Xan babalar, xanım nənələr…

Anam elə həvəslə danışardı ki, Mirzəli babasından. O, anamın atası İbrahimin atası idi. Dərələyəzdə sayılıb seçilən bir ağsaqqal idi. Təhsilli idi. Təhsilini isə əvvəl Qumda, sonra Şamda almışdı. Ballı nənə hərdən zarafatyana deyərmiş:

Gah Qumdasan, gah da Şamda,
Ballı zülmət, qara damda.
El başına dolandığım
Heç qoymadı məni darda.
Mirzəli kişi “Quran”ın mükəmməl bilicisi idi. Gözəl hədislər, tərbiyəedici rəvayətlər söyləyər, eli -obanı başına yığardı.
Ballı qarı, yaman günün ömrü azdı,
Elinən gələn qara gün də güllü yazdı.
Tanrı uca, altı gendi, qismətə bax
Yaradanım bəxtimizə “Quran” yazdı.
Anam deyirdi ki, Mirzəli babam bol əlli, bostan könüllü idi, səxavətli idi. Bir insanı darda qoymazdı. Həyat yoldaşı Ballıya deyərmiş ki, pendir, yağ, qovurma küplərini, motalın ağzını açanda barmağının ucu ilə bir azca öz ağzına qoy, sonra qonşulara pay tut! Yemək bişəndə qonşuda filankəs ayağı ağırdı, hamilədi, ya filankəs xəstədi, ya bu qonşuda yaşlı adam var, az da olsa onlara da ver sonra gəl rahat yeyək oturaq. Bir xeyir- şər Mirzəli babasız keçməzmiş gəlinlərə xeyir-dua verər, kəbinlərin kəsərmiş.
Deyirlər ki, ölünü hörmət-izzətlə, namazla yerdən götürər ehsan üçün azuqə də göndərərmiş. Çarəsiz insanlar ona çarə kimi baxar, güvənərdilər.
Mirzəli baba gözəl “Yallı” gedərmiş. Anam deyir ki, Ballı nənə deyirdi: Mirzəli barmaqlarının ucunda oynayardı.
Mirzəli baba dünyasını qarlı qışda dəyişir. Sovet hökuməti təzəcə qurulurdu. Tapşırıq verilmişdi ki, o Quran oxuyur-dindardı heç kəs onu dəfn etməyə getməsin. Təbii iblis xislətli erməni daşnakları buna nail ola bilmirlər. Axşamdan zorla yeriyən ağsaqqal kişilər qəbiristanlığa gedir. Qadınlar çaydan daş gətirir və Mirzəli babanı dəfn edirlər. Çarəsiz qalan hökumət nümayəndələri səhər tezdən evi mühasirəyə alırlar ki, yas mərasimi olmasın. Kəndin ağbirçəklərindən biri Qaratel adlı xanım irəli gəlir və erməniyə deyir: nə qədər qan düşməyib bu köpəkləri də götür, çıx burdan! Sizi daşqalaq edərik! -deyib onlara tərəf nifrin edir.
Ermənilər və onların fitvası ilə bura gələn hökumət nümayəndəri buranı tərk edir. El-oba adəti üzrə Mirzəli babanı dəfin-kəfin edir, ehsan verir! Etdiyi yaxşılıqlar bəhrəsiz qalmır.
Xan babaları, xanım nənələri hörmətlə yad edirik!

Mahirə Nağıqızı
Professor

Gununsesi.info