Icma.az
close
up
RU
400 kvadratmetrlik dövlət! Xəritədə yox, gerçəkdə var idi, amma məhv edildi

400 kvadratmetrlik dövlət! Xəritədə yox, gerçəkdə var idi, amma məhv edildi

Sherg.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Adriatik dənizinin ortasında sirli bir ada ucaldı… Nə xəritələrdə vardı, nə də dövlətlərin nəzarətində idi. Öz bayrağı, öz pulu, öz dili vardı. 

Demək olar ki, bir salon böyüklüyündə olan “Gül Adası” adlanan bu mikro dövlət cəmi 55 gün yaşaya bildi, sonra isə bombalar və fırtınalarla dənizin dibinə gömüldü. Yarım əsrdən artıqdır sirri açılmayan bu ada hələ də “tarixin ən maraqlı müstəqillik cəhdi” kimi xatırlanır. Bəs bu kiçik adanın qorxu yaratmasının səbəbi nə idi?


Müstəqil mikro dövlət arzusu


Sherg.az xəbər verir ki, İtalyan mühəndis Giorgio Rosa, 1960-cı illərin sonunda qeyri-adi bir arzunu gerçəyə çevirdi. O, İtaliyanın Rimini sahillərindən 11 kilometr uzaqlıqda, Adriatik dənizində öz süni adasını inşa etdi. “Isola delle Rose” – (Gül Adası)  adını verdiyi bu platforma qısa müddətdə dünya gündəminə düşdü, filmlərə mövzu oldu və bu gün, 65 il sonra belə müzakirə olunur.

Rosanın məqsədi dövlətlərin məhdudlaşdırıcı qanunlarından uzaq, azad bir məkan yaratmaq idi. Adada bar, restoran, mağazalar açılacaq, öz bayrağı, konstitusiyası və hətta pul vahidi olacaqdı. Rəsmi dil olaraq isə beynəlxalq ünsiyyət üçün yaradılmış Esperanto seçilmişdi. Beləliklə, Gül Adası beynəlxalq sularda heç kimin müdaxilə edə bilməyəcəyi müstəqil mikro dövlət elan edildi.


400 kvadratmetrlik platform


İllərlə davam edən hazırlıqdan sonra Rosa və dostları 9 polad sütun üzərində qurulan, təxminən 400 kvadratmetr sahəni əhatə edən platformanı tikdilər. Burada restoran, bar, gecə klubu, hədiyyə dükanı, poçt şöbəsi və yaşayış yerləri vardı. Hətta 280 metr dərinlikdə şirin su quyusu da qazılmışdı. 1 may 1968-ci ildə Giorgio Rosa müstəqilliyini elan edərək özünü “prezident” adlandırdı.

Adanın rəsmi adı əvvəlcə “Libera Teritorio de la Insulo de la Rozoj” (Gül Adasının Azad Ərazisi), daha sonra isə “Esperanta Respubliko de la Insulo de Rozoj” (Gül Adası Esperanto Respublikası) oldu.


Gənclərin marağını cəzb edən “azadlıq ada”


1968-ci ildə dünyada, xüsusilə İtaliyada siyasi qarışıqlıq hökm sürürdü. Gül Adası qısa müddətdə gənclərin, tələbələrin və azadlıqsevərlərin diqqətini cəlb etdi. Adada hökumət strukturu belə qurulmuşdu: daxili işlər, maliyyə, xarici əlaqələr “naziri” vardı, prezident isə Rosa idi.

Beynəlxalq mediada ada haqqında “Adriatikin ortasında doğan yeni dövlət” başlıqları yazılırdı. Bu maraq isə eyni zamanda İtaliya hökumətinin qəzəbinə səbəb oldu.


55 gündə son

İtaliya hökuməti, adanın rəsmi ərazi sularının xaricində yerləşməsinə baxmayaraq, onun vergi sistemindən kənar gəlir mənbəyi yaratmasını qəbul etmədi. 26 iyun 1968-ci ildə İtaliya donanması adanı işğal etdi, sakinləri çıxardı və platformanı mühasirəyə aldı. Daha sonra adaya bombalar yerləşdirildi. Partlayışlardan ciddi zərər görən platforma 26 fevral 1969-cu ildə güclü fırtına ilə tamamilə dağıldı və dənizin dibinə gömüldü.


Tarixə keçən ütopiya

Yalnız bir neçə ay mövcud ola bilən Gül Adası Respublikası, tarixin ən qeyri-adi müstəqillik cəhdlərindən biri kimi yadda qaldı. Giorgio Rosanın utopiyası dağılmış olsa da, onun “öz dövlətini qurmaq” arzusu uzun illər dillərdə dolaşdı.

Bu hekayə 2020-ci ildə yenidən gündəmə gəldi. “Gül Adasının İnanılmaz Hekayəsi” (L’incredibile storia dell’Isola delle Rose) filmi Rosanın xəyalını və İtaliya dövlətinin sərt reaksiyasını kinoya daşıdı və böyük maraq topladı.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:216
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 03 Oktyabr 2025 18:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri