Xərçəng xəstəliyi kişilərdən qadınlara, yaşlılardan gənclərə... ARAŞDIRMA

Alimlər aşkar ediblər ki, xərçəng xəstəliyi kişilərdən qadınlara, yaşlı insanlardan gənclərə doğru dəyişir. İlk dəfə olaraq, 65 yaşdan kiçik qadınlarda kişilərə nisbətən ağciyər xərçəngi riski daha yüksəkdir.

Amerika Xərçəng Cəmiyyəti tərəfindən yanvarın 16-da dərc edilən araşdırmada 1991-2021-ci illər arasında xərçəng yolixmalarının tendensiyaları araşdırılıb. Araşdırmalar gənc qadınlarda xərçəng riskinin əhəmiyyətli dərəcədə artdığını göstərib.Araşdırmalara görə, 50 yaşdan aşağı qadınların xərçəngə tutulma ehtimalı kişilərə nisbətən 82 faiz çoxdur. 

Bu nisbət 2002-ci ildə 51 faiz idi. Bundan əlavə, yaşlı insanlardan gənclərə keçid müşahidə edilib ki, xüsusilə gənc qadınlar daha yüksək risk altındadır.Qeyd edilib ki, 50 yaşdan aşağı qadınlarda diaqnoz qoyulan xərçənglərin yarısı süd vəzi və qalxanabənzər vəzi xərçəngidir.2012-2021-ci illər arasında ağciyər xərçəngi hallarında ümumi azalma müşahidə olunsa da, qadınlarda azalma sürətinin kişilərə nisbətən daha yavaş olduğu aşkar edilib.Araşdırmada qeyd edilib ki, yoluxmaların sayının artmasına baxmayaraq, xərçəngdən ölüm nisbətləri 34 faiz azalıb. Bu inkişaf xərçəngin erkən diaqnozu, daha yaxşı müalicə üsulları və siqaretin azaldılması ilə əlaqələndirilir.

Alimlər hələ də qadınlarda və gənclərdə xərçəngə meylin artmasının dəqiq səbəblərini izah edə bilməyiblər. Bununla belə, bəzi ekspertlər hesab edir ki, işlənmiş qidalar, spirt istehlakı, fiziki hərəkətsizlik və ətraf mühit faktorları ola bilər. Bundan əlavə, xərçəng diaqnozunda texnoloji inkişafın da hadisələrin daha tez aşkarlanmasına töhfə verdiyi ifadə edilib.Həddindən artıq çəki və spirtli içki qəbulunun bəzi xərçəng növlərini tətiklədiyinə diqqət çəkilib, fiziki fəaliyyətin olmaması və qeyri-sağlam qidalanmanın xərçəng riskini artıran əsas faktorlar olduğunu ifadə edilib.

Hesabatda 2025-ci ilə qədər ABŞ-da 2 milyon yeni xərçəng yoluxması və 618 min xərçəngə bağlı ölüm proqnozlaşdırıldığı qeyd edilib. Mütəxəssislər xərçəngdən qorunmaqda sağlam həyat tərzinin vacibliyini vurğulayıblar.