Ad və soyad dəyişmək... Son illərdə gənclərin yeni kimlik axtarışı, səbəblər və nəticələr

Son illərdə gənclər arasında ad və soyadların dəyişdirilməsinə marağın artması cəmiyyətdə diqqət çəkən sosial tendensiyalardan biridir. Bu meyl təkcə hüquqi prosedur kimi deyil, həm də şəxsiyyət, özünüifadə və ictimai münasibətlər kontekstində qiymətləndirilməlidir. Ad və soyad insanın kimliyinin əsas elementlərindən biri olduğu üçün bu dəyişikliklərin arxasında dayanan səbəblər müxtəlif və çoxşaxəlidir.

Gənclərin ad və soyadlarını dəyişdirmək istəməsinin əsas səbəblərindən biri şəxsi narazılıqdır. Bəziləri adlarının köhnə, uyğun olmayan və ya gülüş doğuran səslənişə malik olduğunu düşünür. Digərləri isə məktəb və ya sosial mühitdə adlarına görə lağ hədəfinə çevrildiklərini bildirirlər. Bu cür psixoloji təzyiq gənclərdə öz adlarını dəyişdirərək yeni bir başlanğıc etmək istəyini formalaşdırır.

Digər mühüm səbəb qloballaşma və sosial medianın təsiridir. Xarici adlara meyl, daha “müasir” və ya “beynəlxalq” səslənən ad və soyadlara üstünlük verilməsi xüsusilə gənclər arasında geniş yayılıb. Bəzi gənclər karyera imkanlarının artacağını, xarici əlaqələrdə daha rahat qəbul ediləcəklərini düşünərək ad və soyadlarını dəyişməyə qərar verirlər. Xüsusilə sənət, media və rəqəmsal platformalarda fəaliyyət göstərən şəxslər üçün bu amil daha ön plandadır.

Ailə və mənşə ilə bağlı məsələlər də bu qərara təsir göstərir. Valideynləri boşanmış və ya ailə daxilində ciddi problemlər yaşamış gənclər soyadlarını dəyişdirərək həmin keçmişlə mənəvi bağları zəiflətmək istəyə bilirlər. Bəzən də ata və ya ana xətti ilə bağlı narazılıqlar bu addımı atmağa səbəb olur. Bu, gəncin öz psixoloji rahatlığını təmin etmək istəyi ilə əlaqələndirilir.

Ad və soyad dəyişməyin müsbət cəhətlərindən biri insanın özünü daha rahat və güvənli hiss etməsidir. Şəxs öz seçdiyi adla cəmiyyətə çıxanda daxili məmnunluq yaşayır, özünü daha yaxşı ifadə etdiyini düşünür. Bu, xüsusilə uzun illər komplekslə yaşayan insanlar üçün psixoloji yüngüllük yarada bilər. Həmçinin bəzi hallarda peşəkar və ictimai mühitdə qəbul olunma prosesini asanlaşdıra bilər. Lakin bu tendensiyanın mənfi tərəfləri də az deyil. Ad və soyadın tez-tez dəyişdirilməsi şəxsiyyətin sabitliyi ilə bağlı suallar yarada bilər. İnsan keçmişi, ailə kökləri və mədəni kimliyi ilə məsafə saxladıqca daxili boşluq hissi yaşaya bilər. Bundan əlavə, hüquqi sənədlərin dəyişdirilməsi, rəsmi prosedurlar və gələcəkdə yarana biləcək anlaşılmazlıqlar praktiki çətinliklər yaradır.

Cəmiyyət baxımından isə bu proses milli və mədəni adların tədricən arxa plana keçməsi təhlükəsini doğurur. Əgər bu dəyişikliklər sırf dəb və xarici təsirin nəticəsidirsə, uzunmüddətli perspektivdə mədəni dəyərlərin zəifləməsinə səbəb ola bilər. Ad təkcə fərdi seçim deyil, həm də tarixi və mədəni yaddaş daşıyıcısıdır.

Gənclərin ad və soyadlarını dəyişdirməyə marağı dövrün sosial, psixoloji və mədəni təsirləri ilə bağlıdır. Bu addım bəzi insanlar üçün yeni nəfəs və rahatlıq gətirsə də, düşünülməmiş qərar olduqda həm fərdi, həm də ictimai səviyyədə mənfi nəticələr doğura bilər. Əsas məsələ seçim edərkən emosiyadan çox şüurlu qərara, dəbdən çox isə şəxsi və mədəni məsuliyyətə üstünlük verməkdir.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info