108 il əvvəlin bu günü: Azərbaycan belə müstəqil oldu FOTOLAR

Bu gün Azərbaycan və dünyadakı milyonlarla azərbaycanlı  Müstəqillik Gününü qeyd edir.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, 28 may 1918-ci il Tiflisdə Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən İstiqlal Bəyannaməsi imzalanaraq bütün müsəlman Şərqində ilk dünyəvi, demokratik və parlamentli respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yaradılıb. 

Beləiklə, bütün Şərq dünyasında ilk dəfə olaraq respublika idarəetmə forması seçildi, qadınlara seçmək və seçilmək hüququ verildi. Azərbaycanın üçrəngli dövlət bayrağı, gerbi və himni təsis edildi, Azərbaycan dili dövlət dili elan olundu.Çoxpartiyalı parlament və nizami milli ordu yaradıldı.

Müasir müstəqil Azərbaycan Respublikası 1918–1920-ci illərdə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərmiş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tamhüquqlu varisidir. 

Məmməd Əmin Rəsulzadə AXC-nin ali idarəetmə orqanı olan Azərbaycan Milli Şurasının sədri seçildi. Onun "Bir kərə yüksələn bayraq, bir daha enməz!" şüarı Azərbaycan müstəqillik mübarizəsinin əsas rəmzinə çevrildi.

27 iyun 1918-ci ildə türk (Azərbaycan) dili dövlət dili elan olundu. 26 iyun 1918-ci ildə Əlahiddə Azərbaycan Korpusu yaradıldı.

28 may 1918-ci ildə qəbul edilən 6 bəndlik Müstəqillik Bəyannaməsi dövlətin təməl prinsiplərini müəyyən etdi:

Suverenlik: Azərbaycan tamhüquqlu müstəqil dövlətdir, Şərqi və Cənubi Zaqafqaziyanı əhatə edir.

Xalq hakimiyyəti: Müstəqil Azərbaycan dövlətinin idarə forması Xalq Cümhuriyyətidir.

Beynəlxalq münasibətlər: AXC bütün millətlərlə, xüsusən qonşu dövlətlərlə dostluq münasibətləri qurmaqda qərarlıdır.

Bərabərlik: AXC millətindən, dinindən, sinfindən, silkindən və cinsindən asılı olmayaraq, bütün vətəndaşlarına bərabər hüquqlar təmin edir.

Etnik hüquqlar: AXC onun ərazisində yaşayan bütün xalqlara sərbəst inkişafı üçün geniş şərait yaradır.

Müvəqqəti hökumət: Müəssislər Məclisi toplanana qədər dövlətin başında Xalq tərəfindən seçilmiş Milli Şura və onun qarşısında məsul olan Müvəqqəti Hökumət durur.

23 ay sonra, 1920-ci ilin 28 aprelində beynəlxalq hüquq normalarını kobudcasına pozan Rusiyanın hərbi müdaxiləsi nəticəsində Azərbaycan işğal edildi, AXC süqut etdi.

28 May bayram kimi 1990-cı ildən etibarən rəsmi olaraq dövlət səviyyəsində qeyd edilir.

15 oktyabr 2021-ci ildə Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sənədlə tarixi ədalətin tam bərpası məqsədilə 2021-ci il oktyabrın 15-də “Müstəqillik Günü haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edilib. Bu qanunla 28 May Müstəqillik Günü, oktyabrın 18-i isə Müstəqilliyin Bərpası Günü elan olunub.

Bu mühüm addım Azərbaycanın dövlət suverenliyinin məhz 1918-ci ildə bərqərar olunması faktına əsaslanır və müasir Azərbaycanın AXC-nin tamhüquqlu varisi olduğunu hüquqi olaraq bir daha təsdiqləyib.

Elnarə Kərimova

"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin