeni texnoloji məhsulların istehsalını zəruri edir. Bundan əlavə, hərbi texnika və böyük orduların ehtiyac duyduğu xüsusi hazırlanmış tekstil məhsullarının istehsalı ön plana çıxacaq. Türkiyə bu yüksək dəyərli və əlavə dəyərə malik tekstil məhsullarına keçidi başlatmaq istiqamətində addım atmalıdır. Sektordakı bu dəyişiklik işçi qüvvəsinin yenidən hazırlanmasından və onların daha yüksək əmək haqqı ilə bu sektorlara keçməsindən asılıdır və bu proses zamanı iş yerlərini dəyişdirməyə məcbur olanların itkilərini kompensasiya edir. Tekstil sektorundakı bu proses Türkiyə iqtisadiyyatında məşğulluğa göstərəcəyi təsir baxımından qiymətləndirilir. Qeyd etdiyim kimi, məşğulluq sahəsi yeni sektorlar üçün insan resursu istiqamətində sürətlə inkişaf etdirilməlidir. Buna görə də, daha yüksək əlavə dəyərə malik məhsul çeşidinə keçidin qaçılmaz bir proses olduğu qənaətinə gəlmək olar. Bu yeni mühitə uyğunlaşa, bu dəyişikliyi tətbiq edə və idarə edə bilənlər uğur qazanacaq.


Dr. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu

– Azərbaycan geyim mallarının böyük bir qismini Türkiyədən idxal edir. Türkiyədə tekstil sənayesindəki durğunluq ixracata necə təsir edəcək?

– Türkiyədəki bu transformasiya Türk dünyası, xüsusən də can Azərbaycan üçün hərbi ləvazimatların istehsalı və zəruri təhlükəsizlik tədbirləri baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. NATO və alyans ölkələrində hərbi tekstil məhsullarına artan tələbat bu məhsulların istehsalını zəruri etmişdir. Türk dövlətləri, Türkiyə və Azərbaycan, bu sahədə strateji əməkdaşlıq qurmalı və xərcləri nəzərə alaraq təchizat zəncirləri yaratmalıdırlar. Genişmiqyaslı istehsal strukturunun yaradılması üçün hazırlıqlar görülməlidir. Burada təqdim olunan məlumatlar kontekstində, prosesin Türkiyə və Azərbaycan üçün qısamüddətli mənfi aspektləri üstələyən orta və uzunmüddətli perspektivdə əhəmiyyətli üstünlüklər və imkanlar təklif etdiyini nəzərdən qaçırmaq olmaz. Əsas məsələ prosesin idarə olunmasıdır və bu proses sürətli qərar qəbuletmə ilə dəstəklənməlidir.

– Ancaq problemin miqyası yalnız tekstil sənayesini əhatə etmir. Məsələn, mebel və ayaqqabı sektorunda eyni şəkildə çıxılmaz vəziyyətin yarandığı deyilir. Türk lirəsinin kəskin devalvasiyası ilə müşayiət olunan iqtisadi böhranın pik həddə çatdığı indiki dövrdə bütün növ istehlak mallarında, daşınmaz əmlak, kirayə evlər, xidmət sahəsi və digərlərində sürətli bahalaşma davam edir. Bəzi siyasi şərhçilər Türkiyədəki iqtisadi böhranda xarici qüvvələrin rolu olduğunu iddia edir. Bəzilərinə görə isə Türkiyədə yaşayış koronavirus pandemiyası nəticəsində yaranan böhranlı vəziyyətə qədər normal olub. O zaman Türkiyəni birdən-birə bu nöqtəyə gətirən nə oldu?

– Türkiyə açıq iqtisadiyyata malikdir və indi dünyada çox qarmaqarışıqlıq var, ona görə də biz təsirə məruz qalırıq. Ölkəmiz və bütün türk dünyası buna görə risk altındadır. Çox diqqətli olmalı və qüvvələrimizi birləşdirməliyik. COVİD süni intellektlə rəqəmsal transformasiyanı sürətləndirdi. Buna uyğunlaşmalı və innovasiyaları izləməliyik. Universitetlər arasında əməkdaşlıq bu baxımdan çox vacibdir və cümə günü türk ölkələrindən ekspertlərlə “Türk dünyası daxilində əməkdaşlığı necə inkişaf etdirməliyik?” mövzusunda onlayn sessiyada bu məsələləri müzakirə edəcəyik.

Gülnar Səlimova
Globalinfo.az
İstanbul

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:220
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 11 Noyabr 2025 14:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see343

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see329

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see325

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see306

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see300

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see298

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see289

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see280

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see268

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see264

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see252

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see251

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see246

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see242

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see237

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see229

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see225

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see222

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see221

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see217
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri