Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yetkinlik dövrü ilə bağlı hər şeyi bilməyə çalışın!..

Yetkinlik dövrü ilə bağlı hər şeyi bilməyə çalışın!..

Yeniavaz saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.


Əvvəllər həmişə söz dinləyən və söz eşidən uşaqlar yetkinlik yaşına çatandan sonra birdən-birə söz dinləməyən və söz eşitməyən uşaqlara çevrilirlər. Adətən, belə vəziyyətlə qarşılaşan valideyinlər təşvişə düşürlər. Halbuki onlar bunun normal bir şey olduğunu bilsələr, təşvişə düşməyə də ehtiyac hiss etməzlər. Digər tərəfdən, yetkinlik dövrünün xüsusiyyətlərini bilmək valideynlər üçün bu dövrün suallarına daha asan cavab vermək deməkdir.
Yetkinlik dövrü, təbii olaraq, bir çox ailələr üçün çətin keçir. Artıq uşaqlar əvvəlki kimi valieynlərinin hər sözünü dinləmir və ya eşitmirlər. İndi onlar daha müstəqil və daha sərbəst tələblər irəli sürürlər. Son dərəcə təbii olan bu proses səhv yanaşmalarla həm ailə, həm də uşaq üçün kabusa çevrilə bilər.
Ailədaxili münaqişələr, pis vərdişlər, hətta evdən qaçmağa qədər... ən çox bu dövrdə ortaya çıxır. Halbuki yeniyetmənin yetkinlik dövründə hansı yaşda hansı dəyişikliklərə məruz qaldığını bilmək bu dövrü daha asan başa vurmağa imkan verər.
Yetkinlik yaşına çatan uşaqlarıda baş verən fiziki dəyişikliklər tədricən psixoloji dəyişikliklərə də gətirib çıxarır. Belə ki, yeniyetmə ətrafındakıların, xüsusilə də, valideynlərinin onu başa düşmədiyini fikirləşməyə başlayır. Nəitcədə, yetklinlik dövrünü yaşayan uşaq ailəsinin bütün qadağalarına və xəbərdarlıqlarına etiraz edir.
Yetkinlik dövründə olan uşaqlar olduqca əsəbi olmaqla yanaşı, tez-tez mövqelərini dəyişir, hətta eyni hadisəyə müxtəlif reaksiyalar göstərirlər. Ailə isə bunu uşaqlarının onlara qarşı çıxması kimi qəbul edir və nəticədə, ailədaxili münaqişələr başlayır. Halbuki belə vəziyyətlərdə valideyinlər “Uşağımız dəyişir” fikrini mənimsəmək əvəzinə “Uşağımız böyüyür” fikrini mənimsəməlidirlər. Digər tərəfdən, valideyinlər yeniyetməni bir şəxsiyyət kimi qəbul etməli və öz şəxsiyyətini ifadə etməsinə imkan verməlidirlər. Həmçinin, valideyinlər yeniyetmənin hansı yaşda hansı hərəkətə meyili olduğunu bilməli və yeniyetməyə qarşı o yaşa və ya o hərəkətə uyğun reaksiya verməlidirlər. Çünki bir yeniyetmənin yetkinlik dövrünün ilk illərindəki hərəkətləri ilə (12-14 yaş) son illərindəki hərəkətləri (18-21 yaş) eyni deyil. Bəs yeniyetmələr hansı yaşda hansı hərəkətləri edirlər?
11-13 yaş: Yeniyetmə köhnə dostlarından ayrılır, əvvəllər sevdiyi bəzi fəaliyyətlər artıq ona maraqsız gəlir, həmçinin, söz dinləmir və ya eşitmir. Qızlarda hərəkətsizlik, narahatlıq və qətiyyətsizlik nəzərə çarpır. Heç bir şeyi bəyənmirlər, passiv və tənbəl olurlar. Oğlanlar isə əksinə istər oyunda, istərsə də başqa fəaliyyətlərdə bütün qüvvələrini və enerjilərini sərf edirlər. Ancaq bəzən qızlarda da oğlanlarda olduğu kimi oxşar hərəkətlərə rast gəlmək olar. 11-14 yaş arasında qızlar, xüsusilə, bir-birilərinə çox bağlı olurlar. Yoldaşlarının geyindiyini geyinmək, yediyini yemək istəyirlər. Oğlanlarda isə daha çox nüfuz və güc üstünlük təşkil edir.
14 yaş: 13 yaşında müşahidə olunan hərəkətsizlikdən və qətiyyətsizlikdən çıxır, daha çox ekstrovert xüsusiyyət nümayiş etdirirlər. Həmçinin, ailə daxilində gülərək, danışaraq aktiv fəaliyyətə keçirlər. Hər şeyi tənqid etməyə başlayırlar. 14 yaşlı bir yeniyetmədə özünəinam hissi də əvvəlki illərlə müqayisədə daha güclüdür. Buna görə də, valideynlər onlara bunu nəzərə alaraq, yanaşmalı və suallarına suallarla cavab verərək, həqiqəti tapmalarına imkan verməlidirlər.
15 yaş: Qarışıq bir dövrdür. Özlərini başa düşmək istəyir və eyni zamanda başqalarının onları başa düşməsini istəyirlər. 15 yaşlı yeniyetmə get-gedə durğunlaşır və 14 yaşdan fərqli olaraq laqeydləşir. Ancaq kollektivdaxili fəaliyyətlərə maraq göstərir və bu fəaliyyətlər çərçivəsində özüni göstərməyə çalışır. Digər tərəfdən, yeniyetmə valideynlərindən, həmçinin, digər böyüklərdən ayrılmaq istəyir. Ailə yığıncaqlarında, eyni zamanda digər ailə tədbirlərində iştirak etmək istəmir. Əslində, bütün bunlar yeniyetmənin öz şəxsiyyətini kəşf etmək istiqamətində atdığı ilk addımlardır. Buna görə də, valideynlər onların bu mövqelərindən təşvişə düşməməli, əksinə onları ciddi qəbul etməlidirlər.
16 yaş: Gənc psixoloji gərginliklərdən xilas olur. Həm hərəkətlərini, həm də hisslərini daha yaxşı idarə edir. Özünə qapanma, həmçinin, aqressivlik yox olur. Valideynləri ilə əvvəllər münaqişə yaşadıqları problemlərə daha yumşaq bir münasibət göstərir. Nəticə etibarı ilə münasibətlər normallaşır. Digər tərəfdən, bu yaşda olan gənc lazımsız təşvişlərdən də uzaqdır.
Aygün Vəliyeva
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 19 İyul 2025 22:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see404

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see324

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see303

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see302

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see299

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see291

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see280

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see277

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see273

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see259

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see255

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see251

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see237

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see216

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see212

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see195

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see185

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see176

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri