Xocalıya qayıtmışıq, amma Xocalıya ədalət çağırışlarımız bitməyib Səriyyə Müslümqızı

Faşist zabitləri kimi, bir gün Haaqada erməni cəlladları da mütləq məhkəmədə mühakimə olunacaqlar

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev  Xocalı soyqırımının 33-cü ildönümü ərəfəsində “Xocalı şəhərində Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksinin yaradılması haqqında” Sərəncam imzaladı. Sərəncama əsasən, Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş soyqırımının beynəlxalq səviyyədə tanıdılması və Xocalı faciəsi qurbanlarının əziz xatirəsinin əbədiləşdirilməsi məqsədilə Xocalı şəhərində Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksi yaradılacaq. Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksinin yaradılması məqsədilə Mədəniyyət Nazirliyinə 18,3 milyon manat ayrılıb. Mədəniyyət, İqtisadiyyat və Fövqəladə Hallar nazirliklərinə, Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinə, Xankəndi şəhərində, Ağdərə və Xocalı rayonlarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəliyinə, həmçinin digər aidiyyəti dövlət orqanlarına (qurumları) Soyqırımı Memorial Kompleksinin yaradılması məsələlərinin həlli ilə bağlı zəruri tədbirlər görmək tapşırılıb. Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll edəcək.

Ötən il fevralın 26-da Xocalıya səfər edən cənab Prezident Xocalı Soyqırımı Memorialının təməlini qoyub, rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşmüşdü. Görüş zamanı cənab Prezident qeyd etmişdi ki, Xocalı soyqırımı heç vaxt xalqımızın yaddaşından silinməyəcək. Heç vaxt Azərbaycan xalqı bu qanlı cinayəti unutmayacaq: “Otuz iki il bundan əvvəl Ermənistan dövləti bu qanlı faciəni törədərək günahsız insanları qətlə yetirmişdir. 613 insan vəhşicəsinə qətlə yetirilmişdir, 150 insan itkin düşmüşdür, - təbii ki, onların da taleyi bəllidir, - 1000-dən çox insan girov götürülmüşdür, 60-dan çox uşaq, 100-dən çox qadın, yaşlı 70 insan erməni vəhşiləri, faşistləri tərəfindən vəhşicəsinə bir gecə içində qətlə yetirilmişdir. … Əfsuslar olsun ki, “Xocalıya ədalət!” çağırışımız cavabsız qaldı. Düzdür, 18 ölkə bizim səylərimizin nəticəsi olaraq bu qanlı faciəni soyqırımı kimi tanımışdır. Ancaq bu ölkələrin arasında böyük dövlətlərin adları yoxdur. Beynəlxalq təşkilatlar, onların bir çoxu bu faciəyə biganə qalmışdır”. Cənab Prezident doğma yurduna qayıtmış xocalılılar qarşısında çıxışında qeyd etdi ki, Azərbaycan dövləti, dövlət qurumları, eyni zamanda, xaricdə yaşayan azərbaycanlılar, bizim ictimai təşkilatlarımız və onların arasında Heydər Əliyev Fondu Xocalı soyqırımını dünyaya tanıtdırmaq üçün çox böyük səylər göstərib: “Heydər Əliyev Fondunun xətti ilə geniş vüsət almış “Xocalıya ədalət!” kampaniyası dünyanın müxtəlif yerlərində özünü göstərmiş, bir çox tədbirlər, təqdimatlar həyata keçirilmişdir, kitablar, məqalələr dərc edilmişdir, sərgilər təşkil olunmuşdur. Yəni biz bu həqiqəti dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq üçün bir çox səylər göstərmişdik və haqlı olaraq dünyadan ədalət tələb edirdik. Çünki Xocalı soyqırımı dünyanın gözü qarşısında baş vermiş qanlı cinayətdir. Xocalı soyqırımını inkar etmək ədalətsizlik və vicdansızlıqdır. Halbuki Ermənistan dövləti, o vaxt və bu gün onun arxasında duran eyni qüvvələr, eyni ölkələr əlindən gələni edirdilər ki, bu hadisə ört-basdır edilsin, Ermənistan məsuliyyətə cəlb olunmasın, Ermənistana qarşı hər hansı bir sanksiya tətbiq edilməsin və onlar cəzasız qalsın. Biz onilliklər ərzində çalışırdıq, xüsusilə son illər ərzində çalışırdıq ki, bu qanlı cinayəti törədənlər ədalət qarşısında cavab versinlər. Ancaq görürdük ki, bu ədaləti ancaq biz özümüz bərpa etməliyik və bunu etdik. İkinci Qarabağ müharibəsi ədalətin təntənəsi idi”. 

Cənab Prezientin söylədiyi kimi, artıq dünya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü, suverenliyini bərpa etdiyinə şahid oldu və 33 il əvvəl qarlı, şaxtalı havada erməni cəlladlarının güllləbaranı altında Xocalını tərk edənlər bu gün artıq doğma yurda, müqəddəs ocaqlarına qayıdıb. Xocalı faciəsinin dünyaya tanıdılması isə davam edir və ədalət tam qələbə çalanadək – Xocalıda günahsız insanları yalnız etnik tərkibinə görə qətlə yetirənlər layiqli cəzalarını alanadək də davam edəcək. 

Hazırda Niderland Krallığında səfərdə olan "Erməni Təcavüzünün Tanıdılması" İctimai Birliyinin sədri, Xocalı sakini, yazıçı-publisist, ailə üzvləri soyqırıma məruz qalmış Səriyyə Müslümqızı Cəfərova hazırda Haaqa şəhərində Xocalı soyqırımının ildönümünün geniş şəkildə qeyd edildiyini dedi:

- Bu tədbirin Haaqada baş tutması çox önəmlidir.  Haaqada, bildiyiniz kimi Beynəlxalq İnsan Haqları Məhkəməsi yerləşir. Necə ki, faşist zabitləri ötən əsrdə mühakimə olundu, mən əminəm ki, erməni cəlladları da mütləq bu məhkəmədə mühakimə ediləcəklər. Bəli, biz Xocalıya qayıtmışıq. Amma bununla iş bitmir. Xocalıya ədalət çağırışlarımız davam edir. 

Qeyd edək ki, Haaqada təşkil olunan tədbirdə S.Müslümqızının “Onlar heç zaman böyüməyəcəklər” (Ze werden nooit volwassen “) və “Xocalıdan gələn var” (Geesten uit Khojaly) adlı kitablarının holland dilində təqdimatı olub. Yazıçı Henri van Rens tərəfindən tərcümə olunmuş, o dəhşətli gecədə həyatını itirən qadınlar və uşaqların ölüm anını təsvir edən bu kitab, iştirakçılar tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb. Kitabın holland dilində tərcümə olmasının əsas səbəbi isə Dünya Ədalət Məhkəməsinin məhz Niderland Krallığında yerləşməsidir. Tədbirdə müəllif - 32 ildən sonra Xocalıya qayıdan Səriyyə Müslümqızı çıxışında bildirib ki, ədalətin ocağı sayılan Niderland, Xocalı soyqırımının ədalətli həlli, bu qətliamı törədənlərin cəzalanmasını təmin etməlidir. Uzun illər həsrətində olduğu Xocalıda, bu gün yenidən həyatın davam etdiyini deyən Səriyyə xanım bundan sonra vətənimiz və xalqımızın bir daha belə məşəqqətlər görmək istəmədiyini də arzulayıb. Səriyyə Cəfərova çıxış edərək yazdığı "Onlar heç vaxt böyüməyəcəklər" kitabı haqqında danışıb. O, kitabın müxtəlif dillərə, o cümlədən holland dilinə tərcümə edilərək nəşr olunduğunu vurğulayıb və anım iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb. Səriyyə Cəfərova həmçinin kitabın tərcüməçiləri Henri van Rens və Gülnarə Əliyevaya təşəkkür edib və onlara minnətdarlıq əlaməti olaraq hədiyyələr təqdim edib.

Xocalı soyqırımının 33-cü ildönümü ilə bağlı keçirilən anım mərasimi zamanı Haaqa şəhərində Xocalı faciəsi qurbanlarının xatirəsini əbədiləşdirən abidə ziyarət olunub. Xocalı qurbanları, vətən uğrunda şəhid olmuş qəhrəmanların xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla anılıb. Abidə önünə əklil və çiçəklər qoyulub. Anım mərasimini təşkil edən Holland-Azərbaycan Türk Kültür Dərnəyinin başqanının videoçıxışı izlənilib. Son olaraq Türkiyə Böyük Millət Məclisinin deputatı İlyas Topsakal çıxış edərək Xocalı soyqırımının insanlıq tarixinə qara ləkə kimi həkk olunduğunu vurğulayıb. O, beynəlxalq ictimaiyyətin bu faciəyə laqeyd qalmamasının vacibliyini qeyd edərək, ədalətin bərqərar olması üçün mübarizənin davam etdirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıb. Sonda rəsm sərgisində iştirak edən uşaqlar səhnəyə dəvət olunaraq təşəkkür hədiyyələri ilə təltif olunublar. Bağlanış nitqində Tuğrahan Aşkın, Xocalı faciəsinin təkcə anılması deyil, eyni zamanda gələcək nəsillərə ötürülməsinin vacibliyini vurğulayıb və məhz bu məqsədlə rəsm sərgisinin təşkil edildiyini qeyd edib.