Vulkanlar niyə püskürür? Heyrətləndirən faktlar

Vulkanlar təbiətin ən güclü hadisələrindən biri olaraq qalır. Onların püskürmələri miqyası və gücü ilə insanı heyran edir.

Lent.az xəbər edir ki, püskürmələrin əsas səbəbi Yer daxilində magmanın hərəkəti ilə bağlıdır. Maqma Yer qabığının dərin qatlarından yuxarı qalxır və səthə doğru yol tapır. Geoloqlar qeyd edirlər ki, Yer təkinində təzyiq tədricən kritik səviyyəyə çatır. Bküru təzyiq həddən artıq yüksəldikdə vulkan püskürməsi baş verir. Maqma səthə çıxdıqda lavaya çevrilir. Onunla birlikdə qazlar və kül də atmosferə atılır.

Vulkan püskürmələri litosfer plitələrinin hərəkəti ilə birbaşa əlaqəlidir. Bu plitələrin toqquşması yüksək geoloji aktivlik zonaları yaradır. Xüsusilə tektonik qırılma zonalarında yerləşən vulkanlar daha təhlükəlidir. Bu ərazilərdə püskürmələr daha tez-tez baş verir. Geoloqlar xatırladırlar ki, vulkanların müxtəlif növləri mövcuddur. Bəziləri mütəmadi olaraq püskürür, digərləri isə yüz illərlə “yuxuda” qala bilər. Püskürmələr çox dağıdıcı ola bilər. Lava öz yolunda olan hər şeyi məhv edir. Püskürmə zamanı havaya yayılan kül iqlimə də təsir göstərir. O, planet üzrə temperaturun müvəqqəti olaraq aşağı düşməsinə səbəb ola bilər. Vulkanlar Yer kürəsinin formalaşmasında mühüm rol oynayır. Onlar yeni süxurlar və landşaftlar yaradır. Püskürmələr eyni zamanda torpağı minerallarla zənginləşdirir ki, bu da onun məhsuldarlığını artırır. Vulkanlar daimi tədqiqat obyektidir. Onların aktivliyi Yer daxilində gedən prosesləri anlamağa kömək edir.

Vulkan püskürməsini əvvəlcədən dəqiq proqnozlaşdırmaq çətindir. Lakin müasir texnologiyalar aktivlik əlamətlərini izləməyə imkan verir. Püskürmələr adətən zəlzələlər və qaz tullantıları ilə müşayiət olunur. Bu isə alimlər üçün xəbərdarlıq siqnalı sayılır. Vulkanlar təbiətin gücünün simvolu olaraq qalır. Onların püskürmələri planetimizin nə qədər qüdrətli olduğunu göstərir. Vulkanların sirri ondadır ki, onlar Yer kürəsinin dərin qatlarını səthi ilə birləşdirir. Bu püskürmələr yaşadığımız dünyanın formalaşmasını bu gün də davam etdirir.