Icma.az
close
up
RU
ABŞ İran gərginliyi: Trampın hədələri və Tehranda hakimiyyət dəyişikliyi ssenarisi

ABŞ İran gərginliyi: Trampın hədələri və Tehranda hakimiyyət dəyişikliyi ssenarisi

Icma.az, Bakivaxti portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranı yenidən hədələyib. O bildirib ki, Tehran Vaşinqtonla razılığa gəlməsə, raket proqramını davam etdirərsə, ABŞ İranı vurmağa tam hazırdır. Trampın bu bəyanatı regionda gərginliyin artacağı və iki ölkə arasında növbəti qarşıdurmanın yarana biləcəyi ehtimalını gücləndirib. 

Mövzuyla bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən politoloq Əziz Əlibəyli bildirib ki, Amerika Birləşmiş Ştatlarının İranla münasibətləri ilk İsrail-İran müharibəsindən sonra yarımçıq qaldı və bəzi məqamları tam müəyyən edə bilmədilər. Orada qalan fundamental problemlər İranın uranı saflaşdırması və nüvə tədqiqatlarını davam etdirməsidir. Eyni zamanda İranın bir sıra ballistik raketlərə sahib olması və kommunikasiya zonalarına ciddi təhdid yaratmasını da bu sıraya qeyd edə bilərik:

"Yaxın Şərq bölgəsində ABŞ-nin müttəfiqləri var. “İran onlara təhdiddir” arqumenti həmişə işləyir, xüsusən də İsrail-İran toqquşmasından sonra. İkinci məsələ, Bəsrə körfəzi boyunca keçən gəmilərə, o cümlədən Yəmən istiqamətində Qırmızı dənizdən keçən logistika yollarına İran mənşəli qrupların ciddi təsir göstərməsidir".

Politoloqun fikrincə, uzun müddətdir ki, bu beş istiqamət üzrə tərəflər arasında toqquşmalar davam edir. Lakin 2023-cü ilin oktyabr ayında başlayan İsrail-Fələstin müharibəsi ilk dəfə olaraq İranın proksi güclərinə qarşı əməliyyatlara səbəb oldu. Dəqiq diqqət etsək, bu, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin də bir ilinin tamamına təsadüf edir:

"Artıq məlum oldu ki, dünyada Rusiya, Çin və İranın üçlü müttəfiqliyi var. Dördüncü dövlət də Şimali Koreyadır. Latın Amerikasında da bu xəttə yaxın dövlətlər mövcuddur.

Ona görə qərara gəldilər ki, bəlkə ilk növbədə Yaxın Şərq zonasındakı İranın bütün proksi güclərini məhv etsinlər, elə də etdilər: HƏMAS-a da, "Hizbullah"a da, İraqda Həşd əş-Şabiyə, Yəməndə husilərə qarşı, Əsədin devrilməsi planları və s. - bunların hamısı vahid siyasi xətti təşkil edir. Sonuncu İsrail-İran müharibəsi isə İranın özünə qarşı ilkin “məşq” idi".

Əziz Əlibəyli: Necə olur-olsun, İran hakimiyyəti dəyişdirilməlidir

Müsahibimiz qeyd edir ki, orada da ABŞ-nin Sakit Okeandakı hərbi bazalarından qaldırılan təyyarələr İranın üç əsas nüvə tədqiqat mərkəzini bombalayıb geri qayıtdı. Bundan sonra isə İrana vaxt verildi ki, 2015-ci il razılaşmasına qayıtsın, MAQATE mütəxəssislərini ölkəyə buraxsın, nüvə tədqiqatlarını dayandırsın, uranı saflaşdırmaqdan imtina etsin və gördüyü işlərlə bağlı beynəlxalq müşahidəçilərə hesabat versin. Amma İran buna razı olmadı. Çünki Çin və Rusiya var, onlar İranın bu formada məğlubiyyətindən razı deyillər. Buna görə də prosesin uzadılması qərara alındı:

"İndi ABŞ sanksiyalar tətbiq etdi, ardınca Avropa İttifaqı ölkələri - 2015-ci il sazişinin tərəfləri olan Almaniya, Fransa, Britaniya - onlar da sanksiyalar tətbiq etdilər. Gəlinən son nöqtədə əsas məqsəd budur ki, İranda hakimiyyət dəyişdirilsin.

Necə olur-olsun, İran hakimiyyəti dəyişdirilməlidir. İlkin ssenari kimi şahın geri dönməsi, yəni şah administrasiyasının bərpası nəzərdən keçirilir. Bu, Rza Şahın oğlu Rza Pəhləvinin geri dönməsi istiqamətindən gəlir. Hələlik plan da budur".

Ə.Əlibəyli Pəhləvilərin İsrailə bağlı bir hakimiyyət olduğunu bildirib. Hazırkı molla rejiminin Rusiya və Çin yönlü siyasəti isə Yaxın Şərq bölgəsində ABŞ və İsrail maraqlarına cavab vermir. Ona görə də son zamanlar baş verən proseslər və verilən bəyanatlar bunu göstərir ki, bir neçə mərhələli əməliyyatlar həyata keçiriləcək:

"Bu, əvvəlkilərlə müqayisədə daha aktualdır. İranın vurulması və İranda hakimiyyət dəyişikliyi ilə bağlı Qərbin, xüsusən Amerikanın konkret iradəsi var. Biz bunun çox yaxın zamanlarda şahidi olacağıq".

Zeynəb Rzayeva

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2025 11:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri