Icma.az
close
up
RU
Zaman gəlir, ya gedir? Şahanə Müşfiq yazır

Zaman gəlir, ya gedir? Şahanə Müşfiq yazır

Icma.az, 525.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Şahanə MÜŞFİQ

Yaşanan, yaşanmayan hər şeyin günahını kiminsə üstünə atmaq insana rahatlıq gətirir çox vaxt. Bəzən o "kimsə"ni tapmayanda, özünü müdafiə edə bilməyəcək, bizə cavab verməyəcək "zaman"ı hədəf alırıq. "Vaxtı deyil", "zaman göstərəcək", "görərsən, zamanla düzələr", "zaman hər şeyin dərmanıdır" - bu cür ifadələr sanki bizi məsuliyyətdən azad edən sehrli cümlələrdir. Elə bil zaman adlı görünməz bir məxluq var, o da gec-tez gəlib bütün səhvlərimizi düzəldəcək, bütün haqsızlıqları aradan qaldıracaq. Halbuki zamanın bizə qarşı nə günahı var, nə də borcu. O, sadəcə keçib gedir - biz olsaq, olmasaq da. Biz isə onun içində ya dəyişirik, ya da eyni yerdə qalırıq.

İnsan çox vaxt "vaxtı deyil" deyərək cəsarətsizliyini, tənbəlliyini, qorxusunu gizlədir. Gənclər arzularını təxirə salanda deyirlər ki, "hələ tezdir". Yaşlılar itirdiklərinə baxıb "belə yazılmışdı" deyirlər, ya da ürəklərindən keçəni reallaşdırmağa tənbəllik edəndə "bizim zamanımız keçdi" kimi cümlələrin arxasına gizlənirlər. Cəmiyyət dəyişiklikdən qorxanda "zamanı gələcək" ifadəsini işlədir. Amma bu "gələcək zaman" anlayışı çox zaman heç gəlmir. Çünki hər kəs onun gəlişini gözləyir, amma heç kim onu gətirmək istəmir.

Bəzən elə bilirik ki, zaman bir müəllimdir - səhvlərimizi düzəldəcək, bizə dərs verəcək. Əslində isə zaman sadəcə bir lövhədir, biz onun üzərinə nə yazırıqsa, o da onu saxlayır. O, bizə nə öyrədir, nə də xəbərdarlıq edir. Sadəcə nəticəni göstərir. Dünən əkmədiyimiz toxumun bu gün cücərməməsinə görə zamandan inciməyimiz nə qədər məntiqlidir?!

Bəlkə də bu, milli psixologiyamıza həkk olunmuş bir tənbəllik formasıdır: gözləmək, təxirə salmaq, "bir az da keçsin" demək. "Zaman özü həll edəcək" düşüncəsi bizə rahatlıq verir, yəqin. Axı onda məsuliyyəti öz üzərimizdən atmış oluruq. Halbuki zaman heç kimin adından qərar qəbul etmir. Hər şeyi həll edən zamandır deyənlər, əslində, özləri heç nə həll etmək istəməyənlərdir.

Ədəbiyyatımızda da bu anlayışın izlərini çox görmək olar. Mirzə Cəlilin satirik qəhrəmanları illərlə "vaxtı deyil" deyə-deyə nə dəyişirlər, nə də dəyişməyə imkan verirlər. Zaman onlara bir dərs vermir, çünki onlar dərsi dinləmək istəmirlər. Həyatda da belədir: zaman kimə xidmət edir? Gözləyənə yox, hərəkət edənə.

Zaman bir çay kimidir, axır gedir. Amma biz bəzən sahildə oturub düşünürük ki, o su özü gəlib bizi aparacaq. Hərçənd, axına qoşulmaq üçün ayağa qalxmaq, addım atmaq lazımdır. Zaman bizi aparmır, biz onun içində irəliləməyə məcburuq. Çünki zaman keçmir, biz keçirik, biz gedirik. Zaman min illərdir var, min illər də olacaq. Bizik onun içindən keçdiyimiz halda onu özümüzə tabe etməyə çalışan. Zamanı özünə tabe etməyə çalışıb da, bunu bacaran, başqa sözlə, zamana qalib gələn isə hələ olmayıb.

Bu gün də çoxları "zaman dəyişəcək, hər şey düzələcək" deyə inanır. Amma düzəlmək üçün əvvəlcə dəyişmək lazımdır. Zaman düzəltmir, sadəcə göstərir: kim öz payına düşən işi görüb, kim yox. Ona görə də bəzən "zaman göstərəcək" demək, əslində, "mən indi heç nə etmirəm" deməyin başqa formasıdır.

Ən maraqlısı odur ki, biz zamandan borc da istəyirik. "Vaxt verin, düzələrəm", "bir az zaman keçsin, öyrəşərəm", "zaman mənim tərəfimdədir", "zamanı gəlsin, edərəm". Amma heç kim düşünmür ki, kim kimə borcludur, zaman bizə, ya biz zamana?

Əslində, zamanın bizə borcu yoxdur. Biz onun hər anına borcluyuq. Çünki onun bizə verdiyi tək şey - möhlətdir. Həyat, seçim, fürsət, səhv, düzəliş - hamısı zamanın içində, amma bizim əlimizdədir. Zaman nə yaxşılıq edir, nə pislik. O, sadəcə ədalətlidir. Kim ondan istifadə etməyi bacarırsa, o da qazanır.

Bu dünyada ən çox işlənən, amma ən az dərk edilən cümlə budur: "Zaman göstərəcək". Əslində, zaman heç nə göstərmir, biz özümüzü göstəririk. Zaman yalnız şahiddir, hakim yox. O, susur, amma hər şeyi yazır. Bəlkə də həyatın ən böyük ədaləti də elə bundadır - zaman danışmır, sadəcə nəticəni bizə qaytarır.

Anlamaq lazımdır ki, zamanı gözləmək mənasızdır. O, gəlmir, ancaq gedir. biz isə ya onunla gedirik, ya da oradaca qalırıq.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:255
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 10 Oktyabr 2025 18:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see289

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see278

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see275

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see270

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see270

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see261

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see256

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see252

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see248

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see246

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see232

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see227

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see226

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see226

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see223

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see220

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see215

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see214

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see208

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri