Icma.az
close
up
RU
Zaman gəlir, ya gedir? Şahanə Müşfiq yazır

Zaman gəlir, ya gedir? Şahanə Müşfiq yazır

Icma.az, 525.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Şahanə MÜŞFİQ

Yaşanan, yaşanmayan hər şeyin günahını kiminsə üstünə atmaq insana rahatlıq gətirir çox vaxt. Bəzən o "kimsə"ni tapmayanda, özünü müdafiə edə bilməyəcək, bizə cavab verməyəcək "zaman"ı hədəf alırıq. "Vaxtı deyil", "zaman göstərəcək", "görərsən, zamanla düzələr", "zaman hər şeyin dərmanıdır" - bu cür ifadələr sanki bizi məsuliyyətdən azad edən sehrli cümlələrdir. Elə bil zaman adlı görünməz bir məxluq var, o da gec-tez gəlib bütün səhvlərimizi düzəldəcək, bütün haqsızlıqları aradan qaldıracaq. Halbuki zamanın bizə qarşı nə günahı var, nə də borcu. O, sadəcə keçib gedir - biz olsaq, olmasaq da. Biz isə onun içində ya dəyişirik, ya da eyni yerdə qalırıq.

İnsan çox vaxt "vaxtı deyil" deyərək cəsarətsizliyini, tənbəlliyini, qorxusunu gizlədir. Gənclər arzularını təxirə salanda deyirlər ki, "hələ tezdir". Yaşlılar itirdiklərinə baxıb "belə yazılmışdı" deyirlər, ya da ürəklərindən keçəni reallaşdırmağa tənbəllik edəndə "bizim zamanımız keçdi" kimi cümlələrin arxasına gizlənirlər. Cəmiyyət dəyişiklikdən qorxanda "zamanı gələcək" ifadəsini işlədir. Amma bu "gələcək zaman" anlayışı çox zaman heç gəlmir. Çünki hər kəs onun gəlişini gözləyir, amma heç kim onu gətirmək istəmir.

Bəzən elə bilirik ki, zaman bir müəllimdir - səhvlərimizi düzəldəcək, bizə dərs verəcək. Əslində isə zaman sadəcə bir lövhədir, biz onun üzərinə nə yazırıqsa, o da onu saxlayır. O, bizə nə öyrədir, nə də xəbərdarlıq edir. Sadəcə nəticəni göstərir. Dünən əkmədiyimiz toxumun bu gün cücərməməsinə görə zamandan inciməyimiz nə qədər məntiqlidir?!

Bəlkə də bu, milli psixologiyamıza həkk olunmuş bir tənbəllik formasıdır: gözləmək, təxirə salmaq, "bir az da keçsin" demək. "Zaman özü həll edəcək" düşüncəsi bizə rahatlıq verir, yəqin. Axı onda məsuliyyəti öz üzərimizdən atmış oluruq. Halbuki zaman heç kimin adından qərar qəbul etmir. Hər şeyi həll edən zamandır deyənlər, əslində, özləri heç nə həll etmək istəməyənlərdir.

Ədəbiyyatımızda da bu anlayışın izlərini çox görmək olar. Mirzə Cəlilin satirik qəhrəmanları illərlə "vaxtı deyil" deyə-deyə nə dəyişirlər, nə də dəyişməyə imkan verirlər. Zaman onlara bir dərs vermir, çünki onlar dərsi dinləmək istəmirlər. Həyatda da belədir: zaman kimə xidmət edir? Gözləyənə yox, hərəkət edənə.

Zaman bir çay kimidir, axır gedir. Amma biz bəzən sahildə oturub düşünürük ki, o su özü gəlib bizi aparacaq. Hərçənd, axına qoşulmaq üçün ayağa qalxmaq, addım atmaq lazımdır. Zaman bizi aparmır, biz onun içində irəliləməyə məcburuq. Çünki zaman keçmir, biz keçirik, biz gedirik. Zaman min illərdir var, min illər də olacaq. Bizik onun içindən keçdiyimiz halda onu özümüzə tabe etməyə çalışan. Zamanı özünə tabe etməyə çalışıb da, bunu bacaran, başqa sözlə, zamana qalib gələn isə hələ olmayıb.

Bu gün də çoxları "zaman dəyişəcək, hər şey düzələcək" deyə inanır. Amma düzəlmək üçün əvvəlcə dəyişmək lazımdır. Zaman düzəltmir, sadəcə göstərir: kim öz payına düşən işi görüb, kim yox. Ona görə də bəzən "zaman göstərəcək" demək, əslində, "mən indi heç nə etmirəm" deməyin başqa formasıdır.

Ən maraqlısı odur ki, biz zamandan borc da istəyirik. "Vaxt verin, düzələrəm", "bir az zaman keçsin, öyrəşərəm", "zaman mənim tərəfimdədir", "zamanı gəlsin, edərəm". Amma heç kim düşünmür ki, kim kimə borcludur, zaman bizə, ya biz zamana?

Əslində, zamanın bizə borcu yoxdur. Biz onun hər anına borcluyuq. Çünki onun bizə verdiyi tək şey - möhlətdir. Həyat, seçim, fürsət, səhv, düzəliş - hamısı zamanın içində, amma bizim əlimizdədir. Zaman nə yaxşılıq edir, nə pislik. O, sadəcə ədalətlidir. Kim ondan istifadə etməyi bacarırsa, o da qazanır.

Bu dünyada ən çox işlənən, amma ən az dərk edilən cümlə budur: "Zaman göstərəcək". Əslində, zaman heç nə göstərmir, biz özümüzü göstəririk. Zaman yalnız şahiddir, hakim yox. O, susur, amma hər şeyi yazır. Bəlkə də həyatın ən böyük ədaləti də elə bundadır - zaman danışmır, sadəcə nəticəni bizə qaytarır.

Anlamaq lazımdır ki, zamanı gözləmək mənasızdır. O, gəlmir, ancaq gedir. biz isə ya onunla gedirik, ya da oradaca qalırıq.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:269
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 10 Oktyabr 2025 18:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri