3 OKTYABR 1993 MİLLİ QURTULUŞDAN QÜDRƏTLİ DÖVLƏTÇİLİK YOLUNA

Azərbaycanın müstəqillik tarixində elə günlər var ki, onların əhəmiyyəti illər keçdikcə daha aydın görünür. 3 oktyabr 1993-cü il də məhz belə tarixi günlərdəndir. Həmin gün keçirilən prezident seçkilərində xalq öz siyasi iradəsini ortaya qoyaraq Heydər Əliyevi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçdi. Səsvermədə iştirak edən seçicilərin 98,8 faizi Heydər Əliyevin namizədliyini dəstəklədi.

Bu, sadəcə, prezident seçkisi deyildi. Bu tarix Azərbaycan dövlətçiliyinin taleyində mühüm dönüş mərhələsinin başlanğıcı idi. 1993-cü ilin mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitində ölkənin qarşısında dövlət müstəqilliyinin qorunması, sabitliyin təmin edilməsi, iqtisadi böhranın aradan qaldırılması və dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi kimi həyati vəzifələr dayanırdı. Heydər Əliyevin 15 iyun 1993-cü ildə Ali Sovetin sədri seçilməsi Milli Qurtuluşun siyasi başlanğıcı oldusa, 3 oktyabr prezident seçkiləri bu qurtuluş prosesinin dövlət quruculuğu mərhələsinə keçidini rəsmiləşdirdi.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasətində müstəqillik yalnız siyasi anlayış kimi deyil, həm də güclü iqtisadi təmələ malik dövlət ideyası kimi nəzərdən keçirilirdi. Onun rəhbərliyi ilə bazar iqtisadiyyatına keçid, iqtisadi liberallaşma, aqrar islahatlar və xarici investisiyaların cəlbi istiqamətində mühüm addımlar atıldı.

1994-cü ildə “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması Azərbaycanın yeni neft strategiyasının əsasını qoydu. Bu strategiya ölkənin iqtisadi potensialının beynəlxalq əməkdaşlıq müstəvisində reallaşdırılmasına, Azərbaycanın dünya iqtisadiyyatına daha sıx inteqrasiyasına imkan yaratdı. Beləliklə, siyasi müstəqilliyin dayaqları iqtisadi müstəqillik və milli maraqlara əsaslanan inkişaf siyasəti ilə tamamlandı.

Heydər Əliyev siyasi fəaliyyətinin ən mürəkkəb məqamlarında belə milli maraqlardan geri çəkilməyən dövlət xadimi kimi yadda qalıb. 20 Yanvar faciəsindən sonra Moskvada Azərbaycanın nümayəndəliyinə gələrək sovet rəhbərliyinin həyata keçirdiyi qanlı aksiyanı açıq şəkildə pisləməsi onun cəsarətli siyasi mövqeyinin nümunələrindən biri idi.
Onun nitqləri isə dövlətçilik məktəbinin ayrıca bir səhifəsidir. Ulu Öndərin “Mən həmişə fəxr etmişəm, bu gün də fəxr edirəm ki, mən azərbaycanlıyam” sözləri azərbaycançılıq ideyasının ən məşhur ifadələrindən birinə çevrilib.

Heydər Əliyevin idarəçilik fəlsəfəsinin əsasını dövlət intizamı, məsuliyyət, milli maraqlar və strateji düşüncə təşkil edirdi. Onun siyasi irsində dövlətin gücü ilə xalqın birliyi bir-birini tamamlayan əsas amillər kimi təqdim olunurdu.

1993–2003-cü illərdə Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri oldu. Ölkənin aparıcı dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlarla münasibətləri inkişaf etdirildi, Azərbaycanın beynəlxalq sistemdə müstəqil subyekt kimi mövqeyi möhkəmləndirildi.

Azərbaycanın enerji layihələrində beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığı, mədəniyyətimizin dünya səviyyəsində təbliği və beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələrin genişləndirilməsi ölkənin yeni geosiyasi və iqtisadi imkanlarının formalaşmasına xidmət etdi.
Dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsinin vacib şərtlərindən biri ölkədə qanunun aliliyinin və ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması idi. Bu istiqamətdə cinayətkarlığa qarşı mübarizə, hüquq qaydasının möhkəmləndirilməsi və dövlət idarəçiliyində intizamın artırılması prioritet məsələlər sırasında yer aldı.

Ulu Öndərin xarici siyasət strategiyasında Azərbaycanın milli maraqlarının beynəlxalq aləmdə müdafiəsi xüsusi yer tuturdu. Xarici ölkələrin rəhbərləri, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri və müxtəlif siyasi dairələrlə aparılan görüşlərdə Azərbaycanın mövqeyi, ölkənin tarixi, mədəniyyəti və Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı həqiqətlər dünya ictimaiyyətinə çatdırılırdı.

Eyni zamanda, Azərbaycan mədəniyyətinin və milli irsinin beynəlxalq səviyyədə tanıdılması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. “Kitabi-Dədə Qorqud”un 1300 illiyi və Nizami Gəncəvinin, Məhəmməd Füzulinin yubileylərinin beynəlxalq səviyyədə qeyd olunması Azərbaycanın zəngin mədəni irsinin dünyaya təqdim edilməsinə xidmət edən mühüm təşəbbüslər sırasında idi.

1993–2003 – dövlət quruculuğu, iqtisadi islahatlar, milli təhlükəsizlik, beynəlxalq inteqrasiya və hüquqi dövlət təsisatlarının möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm proseslərin həyata keçirildiyi dövr oldu.

Heydər Əliyevin dövlətçilik irsinin mahiyyətində Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunması və möhkəmləndirilməsi dayanırdı. Onun siyasi fəlsəfəsini ifadə edən fikirlərdən biri belədir: “Müstəqillik ən böyük dəyərdir, ən böyük sərvətdir.”

Bu fikir Ulu Öndərin dövlətçilik konsepsiyasının əsas mahiyyətini əks etdirir. Çünki güclü dövlət, sabit cəmiyyət və dayanıqlı iqtisadiyyat müstəqilliyin əsas təminatlarıdır.
3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan tarixində dövlətçilik salnaməsinin mühüm səhifəsidir. Bu tarix xalqın öz gələcəyinə dair siyasi iradəsinin ifadəsi olmaqla yanaşı, Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi möhkəmlənməsi prosesində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Heydər Əliyevin 1993–2003-cü illərdə həyata keçirdiyi siyasət nəticəsində dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi, iqtisadi islahatların aparılması, beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsi və Azərbaycanın dünya birliyinə inteqrasiyası istiqamətində mühüm addımlar atıldı.

Bu gün 3 oktyabr tarixi Azərbaycan dövlətçilik tarixinin yaddaşında Milli Qurtuluş ideyasının dövlət quruculuğu, milli iradə və müstəqil inkişaf strategiyası ilə tamamlandığı mühüm mərhələ kimi xatırlanır.

Sevda Quluyeva,

YAP Kəngərli rayon təşkilatının sədri