Icma.az
close
up
RU
Menu

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Yetkinlik dövrü ilə bağlı hər şeyi bilməyə çalışın!..

Yetkinlik dövrü ilə bağlı hər şeyi bilməyə çalışın!..

Yeniavaz saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.


Əvvəllər həmişə söz dinləyən və söz eşidən uşaqlar yetkinlik yaşına çatandan sonra birdən-birə söz dinləməyən və söz eşitməyən uşaqlara çevrilirlər. Adətən, belə vəziyyətlə qarşılaşan valideyinlər təşvişə düşürlər. Halbuki onlar bunun normal bir şey olduğunu bilsələr, təşvişə düşməyə də ehtiyac hiss etməzlər. Digər tərəfdən, yetkinlik dövrünün xüsusiyyətlərini bilmək valideynlər üçün bu dövrün suallarına daha asan cavab vermək deməkdir.
Yetkinlik dövrü, təbii olaraq, bir çox ailələr üçün çətin keçir. Artıq uşaqlar əvvəlki kimi valieynlərinin hər sözünü dinləmir və ya eşitmirlər. İndi onlar daha müstəqil və daha sərbəst tələblər irəli sürürlər. Son dərəcə təbii olan bu proses səhv yanaşmalarla həm ailə, həm də uşaq üçün kabusa çevrilə bilər.
Ailədaxili münaqişələr, pis vərdişlər, hətta evdən qaçmağa qədər... ən çox bu dövrdə ortaya çıxır. Halbuki yeniyetmənin yetkinlik dövründə hansı yaşda hansı dəyişikliklərə məruz qaldığını bilmək bu dövrü daha asan başa vurmağa imkan verər.
Yetkinlik yaşına çatan uşaqlarıda baş verən fiziki dəyişikliklər tədricən psixoloji dəyişikliklərə də gətirib çıxarır. Belə ki, yeniyetmə ətrafındakıların, xüsusilə də, valideynlərinin onu başa düşmədiyini fikirləşməyə başlayır. Nəitcədə, yetklinlik dövrünü yaşayan uşaq ailəsinin bütün qadağalarına və xəbərdarlıqlarına etiraz edir.
Yetkinlik dövründə olan uşaqlar olduqca əsəbi olmaqla yanaşı, tez-tez mövqelərini dəyişir, hətta eyni hadisəyə müxtəlif reaksiyalar göstərirlər. Ailə isə bunu uşaqlarının onlara qarşı çıxması kimi qəbul edir və nəticədə, ailədaxili münaqişələr başlayır. Halbuki belə vəziyyətlərdə valideyinlər “Uşağımız dəyişir” fikrini mənimsəmək əvəzinə “Uşağımız böyüyür” fikrini mənimsəməlidirlər. Digər tərəfdən, valideyinlər yeniyetməni bir şəxsiyyət kimi qəbul etməli və öz şəxsiyyətini ifadə etməsinə imkan verməlidirlər. Həmçinin, valideyinlər yeniyetmənin hansı yaşda hansı hərəkətə meyili olduğunu bilməli və yeniyetməyə qarşı o yaşa və ya o hərəkətə uyğun reaksiya verməlidirlər. Çünki bir yeniyetmənin yetkinlik dövrünün ilk illərindəki hərəkətləri ilə (12-14 yaş) son illərindəki hərəkətləri (18-21 yaş) eyni deyil. Bəs yeniyetmələr hansı yaşda hansı hərəkətləri edirlər?
11-13 yaş: Yeniyetmə köhnə dostlarından ayrılır, əvvəllər sevdiyi bəzi fəaliyyətlər artıq ona maraqsız gəlir, həmçinin, söz dinləmir və ya eşitmir. Qızlarda hərəkətsizlik, narahatlıq və qətiyyətsizlik nəzərə çarpır. Heç bir şeyi bəyənmirlər, passiv və tənbəl olurlar. Oğlanlar isə əksinə istər oyunda, istərsə də başqa fəaliyyətlərdə bütün qüvvələrini və enerjilərini sərf edirlər. Ancaq bəzən qızlarda da oğlanlarda olduğu kimi oxşar hərəkətlərə rast gəlmək olar. 11-14 yaş arasında qızlar, xüsusilə, bir-birilərinə çox bağlı olurlar. Yoldaşlarının geyindiyini geyinmək, yediyini yemək istəyirlər. Oğlanlarda isə daha çox nüfuz və güc üstünlük təşkil edir.
14 yaş: 13 yaşında müşahidə olunan hərəkətsizlikdən və qətiyyətsizlikdən çıxır, daha çox ekstrovert xüsusiyyət nümayiş etdirirlər. Həmçinin, ailə daxilində gülərək, danışaraq aktiv fəaliyyətə keçirlər. Hər şeyi tənqid etməyə başlayırlar. 14 yaşlı bir yeniyetmədə özünəinam hissi də əvvəlki illərlə müqayisədə daha güclüdür. Buna görə də, valideynlər onlara bunu nəzərə alaraq, yanaşmalı və suallarına suallarla cavab verərək, həqiqəti tapmalarına imkan verməlidirlər.
15 yaş: Qarışıq bir dövrdür. Özlərini başa düşmək istəyir və eyni zamanda başqalarının onları başa düşməsini istəyirlər. 15 yaşlı yeniyetmə get-gedə durğunlaşır və 14 yaşdan fərqli olaraq laqeydləşir. Ancaq kollektivdaxili fəaliyyətlərə maraq göstərir və bu fəaliyyətlər çərçivəsində özüni göstərməyə çalışır. Digər tərəfdən, yeniyetmə valideynlərindən, həmçinin, digər böyüklərdən ayrılmaq istəyir. Ailə yığıncaqlarında, eyni zamanda digər ailə tədbirlərində iştirak etmək istəmir. Əslində, bütün bunlar yeniyetmənin öz şəxsiyyətini kəşf etmək istiqamətində atdığı ilk addımlardır. Buna görə də, valideynlər onların bu mövqelərindən təşvişə düşməməli, əksinə onları ciddi qəbul etməlidirlər.
16 yaş: Gənc psixoloji gərginliklərdən xilas olur. Həm hərəkətlərini, həm də hisslərini daha yaxşı idarə edir. Özünə qapanma, həmçinin, aqressivlik yox olur. Valideynləri ilə əvvəllər münaqişə yaşadıqları problemlərə daha yumşaq bir münasibət göstərir. Nəticə etibarı ilə münasibətlər normallaşır. Digər tərəfdən, bu yaşda olan gənc lazımsız təşvişlərdən də uzaqdır.
Aygün Vəliyeva
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 19 İyul 2025 22:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see291

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see247

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see245

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see241

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see238

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see234

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see226

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see222

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see217

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see213

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see203

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see194

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see190

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see190

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see186

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see183

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see182

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see170

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see169

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see169
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri