Icma.az
close
up
RU
ABŞ siyasətində böhran: Trampın milyarder dostu ona qarşı partiya yaradır

ABŞ siyasətində böhran: Trampın milyarder dostu ona qarşı partiya yaradır

Icma.az bildirir, Oxu.az portalına istinadən.

Amerika Birləşmiş Ştatları prezidentinin baş müşaviri, sahibkar İlon Mask yeni Amerika siyasi partiyasını qeydiyyatdan keçirmək üçün ABŞ Federal Seçki Komissiyasına (FEC) müraciət edib. Onun bu addımı izləyiciləri tərəfindən də müsbət qarşılanıb.

Nəzərə alsaq ki, Amerika Birləşmiş Ştatlarında seçkilər iki partiya arasında keçirilir, bəs belə olan halda, yeni partiya ABŞ daxili və xarici siyasətində hansı nəticələrlə yadda qala bilər? Bu addımın məqsədi nədir və formalaşmış sistemə hər hansısa şəkildə təsir edə bilərmi?

Oxu.Az mövzunu yerli və xarici ekspertlərlə araşdırıb.

Sabiq ABŞ-li diplomat, Birləşmiş Ştatların Azərbaycandakı keçmiş səfiri Metyu Brayzanın sözlərinə görə İlon Maskın məqsədi özünün də dediyi kimi dostu Prezident Donald Trampın ABŞ-nin xarici borclarının artmasına səbəb olan siyasətinə meydan oxumaqdır:

"Maraqlıdır ki, Trampın prezident seçkilərində qalib gəlməsinə kömək etmək üçün Mask 250 milyon dollardan çox pul xərcləmişdi. Son günlərə qədər də onun yaxın dostu və müttəfiqi idi. Lakin onlar prezidentin zəngin insanlar üçün vergilərin artırılması qanununu imzalamasından sonra fikir ayrılığına düşüblər. Amma bu, o demək deyil ki, ABŞ-də yeni siyasi partiya yaratmaq asandır, əksinə, bir çoxları buna cəhd etsə də, uğursuz olublar".

"Ölkə yarandığı gündən həmişə iqtidar uğrunda iki əsas siyasi partiya mübarizə aparıb. Bu baxımdan, Maskın uğur qazanmaq ehtimalı azdır. Lakin əksi olarsa, onun seçiciləri əsasən, prezident Trampın tərəfdarlarından olacaq. Çünki Mask Demokratlar Partiyasının fəaliyyətinə qarşıdır və ABŞ hökumətinin dövlət xərclərini azaltmaqla bağlı Respublikaçılar Partiyasının siyasətini dəstəkləyir", - deyə müsahibimiz vurğulayıb.

Türkiyəli analitik Engin Özerin sözlərinə görə, Amerika Birləşmiş Ştatlarında cəmi iki siyasi partiya mübarizə apardığı üçün seçkilərdə hər zaman bir partiya digərinə nisbətdə az səs çoxluğu ilə qalib gəlir:

"Bu baxımdan, İlon Maskın partiyası əsasən Türkiyədəki MHP rolunu oynaya bilər. Yəni demokratlar və respublikaçıların mübarizəsində hər iki tərəf 50 faizə yaxın, müəyyən qədər də Amerika partiyası səs toplayacaq. Bununla da qalibi müəyyənləşdirmək üçün növbəti tura ehtiyac olacaq. Növbəti mərhələdə isə bir növ nəticəni İlon Mask təyin edəcək".

"Maraqlıdır ki, Mask hər zaman qlobalist siyasətə yaxın olub, lakin qəfildən respublikaçı kimi Tramp hökumətinə daxil oldu. Ola bilər ki, növbəti prezident seçkisində o, ya koalisiya ilə ABŞ-nin vitse-prezidenti olacaq, ya da ki, öz partiyasında və ya müstəqil şəkildə prezidentliyə namizədliyini irəli sürəcək. Bu isə o deməkdir ki, bundan sonra İlon Maskı mühüm şəxs kimi Amerika siyasətində və dövlət idarəetməsində görə biləcəyik", - deyə şərhçi vurğulayıb.

Siyasi şərhçi Zeynal Əmrəliyevin də Amerika Birləşmiş Ştatlarında bundan əvvəl də ikipartiyalı sistemə qarşı müxtəlif siyasi partiyaların təsis olunduğunu, ancaq uğursuzluqla yadda qaldığını deyib:

"Yəni Amerikanın iqtisadi-siyasi elitası əsas iki partiyanın ətrafında cəmləşib. Lakin əlavə siyasi partiyalar ABŞ-də ciddi şəkildə böhranın yaranmasına gətirib çıxarmır. Əslində, indi də Birləşmiş Ştatlarda yaşıllar, liberallar, leyboristlər kimi müxtəlif siyasi qruplar fəaliyyət göstərirlər. Lakin onlar heç yerli seçkilərdə uğur qazana bilmirlər, o ki qaldı prezident seçkisində. Çünki ABŞ-nin siyasi sistemi məhz iki partiyanın üzərində formalaşıb. Bu baxımdan, İlon Maskın yeni siyasi partiya yaratmasının hansısa bir təsirə malik olacağını düşünmürəm. Hər halda, Amerika Birləşmiş Ştatlarında mövcud siyasi sistemin əsas dayağı olan qruplar Maskın bu təşəbbüsünün qarşısını alacaqlar".

"Amerikanın xarici siyasəti və digər regional münasibətlərə yeni partiyanın yaranmasının necə təsir göstərəcəyinə gəlincə, bu, qısa müddətdə ölkədə siyasi böhran görüntüsü yarada bilər. Çünki nəzərə almaq lazımdır ki, bu təşəbbüslə çıxış edən şəxs dünyanın ən zəngin adamıdır və kifayət qədər ciddi maliyyə kapitalına malikdir. Ancaq biz onu da nəzərə almalıyıq ki, nə qədər ciddi maliyyə dəstəyi olsa da, İlon Maskın ciddi siyasi dəstəyi yoxdur və həmin siyasi dəstəyin olmaması da bu kimi məsələlərdə ona ciddi şəkildə problem yaradacaq. Bu baxımdan istər daxili, istərsə də xarici siyasətlə bağlı məsələlərdə onun yaradacağı partiyanın hansısa təzyiq formalaşdıracağını düşünmürəm", - şərhçi vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, Maskın bu addımı yalnız iqtisadi məsələlər ilə bağlı müəyyən çətinliklər yarada bilər:

"Yəni, yeni siyasi partiyanın yaradılması və İlan Maska qarşı atılacaq addımlar Amerika Birləşmiş Ştatlarının səhm bazarında ciddi şəkildə təlatüm yarada bilər. Ancaq ümumilikdə siyasi və beynəlxalq münasibətlər sistemində hansısa bir təsirin olacağını gözləmirəm".

Mərahim Nəsib

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:172
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 07 İyul 2025 18:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see383

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see255

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see249

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see246

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see245

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see245

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see242

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see239

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see238

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see238

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see230

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see223

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see220

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see220

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see219

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see219

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see218

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see218

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see217

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri