Icma.az
close
up
RU
ABŞ da büdcə BÖHRANI Nə baş verir?

ABŞ da büdcə BÖHRANI Nə baş verir?

Icma.az, Bizim media saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Xəbər verdiyimiz kimi Konqres maliyyələşdirmə üçün müraciət müddətini qaçırıb və bu, ABŞ hökumətinin son 7 ildə ilk, Donald Tramp dövründə isə üçüncü dəfə fəaliyyətini dayandırmasına (shot down) səbəb olub.
Ağ Evin Büdcə İdarəsi qurumlara şatdaun planlarını işə salmağı əmr edib. Yüz minlərlə əməkdaş ödənişsiz məzuniyyətə göndərilib, bir çox xidmətlər dayandırılıb.
Vəziyyət niyə bu həddə çatdı?
Respublikaçılar və Demokratlar 2026-cı il seçkilərinə hazırlıq fonunda səhiyyə subsidiyaları ilə bağlı çıxılmaz vəziyyətə düşüb. İqtisadçılar xəbərdarlıq edirlər ki, üç həftəlik dayanma işsizlik səviyyəsini 4,3%-dən 4,7%-ə qaldıra bilər. Tramp kütləvi ixtisarların anonsunu verib ki, bu da nəticələri daha da ağırlaşdıra bilər.
Senatdakı respublikaçılar noyabrın 21-dək müvəqqəti maliyyələşdirmə üçün demokratlardan səkkiz səsə ehtiyac duyur. Demokratlar isə “Obamacare” proqramının genişləndirilməsi və digər prioritetlərin daxil edilməsini tələb edirlər. Hələlik hər iki tərəfin qanun layihələri lazımi dəstəyi qazana bilməyib. Əgər kompromis əldə olunmasa, yanvardan etibarən 20 milyon amerikalı daha yüksək sığorta haqları ilə üzləşə bilər.
Tramp rəqiblərini hədəf aldı
İlkin zərər görənlər arasında Demokratlar Partiyasının təmsilçiləri daha çoxdur. Belə ki, Donald Tramp administrasiyası Demokratların başcılıq etdiyi ştatlar üçün 26 milyard dollar vəsaiti dondurub.
Bu addımlar açıq şəkildə nümayiş etdirir ki, Donald Tramp hökumətin “şatdaunundan” siyasi rəqiblərini cəzalandırmaq və ABŞ Konstitusiyası əsasında Konqresə həvalə edilmiş 7 trilyon dollarlıq federal büdcə üzərində nəzarətini genişləndirmək üzrə öz təhdidlərini yerinə yetirmək niyyətindədir.
 

Bu, 1981-ci ildən bəri hökumətin fəaliyyətini dayandırması ilə bağlı 15-ci haldır və onun nəticəsində elmi tədqiqatlar, maliyyə nəzarəti, ətraf mühitin təmizlənməsi və bir sıra digər fəaliyyətlərdə fasilələr yaranır.


Qeyd edək ki, 35 gündən çox davam edən ABŞ hökumətinin fəaliyyətinin ən uzunmüddətli dayandırılması Donald Trampın birinci dövründə - 2018-2019-cu illərdə baş verib.
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli deyir ki, ABŞ-da hökumətin fəaliyyətini (government shutdown) dayandırması Konqresdə büdcə vəsaitlərinin vaxtında təsdiqlənməməsi nəticəsində baş verir:
“Bu, “partial shutdown” və ya tam bağlanma formasında ola bilər. Əgər bu, artıq rəsmi olaraq baş veribsə, nəticələr belə olacaq:
- Xidmətlər işləyəcək: Orduda xidmət, hava hərəkətinə nəzarət, fövqəladə tibbi xidmətlər, sərhəd təhlükəsizliyi və digər həyati sahələrdə fəaliyyət davam edir.
- Qeyri-zəruri xidmətlər dayanacaq. Muzeylər, milli parklar, bəzi dövlət ofisləri, mədəniyyət və sosial proqramların bir hissəsi bağlanır.
- Təxminən 2 milyona yaxın federal işçi məzuniyyətə göndərilir (furlough) və maaşları dayandırılır.
Bir çox dövlət qulluqçuları (məsələn, hava nəzarətçiləri, hərbçilər) işləməyə davam edir, amma maaşlarını yalnız hökumət yenidən açıldıqda ala bilirlər.
Sosial Təminat (Social Security), Medicare və Medicaid kimi proqramlar davam edir, çünki onlar ayrıca fondlardan maliyyələşir. Amma bəzi qida yardımı, uşaq dəstəyi və az gəlirlilərə yönəlik proqramlarda gecikmələr ola bilər.
Hər bağlanma ABŞ iqtisadiyyatına gündə yüz milyonlarla dollar zərər vurur.
Kredit bazarlarında qeyri-müəyyənlik yarana bilər. Şirkətlər hökumət sifarişləri və qrantlarının gecikməsi səbəbindən itkilərlə üzləşə bilərlər.
Xarici səfirliklərin fəaliyyəti qismən təsirlənə bilər. ABŞ-ın beynəlxalq imicinə zərbə dəyir – xüsusən də müttəfiqlər və investorlar gözləyir ki, hökumət uzun müddət işləmədən qalmasın”.
Müsahibimiz qeyd edir ki, adətən, Konqres razılığa gələn kimi işçilərə maaşlar ödəniləcək:
“İndi əsas sual budur ki, bu shutdown qısa müddətli olacaq (bir neçə gün), yoxsa uzunmüddətli böhrana çevriləcək? Bu, Konqresdə Respublikaçılar və Demokratların kompromisə gəlməsindən asılıdır”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 04 Oktyabr 2025 10:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri