20 saniyəlik möcüzə: Qucaqlaşmaq sağlamlığımıza necə təsir edir?

Rəqəmsallaşma və canlı ünsiyyətin azalması şəraitində daha çox insan "toxunma aclığı" (taktil aclıq) halları ilə üzləşir. Bu hal birbaşa olaraq emosional vəziyyətə və stres səviyyəsinə təsir göstərir.

Oxu.Az xəbər verir ki, rusiyalı psixoterapevt İrina Kraşkina "İzvestiya" nəşrinə müsahibəsində qucaqlaşmaların niyə zehni və fiziki sağlamlıq üçün vacib, lakin qiymətləndirilməmiş bir resurs olduğunu açıqlayıb.

Onun sözlərinə görə, qucaqlaşmalar bədəndə bir sıra neyrokimyəvi reaksiyaları işə salır. İsti və kifayət qədər uzunmüddətli fiziki təmas oksitosin ifrazını təşviq edir. Bu hormon təhlükəsizlik və etibar hisslərini artırır, həmçinin stresdən məsul olan kortizol səviyyəsini azaldır.

Eyni zamanda, rahatlığın bərpası və hiss olunması ilə əlaqəli parasimpatik sinir sistemi aktivləşir. Nəticədə narahatlıq azalır, tənhalıq hissləri aradan qalxır və subyektiv rifah hissi artır. Bu, xüsusilə emosional tükənmə və ya itki dövrlərində vacibdir.

İrina Kraşkina bildirir ki, qucaqlaşmalar zamanı narahatlıq "soyuqluq" və ya "sosiallıqdan uzaqlıq" kimi qəbul edilə bilməz. Çox vaxt bu, fərdi temperament xüsusiyyətlərinin nəticəsidir: introvertlər və yüksək sensor həssaslığı olan insanlar toxunma təmasını şəxsi məkana müdaxilə kimi qəbul edə bilərlər.

Bundan əlavə, fiziki təmasdan yayınmaq travmatik keçmişin və ya mədəni münasibətlərin nəticəsi ola bilər. Neyromüxtəlifliyə malik insanlarda isə toxunma hissləri adətən həddindən artıq intensiv qəbul edilir. Məhz buna görə də ekspert vurğulayır ki, istənilən fiziki təmas könüllü olmalı və şəxsi sərhədlərə hörmətlə yanaşılmalıdır, əks halda narahatlıq azalmaq əvəzinə arta bilər.

Qucaqlaşmaların stres əleyhinə təsiri elmi araşdırmalarla da təsdiqlənib. Tədqiqatlar göstərir ki, stresli vəziyyət qarşısında fiziki təmas kortizol səviyyəsini və arterial təzyiqi azaldır. 20-30 saniyə davam edən qucaqlaşmalar isə vagus sinirini stimullaşdırır, nəticədə ürək ritmi yavaşlayır və emosional tənzimləmə yaxşılaşır.

Kontekst də burada əsas rol oynayır: yaxın və etibarlı insanla qucaqlaşmaq sakitləşdirici təsir göstərir, istənilməyən təmas isə əks reaksiyaya səbəb ola bilər.

Həkim qeyd edir ki, qucaqlaşmaların universal sayı yoxdur, lakin təmasın müntəzəmliyi və keyfiyyəti vacibdir. Hətta gündə bir dəfə şüurlu qucaqlaşma belə emosional vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər, əgər uzunmüddətli, qarşılıqlı və manipulyasiya məqsədli deyilsə. Mütəmadi fiziki təmasdan məhrum olan insanlar üçün masaj, ev heyvanları ilə təmas və ya özünə şəfqət üsulları alternativ ola bilər.

"Qucaqlaşmalar sadəcə incəlik jesti deyil, həmçinin psixofizioloji tənzimləmə üçün güclü alətdir. Onlar əlaqələri gücləndirir, stresi azaldır və emosional bərpaya kömək edir. Lakin onların dəyəri yalnız şəxsi sərhədlərə hörmət edildikdə və könüllü olduqda nəzərə çarpır. "Toxunma aclığı" daha çox hökmranlıq etdiyi bir dünyada yadda saxlamaq lazımdır ki, bəzən ən yaxşı terapiya sadəcə yaxın insanı qucaqlamaq və birlikdə susmaqdır", - deyə İrina Kraşkina vurğulayıb.