Icma.az
close
up
RU
Zəngilan Azərbaycanın qədim, strateji bölgələrindən biridir

Zəngilan Azərbaycanın qədim, strateji bölgələrindən biridir

Icma.az, Modern.az portalına istinadən məlumat yayır.

"Zəngilan Azərbaycanın qədim, strateji və mədəni baxımdan mühüm bölgələrindən biridir. Qafqazın Rusiya tərəfindən işğalından sonra XIX əsrin əvvəllərində aparılan inzibati bölgü nəticəsində Zəngilan da daxil olmaqla Zəngəzur qəzası Gəncə quberniyasına tabe edilmişdi. Bu bölgü bölgənin tarixində yeni mərhələ açdı və Zəngilan, Qubadlı, Laçın kimi türk torpaqları inzibati şəkildə bölünərək süni sərhədlərlə ayrıldı. 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra bolşevik Rusiyasının dəstəyi ilə ermənilər qədim Zəngəzur torpaqlarının böyük hissəsini ələ keçirdilər. Zəngəzur qəzasının yuxarı hissəsi Ermənistana birləşdirildi, yalnız Laçın, Qubadlı və Zəngilan əraziləri Azərbaycanın tərkibində qaldı. Bununla da Azərbaycan torpaqları arasında coğrafi kəsilmə baş verdi və Naxçıvanla birbaşa əlaqə xətləri pozuldu."

Modern.az xəbər verir ki, bu sözləri Milli Məclisin deputatı Azər Kərimli deyib.

Deputat bildirib ki, Zəngilan təbii sərvətləri, münbit torpaqları, çayları və qədim tarixi ilə seçilən yurd yerimizdir:

"Zəngilan rayonunun ərazisindən Araz, Oxçuçay, Həkəri və Bəsitçay kimi mühüm çaylar axır. Bəsitçay dövlət təbiət qoruğu kimi də tanınır. Rayon ərazisində tikinti daşı, qızıl, mərmər, əhəng kimi faydalı qazıntılar mövcuddur. Tarix boyu burada mühüm yaşayış məntəqələri, dini və mədəni abidələr formalaşmış, Zəngilan Azərbaycanın qədim memarlıq ənənələrinin daşıyıcısına çevrilmişdir. Məmmədbəyli türbəsi, Şərifan abidələri, Qız qalası, müxtəlif əsrlərə aid məscid və pir kompleksləri bu bölgənin çoxəsrlik mədəni irsinin sübutudur.

1993-cü ilin payızında Zəngilan əhalisi torpağını və şərəfini qorumaq üçün böyük qəhrəmanlıq göstərdi. Füzuli və Cəbrayıl rayonları işğal olunduqdan sonra zəngilanlılar 67 gün mühasirə şəraitində mübarizə apardılar. 25–29 oktyabr 1993-cü ildə rayon düşmənin əlində qalsa da, əhali son ana qədər vuruşdu. Zəngilanın işğalı nəticəsində on minlərlə sakin öz yurd-yuvasından didərgin düşdü və Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində müvəqqəti məskunlaşdı. Ermənistan tərəfindən törədilən vandalizm aktları nəticəsində rayonun bütün dini, tarixi və mədəni abidələri məhv edildi, məscidlər təhqir olundu, türbələr dağıdıldı, qədim yaşayış yerləri yerlə-yeksan edildi."

Millət vəkili qeyd edib ki, 2020-ci ilin sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi bu ədalətsizliyin sonunu gətirdi:

"Azərbaycan Ordusu qəhrəmanlıqla irəliləyərək 20 oktyabr 2020-ci ildə Zəngilan şəhərini və rayonun 4 qəsəbəsini, 49 kəndini işğaldan azad etdi. Həmin gün Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində bu tarixi xəbəri elan etdi. Bununla da 27 il əvvəl kəsilən Azərbaycan-İran sərhədi tam bərpa olundu, 132 kilometrlik dövlət sərhədi üzərində suverenlik bərpa edildi. Bu zəfər münasibətilə “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və minlərlə hərbi qulluqçu qəhrəmanlıq medalı ilə təltif olundu. 31 iyul 2023-cü il tarixli Prezident Sərəncamı ilə 20 oktyabr “Zəngilan şəhəri günü” kimi qeyd olunur. Bu tarix həm qələbənin, həm də yenidənqurmanın simvoluna çevrilib."

Deputatın sözlərinə görə Zəfərdən sonra Zəngilan yeni bir dövrə qədəm qoydu:

"Dirçəliş, yenidən doğuluş dövrünə. “Böyük Qayıdış” proqramının ilk mərhələsi məhz burada, Ağalı kəndində həyata keçirildi. 200 evdən ibarət “Ağıllı kənd” layihəsi Azərbaycanın innovativ bərpa modelinə çevrildi. Burada hər şey düşünülüb: ekoloji təmiz enerji, müasir infrastruktur, sürətli internet, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi və iş yerləri. Ağalı bu gün təkcə bir kənd deyil, gələcəyin simvoludur. Burada yaşıl texnologiyalar, günəş panelləri, su elektrik stansiyaları, bioloji təmizlənmə sistemləri, yəni tam dayanıqlı həyat modeli qurulub.

Zəngilan bu gün həm də strateji əhəmiyyətli nəqliyyat mərkəzinə çevrilir. Burada inşa edilən Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı regionun logistika sistemində mühüm yer tutur. Horadiz–Zəngilan–Ağbənd dəmir yolu və Zəngilan–Horadiz avtomobil yolu Qarabağı Azərbaycanın əsas nəqliyyat şəbəkəsinə bağlayır və Zəngəzur dəhlizinin hava və quru əlaqələrini gücləndirir.

Mədəni və dini irsin bərpası da unudulmayıb. İşğal dövründə təhqir olunmuş Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən tam bərpa edilib. İki minarəli yeni məscid həm memarlıq zövqü, həm də mənəvi dərinliyi ilə diqqət çəkir. Məscidin açılışı zamanı ibadət səsi uzun illərdən sonra yenidən Zəngilan səmasına ucaldı – bu səs azadlığın, inancın və davamlılığın simvoluna çevrildi.

Rayonda yeni turizm və kənd təsərrüfatı layihələri də həyata keçirilir. “Ağalı” hoteli, Həkəri çayının sahilindəki süni göl, eləcə də “Dost Aqropark” kompleksi bölgənin iqtisadi həyatına yeni nəfəs gətirir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu aqroparkda minlərlə iş yeri yaradılacaq, 6 min hektar sahədə bitkiçilik və heyvandarlıq inkişaf etdiriləcək. Bu, həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan bölgənin canlanmasına xidmət edir.

Prezident İlham Əliyev Zəngilana dəfələrlə səfər edərək bərpa və quruculuq işlərini şəxsən izləyib. Hər səfər bir təməlqoyma, bir açılış, bir yeniliyin başlanğıcı olub. Məktəblər, yaşayış kompleksləri, körpülər, enerji stansiyaları, yollar göz oxşayır və bütün bunlrın hər biri Azərbaycanın iradəsini və əzmkar ruhunu əks etdirir.

Zəngilan bu gün dirçəlişin, iradənin və müasir inkişafın simvoluna çevrilib. Burada atılan hər addım, salınan hər bina, yandırılan hər çıraq bir həqiqəti sübut edir: Azərbaycan xalqı nə torpağını, nə də tarixini unudur. 20 oktyabr artıq təkcə Zəngilanın deyil, bütün Azərbaycanın qürur günüdür."

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:303
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 18 Oktyabr 2025 10:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri