Icma.az
close
up
RU
ABŞ siyasətində böhran: Trampın milyarder dostu ona qarşı partiya yaradır

ABŞ siyasətində böhran: Trampın milyarder dostu ona qarşı partiya yaradır

Icma.az bildirir, Oxu.az portalına istinadən.

Amerika Birləşmiş Ştatları prezidentinin baş müşaviri, sahibkar İlon Mask yeni Amerika siyasi partiyasını qeydiyyatdan keçirmək üçün ABŞ Federal Seçki Komissiyasına (FEC) müraciət edib. Onun bu addımı izləyiciləri tərəfindən də müsbət qarşılanıb.

Nəzərə alsaq ki, Amerika Birləşmiş Ştatlarında seçkilər iki partiya arasında keçirilir, bəs belə olan halda, yeni partiya ABŞ daxili və xarici siyasətində hansı nəticələrlə yadda qala bilər? Bu addımın məqsədi nədir və formalaşmış sistemə hər hansısa şəkildə təsir edə bilərmi?

Oxu.Az mövzunu yerli və xarici ekspertlərlə araşdırıb.

Sabiq ABŞ-li diplomat, Birləşmiş Ştatların Azərbaycandakı keçmiş səfiri Metyu Brayzanın sözlərinə görə İlon Maskın məqsədi özünün də dediyi kimi dostu Prezident Donald Trampın ABŞ-nin xarici borclarının artmasına səbəb olan siyasətinə meydan oxumaqdır:

"Maraqlıdır ki, Trampın prezident seçkilərində qalib gəlməsinə kömək etmək üçün Mask 250 milyon dollardan çox pul xərcləmişdi. Son günlərə qədər də onun yaxın dostu və müttəfiqi idi. Lakin onlar prezidentin zəngin insanlar üçün vergilərin artırılması qanununu imzalamasından sonra fikir ayrılığına düşüblər. Amma bu, o demək deyil ki, ABŞ-də yeni siyasi partiya yaratmaq asandır, əksinə, bir çoxları buna cəhd etsə də, uğursuz olublar".

"Ölkə yarandığı gündən həmişə iqtidar uğrunda iki əsas siyasi partiya mübarizə aparıb. Bu baxımdan, Maskın uğur qazanmaq ehtimalı azdır. Lakin əksi olarsa, onun seçiciləri əsasən, prezident Trampın tərəfdarlarından olacaq. Çünki Mask Demokratlar Partiyasının fəaliyyətinə qarşıdır və ABŞ hökumətinin dövlət xərclərini azaltmaqla bağlı Respublikaçılar Partiyasının siyasətini dəstəkləyir", - deyə müsahibimiz vurğulayıb.

Türkiyəli analitik Engin Özerin sözlərinə görə, Amerika Birləşmiş Ştatlarında cəmi iki siyasi partiya mübarizə apardığı üçün seçkilərdə hər zaman bir partiya digərinə nisbətdə az səs çoxluğu ilə qalib gəlir:

"Bu baxımdan, İlon Maskın partiyası əsasən Türkiyədəki MHP rolunu oynaya bilər. Yəni demokratlar və respublikaçıların mübarizəsində hər iki tərəf 50 faizə yaxın, müəyyən qədər də Amerika partiyası səs toplayacaq. Bununla da qalibi müəyyənləşdirmək üçün növbəti tura ehtiyac olacaq. Növbəti mərhələdə isə bir növ nəticəni İlon Mask təyin edəcək".

"Maraqlıdır ki, Mask hər zaman qlobalist siyasətə yaxın olub, lakin qəfildən respublikaçı kimi Tramp hökumətinə daxil oldu. Ola bilər ki, növbəti prezident seçkisində o, ya koalisiya ilə ABŞ-nin vitse-prezidenti olacaq, ya da ki, öz partiyasında və ya müstəqil şəkildə prezidentliyə namizədliyini irəli sürəcək. Bu isə o deməkdir ki, bundan sonra İlon Maskı mühüm şəxs kimi Amerika siyasətində və dövlət idarəetməsində görə biləcəyik", - deyə şərhçi vurğulayıb.

Siyasi şərhçi Zeynal Əmrəliyevin də Amerika Birləşmiş Ştatlarında bundan əvvəl də ikipartiyalı sistemə qarşı müxtəlif siyasi partiyaların təsis olunduğunu, ancaq uğursuzluqla yadda qaldığını deyib:

"Yəni Amerikanın iqtisadi-siyasi elitası əsas iki partiyanın ətrafında cəmləşib. Lakin əlavə siyasi partiyalar ABŞ-də ciddi şəkildə böhranın yaranmasına gətirib çıxarmır. Əslində, indi də Birləşmiş Ştatlarda yaşıllar, liberallar, leyboristlər kimi müxtəlif siyasi qruplar fəaliyyət göstərirlər. Lakin onlar heç yerli seçkilərdə uğur qazana bilmirlər, o ki qaldı prezident seçkisində. Çünki ABŞ-nin siyasi sistemi məhz iki partiyanın üzərində formalaşıb. Bu baxımdan, İlon Maskın yeni siyasi partiya yaratmasının hansısa bir təsirə malik olacağını düşünmürəm. Hər halda, Amerika Birləşmiş Ştatlarında mövcud siyasi sistemin əsas dayağı olan qruplar Maskın bu təşəbbüsünün qarşısını alacaqlar".

"Amerikanın xarici siyasəti və digər regional münasibətlərə yeni partiyanın yaranmasının necə təsir göstərəcəyinə gəlincə, bu, qısa müddətdə ölkədə siyasi böhran görüntüsü yarada bilər. Çünki nəzərə almaq lazımdır ki, bu təşəbbüslə çıxış edən şəxs dünyanın ən zəngin adamıdır və kifayət qədər ciddi maliyyə kapitalına malikdir. Ancaq biz onu da nəzərə almalıyıq ki, nə qədər ciddi maliyyə dəstəyi olsa da, İlon Maskın ciddi siyasi dəstəyi yoxdur və həmin siyasi dəstəyin olmaması da bu kimi məsələlərdə ona ciddi şəkildə problem yaradacaq. Bu baxımdan istər daxili, istərsə də xarici siyasətlə bağlı məsələlərdə onun yaradacağı partiyanın hansısa təzyiq formalaşdıracağını düşünmürəm", - şərhçi vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, Maskın bu addımı yalnız iqtisadi məsələlər ilə bağlı müəyyən çətinliklər yarada bilər:

"Yəni, yeni siyasi partiyanın yaradılması və İlan Maska qarşı atılacaq addımlar Amerika Birləşmiş Ştatlarının səhm bazarında ciddi şəkildə təlatüm yarada bilər. Ancaq ümumilikdə siyasi və beynəlxalq münasibətlər sistemində hansısa bir təsirin olacağını gözləmirəm".

Mərahim Nəsib

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:146
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 07 İyul 2025 18:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see378

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see343

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see297

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see273

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see270

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see261

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see250

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see243

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see242

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see229

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see221

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see220

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see216

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see208

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see208

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see202

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see202

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri