Zamanda səyahət... Fotolar

Tarix bəşəriyyət üçün yol xəritəsidir. Min illər boyunca qazandığımız irəliləyişi izləmək, fərqli mədəniyyətləri və sivilizasiyaları öyrənmək bizə böyük bir bütövün hissəsi olduğumuzu xatırladır, keçmişi və gələcəyi daha geniş perspektivdən görməyə kömək edir. Bugünkü şəhərlərin gələcək nəsillərə nə deyəcəyini bilməsək də, zamanla inşa edilmiş, dağıdılmış və bəzən unudulmuş qədim şəhərlər qalan fraqmentləri vasitəsilə insanlığın texnologiya, memarlıq, incəsənət, ədəbiyyat və din sahələrindəki inkişafını bizə çatdırır.

“Qafqazinfo" sizi zamanda səyahətə çıxarır və dünyanın ən maraqlı qədim şəhərlərini təqdim edir:

Efes, Türkiyə

İzmirin Səlçuk rayonunda yerləşən Efes bir neçə minillik tarixi ilə dünyanın ən vacib arxeoloji yerlərindən biridir. Məskunlaşma eramızdan əvvəl 6000-ci ilə, şəhərin özü isə eramızdan əvvəl 10-cu əsrə aiddir.

19-cu əsrin sonlarından başlayan arxeoloji qazıntılar Efesi daha dərindən anlamağa imkan verib. UNESCO-nun Ümumdünya İrsi Siyahısına daxil olan şəhərdə qədim dünyanın yeddi möcüzəsindən biri olan Artemida məbədi yerləşir. Təəssüf ki, eramızın 5-ci əsrində xristian üsyançıları tərəfindən dağıdılan məbədin yalnız bir neçə sütunu qalıb.

Efesdə, həmçinin, eramızın 2-ci əsrində inşa edilmiş Sels Kitabxanası və 25 000 tamaşaçı tutumuna malik Böyük Teatr da ziyarət ediləsi məkanlardandır. Liman küçəsi boyunca sütunlar arasında gəzmək isə şəhəri kəşf etməyin ən gözəl yoludur.

Maçu Pikçu, Peru

İnklərin itirilmiş şəhəri Maçu Pikçu XV əsrdə tikilib və XVI əsrdə tərk edilib. And dağlarında yerləşən şəhər İnk imperatoru Paçakutinin iqamətgahı kimi inşa edilib. Dağlarda gizlənmiş olması onu ispan işğalçılarından qoruyub.

1911-ci ildə Hiram Binqham tərəfindən kəşf edilən Maçu Pikçu UNESCO-nun Ümumdünya İrsi Siyahısına daxil edilib və hər il milyonlarla turisti cəlb edir. Günəş məbədi və İntihuatana Daşı kimi tikililər İnka sivilizasiyasının mühəndislik və sənət dəyərlərini göstərir.

Petra, İordaniya

Qırmızı qumdaşı qayalara oyulmuş Petra eramızdan əvvəl 312-ci ildə Nabataean Krallığının paytaxtı kimi qurulub. Su idarəetmə texnikası sayəsində Petra əsas ticarət mərkəzinə çevrilib.

Ən məşhur tikili Xəzinə və Monastırdır. Bu tikililər Nabataean memarlığının zənginliyini göstərir.

Anqkor, Kamboca

Cənub-Şərqi Asiyanın ən diqqətəlayiq arxeoloji yerlərindən olan Anqkor Xmer İmperiyasının paytaxtı olub. 9-cu əsrdə qurulan şəhər bir neçə əsr ərzində inkişaf edərək böyük bir metropola çevrilib.

Ən məşhur tikili Anqkor Vatdır. Bayon məbədi, Banteay Srei və Ta Prohm məbədi də buradakı heyrətamiz memarlıq nümunələridir.

Pompey, İtaliya

Vezuvi dağının ətəyində qurulan Pompey eramızdan əvvəl VII əsrdə Oskanlar tərəfindən tikilib. 79-cu ildə vulkan püskürməsi nəticəsində şəhər tamamilə batıb.

18-ci əsrdə yenidən kəşf edilən Pompeydə 20 000 nəfərlik amfiteatr, Faunlar Evi, Menandr Evi, Vettii Evi və Villa dei Misteri kimi möhtəşəm tikililər vardır. Buradakı arxeoloji tapıntılar Roma həyatını olduğu kimi göstərir.

Göbeklitepe, Türkiyə

Şanlıurfadan 18 km şimal-şərqdə yerləşən Göbeklitepe eramızdan əvvəl 10 000-ci ilə aid ən qədim dini mərkəz hesab olunur. Nəhəng daş sütunlar və mürəkkəb oymalarla bəzədilmiş tikililər mütəşəkkil din və sosial strukturların mövcud olduğunu göstərir.

Çiçen İtza, Meksika

Yukatan yarımadasında yerləşən Çiçen İtza Mayya və Toltec mədəniyyətlərinin izlərini daşıyır. Şəhərin mərkəzi piramidası El Kastilo mayyaların astronomik biliklərini və günəş təqvimini nümayiş etdirir.

Döyüşçülər məbədi, Böyük Top Meydanı və Min Sütun Keçidi kimi tikililər ziyarətçiləri valeh edir.

Baalbek, Livan

Bekaa vadisində yerləşən Baalbek finikiyalılar tərəfindən qurulub və əsrlər boyu müxtəlif sivilizasiyalar tərəfindən idarə edilib.

Ən məşhur tikili Yupiter məbədidir. Nəhəng daş bloklar və geniş məkanlar, qədim mühəndislik möcüzəsini göstərir. Bakx və Venera məbədləri isə şəhərin möhtəşəm atmosferini tamamlayır.

Anuradhapura, Şri-Lanka

Şri-Lankanın qədim paytaxtı Anuradhapura 2000 ildən çox tarixə malikdir. Qədim şəhərdə Abhayagiri Stupası və Jetavanarama Stupası kimi nəhəng Buddist tikililər yerləşir.

Şəhərin arxeoloji qazıntıları qədim memarlıq və bədii bacarıqları, həmçinin, mədəni və mənəvi irsi günümüzə çatdırır.