Icma.az
close
up
RU
ABŞ İran gərginliyi: Trampın hədələri və Tehranda hakimiyyət dəyişikliyi ssenarisi

ABŞ İran gərginliyi: Trampın hədələri və Tehranda hakimiyyət dəyişikliyi ssenarisi

Icma.az, Bakivaxti portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranı yenidən hədələyib. O bildirib ki, Tehran Vaşinqtonla razılığa gəlməsə, raket proqramını davam etdirərsə, ABŞ İranı vurmağa tam hazırdır. Trampın bu bəyanatı regionda gərginliyin artacağı və iki ölkə arasında növbəti qarşıdurmanın yarana biləcəyi ehtimalını gücləndirib. 

Mövzuyla bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən politoloq Əziz Əlibəyli bildirib ki, Amerika Birləşmiş Ştatlarının İranla münasibətləri ilk İsrail-İran müharibəsindən sonra yarımçıq qaldı və bəzi məqamları tam müəyyən edə bilmədilər. Orada qalan fundamental problemlər İranın uranı saflaşdırması və nüvə tədqiqatlarını davam etdirməsidir. Eyni zamanda İranın bir sıra ballistik raketlərə sahib olması və kommunikasiya zonalarına ciddi təhdid yaratmasını da bu sıraya qeyd edə bilərik:

"Yaxın Şərq bölgəsində ABŞ-nin müttəfiqləri var. “İran onlara təhdiddir” arqumenti həmişə işləyir, xüsusən də İsrail-İran toqquşmasından sonra. İkinci məsələ, Bəsrə körfəzi boyunca keçən gəmilərə, o cümlədən Yəmən istiqamətində Qırmızı dənizdən keçən logistika yollarına İran mənşəli qrupların ciddi təsir göstərməsidir".

Politoloqun fikrincə, uzun müddətdir ki, bu beş istiqamət üzrə tərəflər arasında toqquşmalar davam edir. Lakin 2023-cü ilin oktyabr ayında başlayan İsrail-Fələstin müharibəsi ilk dəfə olaraq İranın proksi güclərinə qarşı əməliyyatlara səbəb oldu. Dəqiq diqqət etsək, bu, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin də bir ilinin tamamına təsadüf edir:

"Artıq məlum oldu ki, dünyada Rusiya, Çin və İranın üçlü müttəfiqliyi var. Dördüncü dövlət də Şimali Koreyadır. Latın Amerikasında da bu xəttə yaxın dövlətlər mövcuddur.

Ona görə qərara gəldilər ki, bəlkə ilk növbədə Yaxın Şərq zonasındakı İranın bütün proksi güclərini məhv etsinlər, elə də etdilər: HƏMAS-a da, "Hizbullah"a da, İraqda Həşd əş-Şabiyə, Yəməndə husilərə qarşı, Əsədin devrilməsi planları və s. - bunların hamısı vahid siyasi xətti təşkil edir. Sonuncu İsrail-İran müharibəsi isə İranın özünə qarşı ilkin “məşq” idi".

Əziz Əlibəyli: Necə olur-olsun, İran hakimiyyəti dəyişdirilməlidir

Müsahibimiz qeyd edir ki, orada da ABŞ-nin Sakit Okeandakı hərbi bazalarından qaldırılan təyyarələr İranın üç əsas nüvə tədqiqat mərkəzini bombalayıb geri qayıtdı. Bundan sonra isə İrana vaxt verildi ki, 2015-ci il razılaşmasına qayıtsın, MAQATE mütəxəssislərini ölkəyə buraxsın, nüvə tədqiqatlarını dayandırsın, uranı saflaşdırmaqdan imtina etsin və gördüyü işlərlə bağlı beynəlxalq müşahidəçilərə hesabat versin. Amma İran buna razı olmadı. Çünki Çin və Rusiya var, onlar İranın bu formada məğlubiyyətindən razı deyillər. Buna görə də prosesin uzadılması qərara alındı:

"İndi ABŞ sanksiyalar tətbiq etdi, ardınca Avropa İttifaqı ölkələri - 2015-ci il sazişinin tərəfləri olan Almaniya, Fransa, Britaniya - onlar da sanksiyalar tətbiq etdilər. Gəlinən son nöqtədə əsas məqsəd budur ki, İranda hakimiyyət dəyişdirilsin.

Necə olur-olsun, İran hakimiyyəti dəyişdirilməlidir. İlkin ssenari kimi şahın geri dönməsi, yəni şah administrasiyasının bərpası nəzərdən keçirilir. Bu, Rza Şahın oğlu Rza Pəhləvinin geri dönməsi istiqamətindən gəlir. Hələlik plan da budur".

Ə.Əlibəyli Pəhləvilərin İsrailə bağlı bir hakimiyyət olduğunu bildirib. Hazırkı molla rejiminin Rusiya və Çin yönlü siyasəti isə Yaxın Şərq bölgəsində ABŞ və İsrail maraqlarına cavab vermir. Ona görə də son zamanlar baş verən proseslər və verilən bəyanatlar bunu göstərir ki, bir neçə mərhələli əməliyyatlar həyata keçiriləcək:

"Bu, əvvəlkilərlə müqayisədə daha aktualdır. İranın vurulması və İranda hakimiyyət dəyişikliyi ilə bağlı Qərbin, xüsusən Amerikanın konkret iradəsi var. Biz bunun çox yaxın zamanlarda şahidi olacağıq".

Zeynəb Rzayeva

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:184
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2025 11:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri