Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Yetkinlik dövrü ilə bağlı hər şeyi bilməyə çalışın!..

Yetkinlik dövrü ilə bağlı hər şeyi bilməyə çalışın!..

Yeniavaz saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.


Əvvəllər həmişə söz dinləyən və söz eşidən uşaqlar yetkinlik yaşına çatandan sonra birdən-birə söz dinləməyən və söz eşitməyən uşaqlara çevrilirlər. Adətən, belə vəziyyətlə qarşılaşan valideyinlər təşvişə düşürlər. Halbuki onlar bunun normal bir şey olduğunu bilsələr, təşvişə düşməyə də ehtiyac hiss etməzlər. Digər tərəfdən, yetkinlik dövrünün xüsusiyyətlərini bilmək valideynlər üçün bu dövrün suallarına daha asan cavab vermək deməkdir.
Yetkinlik dövrü, təbii olaraq, bir çox ailələr üçün çətin keçir. Artıq uşaqlar əvvəlki kimi valieynlərinin hər sözünü dinləmir və ya eşitmirlər. İndi onlar daha müstəqil və daha sərbəst tələblər irəli sürürlər. Son dərəcə təbii olan bu proses səhv yanaşmalarla həm ailə, həm də uşaq üçün kabusa çevrilə bilər.
Ailədaxili münaqişələr, pis vərdişlər, hətta evdən qaçmağa qədər... ən çox bu dövrdə ortaya çıxır. Halbuki yeniyetmənin yetkinlik dövründə hansı yaşda hansı dəyişikliklərə məruz qaldığını bilmək bu dövrü daha asan başa vurmağa imkan verər.
Yetkinlik yaşına çatan uşaqlarıda baş verən fiziki dəyişikliklər tədricən psixoloji dəyişikliklərə də gətirib çıxarır. Belə ki, yeniyetmə ətrafındakıların, xüsusilə də, valideynlərinin onu başa düşmədiyini fikirləşməyə başlayır. Nəitcədə, yetklinlik dövrünü yaşayan uşaq ailəsinin bütün qadağalarına və xəbərdarlıqlarına etiraz edir.
Yetkinlik dövründə olan uşaqlar olduqca əsəbi olmaqla yanaşı, tez-tez mövqelərini dəyişir, hətta eyni hadisəyə müxtəlif reaksiyalar göstərirlər. Ailə isə bunu uşaqlarının onlara qarşı çıxması kimi qəbul edir və nəticədə, ailədaxili münaqişələr başlayır. Halbuki belə vəziyyətlərdə valideyinlər “Uşağımız dəyişir” fikrini mənimsəmək əvəzinə “Uşağımız böyüyür” fikrini mənimsəməlidirlər. Digər tərəfdən, valideyinlər yeniyetməni bir şəxsiyyət kimi qəbul etməli və öz şəxsiyyətini ifadə etməsinə imkan verməlidirlər. Həmçinin, valideyinlər yeniyetmənin hansı yaşda hansı hərəkətə meyili olduğunu bilməli və yeniyetməyə qarşı o yaşa və ya o hərəkətə uyğun reaksiya verməlidirlər. Çünki bir yeniyetmənin yetkinlik dövrünün ilk illərindəki hərəkətləri ilə (12-14 yaş) son illərindəki hərəkətləri (18-21 yaş) eyni deyil. Bəs yeniyetmələr hansı yaşda hansı hərəkətləri edirlər?
11-13 yaş: Yeniyetmə köhnə dostlarından ayrılır, əvvəllər sevdiyi bəzi fəaliyyətlər artıq ona maraqsız gəlir, həmçinin, söz dinləmir və ya eşitmir. Qızlarda hərəkətsizlik, narahatlıq və qətiyyətsizlik nəzərə çarpır. Heç bir şeyi bəyənmirlər, passiv və tənbəl olurlar. Oğlanlar isə əksinə istər oyunda, istərsə də başqa fəaliyyətlərdə bütün qüvvələrini və enerjilərini sərf edirlər. Ancaq bəzən qızlarda da oğlanlarda olduğu kimi oxşar hərəkətlərə rast gəlmək olar. 11-14 yaş arasında qızlar, xüsusilə, bir-birilərinə çox bağlı olurlar. Yoldaşlarının geyindiyini geyinmək, yediyini yemək istəyirlər. Oğlanlarda isə daha çox nüfuz və güc üstünlük təşkil edir.
14 yaş: 13 yaşında müşahidə olunan hərəkətsizlikdən və qətiyyətsizlikdən çıxır, daha çox ekstrovert xüsusiyyət nümayiş etdirirlər. Həmçinin, ailə daxilində gülərək, danışaraq aktiv fəaliyyətə keçirlər. Hər şeyi tənqid etməyə başlayırlar. 14 yaşlı bir yeniyetmədə özünəinam hissi də əvvəlki illərlə müqayisədə daha güclüdür. Buna görə də, valideynlər onlara bunu nəzərə alaraq, yanaşmalı və suallarına suallarla cavab verərək, həqiqəti tapmalarına imkan verməlidirlər.
15 yaş: Qarışıq bir dövrdür. Özlərini başa düşmək istəyir və eyni zamanda başqalarının onları başa düşməsini istəyirlər. 15 yaşlı yeniyetmə get-gedə durğunlaşır və 14 yaşdan fərqli olaraq laqeydləşir. Ancaq kollektivdaxili fəaliyyətlərə maraq göstərir və bu fəaliyyətlər çərçivəsində özüni göstərməyə çalışır. Digər tərəfdən, yeniyetmə valideynlərindən, həmçinin, digər böyüklərdən ayrılmaq istəyir. Ailə yığıncaqlarında, eyni zamanda digər ailə tədbirlərində iştirak etmək istəmir. Əslində, bütün bunlar yeniyetmənin öz şəxsiyyətini kəşf etmək istiqamətində atdığı ilk addımlardır. Buna görə də, valideynlər onların bu mövqelərindən təşvişə düşməməli, əksinə onları ciddi qəbul etməlidirlər.
16 yaş: Gənc psixoloji gərginliklərdən xilas olur. Həm hərəkətlərini, həm də hisslərini daha yaxşı idarə edir. Özünə qapanma, həmçinin, aqressivlik yox olur. Valideynləri ilə əvvəllər münaqişə yaşadıqları problemlərə daha yumşaq bir münasibət göstərir. Nəticə etibarı ilə münasibətlər normallaşır. Digər tərəfdən, bu yaşda olan gənc lazımsız təşvişlərdən də uzaqdır.
Aygün Vəliyeva
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 19 İyul 2025 22:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see455

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see330

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see318

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see303

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see302

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see297

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see273

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see259

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see256

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see236

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see230

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see221

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see221

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see218

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see209

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see207

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see204

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see203

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see198

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see195
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri