Uşağı birdən birə tez yatmağa məcbur etmək əks effekt verə bilər Psixoloqdan valideynlərə TÖVSİYƏ

Məktəblərin açılmasına sayılı günlər qalmış, uşaqlar hələ də yay tətilinin sərbəst yuxu rejiminə öyrəşib. Valideyinlər isə deyir ki, bu hal uşaqların yeni dərs ilinə uyğunlaşmalarını çətinləşdirə bilər.

Bəs yuxu rejimini qaydasına salmaq üçün nələr etmək lazımdır?

Redaktor.az-a açqılamasında psixoloq Pərvanə Musayeva bildirdi ki, yay tətili uşaqlar üçün istirahət, oyun və sərbəst vaxt dövrüdür:

"Bu müddətdə onların yuxu rejimi tez-tez dəyişir, nəticədə gec yatmaq və səhər gec oyanmaq vərdişi yaranır. Lakin məktəblərin açılmasına sayılı günlər qaldığı üçün uşaqların gündəlik rejimini, xüsusilə də yuxu saatlarını yenidən normaya salmaq vacibdir. Düzgün yuxu rejimi uşaqların diqqətini və yaddaşını yaxşılaşdırır, dərs zamanı daha diqqətli və aktiv olmalarına kömək edir. Yuxusuzluq isə əsəbilik, qıcıqlanma və hətta davranış pozuntularına səbəb ola bilər. Yaxşı yuxu həmçinin uşaqların fiziki sağlamlığını dəstəkləyir, immunitet sistemini gücləndirir və orqanizmin inkişafına müsbət təsir göstərir".

Psixoloq qeyd etdi ki, uşaqların yuxu rejimini tənzimləmək üçün bir neçə addım atıla bilər:

"İlk növbədə, yuxu saatlarını mərhələli şəkildə dəyişmək lazımdır. Uşağı birdən-birə tez yatmağa məcbur etmək əks effekt verə bilər, buna görə də hər gün 15-20 dəqiqə daha erkən yatmaq və oyanmaq tövsiyə olunur. Bu şəkildə 1-2 həftə ərzində yuxu rejimi normallaşacaq. Axşam saatlarında yatmazdan əvvəl sakitləşdirici fəaliyyətlərə, məsələn, nağıl oxumağa, yumşaq musiqi dinləməyə və sakit oyunlar oynamağa vaxt ayırmaq faydalıdır. Ekran istifadəsini (telefon, planşet, TV) ən azı 1 saat əvvəl məhdudlaşdırmaq da yuxunun keyfiyyətinə müsbət təsir edir. Gündüz vaxtı açıq havada oyun və fiziki fəaliyyət uşağın axşam daha rahat yatmasına kömək edir. Bununla yanaşı, yuxu mühiti də çox önəmlidir. Otağın işığını yumşaltmaq, səs-küyü azaltmaq, rahat yataq və uyğun temperatur yuxunun keyfiyyətini artırır".

Müsahibimiz əlavə etdi ki, səhər oyanışını daha maraqlı etmək üçün uşağa xoş və kiçik sürprizlər etmək də faydalıdır:

"Məsələn, sevimli səhər yeməyi, musiqi ilə oyanmaq və ya birlikdə qısa idman hərəkətləri etmək yaxşı nəticələr verə bilər. Valideynlər üçün bir neçə kiçik ipucu da mövcuddur. Səbrli olmaq vacibdir, çünki uşağın yuxu rejimi birdən-birə dəyişməyəcək. Ona uyğunlaşmaq üçün vaxt vermək lazımdır. Müsbət yanaşma göstərmək də mühümdür; məsələn, "yatmalısan!" deməkdənsə, uşağı birlikdə sakitləşdirici fəaliyyətlərə dəvət etmək daha faydalıdır. Uşaqlar çox vaxt valideynlərin davranışını təkrarlayır, buna görə də özünüzün nizamlı yatıb-oyanmağa çalışmanız, uşağınızın rejiminə uyğunlaşmasına kömək edəcək. Qeyd olunanlara əlavə olaraq, həftəsonlarında da uşağın rejimi qorunmalıdır ki, bədən tam uyğunlaşsın və istirahət dövrü də eyni ritmdə keçsin.

Unutmayaq ki, yuxu yalnız istirahət deyil, həm də öyrənmə prosesinin vacib hissəsidir. Yuxu zamanı beynimiz gün ərzində öyrəndiklərimizi işləyir, yadda saxlayır və gələcək öyrənmələr üçün zəmin yaradır. Əgər uşaqlar vaxtında yatır və səhər gümrah oyanırsa, məktəb günləri onlar üçün daha rahat və məhsuldar keçəcək. Deməli, yeni dərs ilinə hazırlaşmağın ən mühüm addımlarından biri də yuxu rejimini normaya salmaqdır", - deyə Pərvanə Musayeva yekunlaşdırdı.

Xədicə BAXIŞLI