Yuxusuzluq: Səbəblərdən biri işiniz ola bilər

Müasir dövrdə yuxusuzluq ən çox rast gəlinən problemlərdən biridir. Adətən insanlar bu vəziyyəti stress, texnologiyadan həddən artıq istifadə və ya hormonal dəyişikliklərlə əlaqələndirirlər. Lakin araşdırma göstərib ki, iş fəaliyyəti və iş mühiti də yuxusuzluğun əsas səbəblərindən biri ola bilər.

İş rejimi yuxunu “oğurlayır”

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, alimlər insanların əmək vərdişlərinin təkcə gündüz məhsuldarlığına deyil, həm də gecə yuxusunun keyfiyyətinə ciddi təsir etdiyini müəyyən ediblər. Araşdırma iştirakçıları üç əsas kateqoriyaya bölünüb:

Yaxşı yatanlar - stabil yuxu rejimi olan və asan yuxuya gedənlər;

Yuxusuzlar - tez-tez oyanan və dayaz yuxudan əziyyət çəkənlər;

Gecikmiş yuxucular - yalnız istirahət günlərində və ya gündüzlər yuxunu “bərpa etməyə” çalışanlar.

Ən çox yuxu pozuntuları iki qrupda müşahidə olunub:

Ofis işçiləri, yəni oturaq həyat tərzi keçirənlərdə;

Gecə növbələrində və qeyri-standart qrafiklə çalışanlarda - onların yuxu problemləri riski 50 faizdən çoxdur.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, yuxunun keyfiyyəti təkcə onun müddəti ilə deyil, həm də dərinliyi, bərpaedici təsiri və bədən bioloji ritmləri ilə uyğunluğu ilə müəyyən olunur.

İşin bioloji ritmlərə təsiri

Tədqiqatçılara görə, gün işığı, hərəkətlilik və sosial təmas orqanizmin təbii bioloji ritmlərini tənzimləyən əsas amillərdir. Lakin bir çox müasir peşələr bu balansı pozur:

Oturaq iş tərzi qan dövranını zəiflədir, stressi artırır və kortizol hormonunun səviyyəsini yüksəldir, bu da, yuxuya getməni çətinləşdirir.

Pəncərəsiz ofislər və qapalı ticarət məkanlarında işləmək melatonin hormonunun yuxunun təbii tənzimləyicisinin istehsalını azaldır.

Gecə növbələri və dəyişkən iş qrafiki daxili bioloji saatı pozur və orqanizmin bərpa prosesini ləngidir.

Nəticədə, bədən tam istirahət edə bilmir, xroniki yorğunluq, gündüz yuxululuğu və davamlı yuxusuzluq yaranır.

Sakit və sağlam yuxuya qayıdış yolları

Alimlərin sözlərinə görə, vəziyyəti yaxşılaşdırmaq üçün iş yerini dəyişməyə ehtiyac yoxdur. Sadəcə kiçik, lakin davamlı addımlar atmaq kifayətdir:

Hərəkətli olun. Gündəlik gəzinti, dartınma və ya yoqa qan dövranını yaxşılaşdırır, stressi azaldır və bədəni yuxuya hazırlaşdırır.

Rejimi qoruyun. Hər gün eyni saatda yatıb oyanın, hətta istirahət günlərində də.

Gün işığından istifadə edin. Pəncərəyə yaxın işləyin, günorta qısa gəzintilərə çıxın. Bu, melatoninin təbii şəkildə yaranmasını dəstəkləyir.

Sosial təmasdan uzaqlaşmayın. Əlaqələrin azalması emosional fonu zəiflədir və yuxu problemlərinə səbəb ola bilər.

Kofeini nəzarətdə saxlayın. Onun təsiri orqanizmdə 6 saata qədər qalır, buna görə günortadan sonra bitki çayına və ya suya üstünlük verin.

Axşam işdən uzaqlaşın. Yatmazdan əvvəl e-poçtu yoxlamayın və noutbukla yatağa girməyin. Ekranların mavi işığı melatonin səviyyəsini azaldır.

Zehni sakitləşdirin. Axşam xəbərlərdən və sosial mediadan uzaq olun, nəfəs məşqləri və isti vanna rahat yuxuya kömək edir.

Sağlam qidalanın. Gec yemək və ya ac qalmaq şəkər səviyyəsini dəyişdirir, bu da yuxuya mane olur.

Yuxu həyat tərzinin güzgüsüdür

Mütəxəssislər bildirirlər ki, yuxu sadəcə istirahət deyil, həyat tərzinin göstəricisidir.
Əgər səhər yuxudan qalxanda özünüzü yorğun hiss edirsinizsə, səbəb bədəninizdə deyil, iş rejiminizdə ola bilər.

Düzgün balanslaşdırılmış qrafik, fiziki aktivlik, sosial təmas və yuxuya şüurlu münasibət enerjini bərpa etməyə, diqqəti artırmağa və işdə məhsuldarlığı yüksəltməyə kömək edir.