Aİ də təklif: Rusiyaya qarşı neft tavan qiyməti ilə bağlı yeni qayda

Avropa Komissiyası Rusiya neftinə tətbiq edilən tavan qiymət mexanizmini yenidən formalaşdırmaq niyyətindədir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Reuters” agentliyinin dörd Avropa diplomata istinadla yazdığına görə, bu təklif Avropa İttifaqının Rusiyaya qarşı 18-ci sanksiya paketinin razılaşdırılması məqsədilə irəli sürülüb. Diplomatlar anonim qalmaq şərti ilə bu barədə məlumat veriblər.

Xatırladaq ki, iyun ayında Avropa Komissiyası Rusiyanın neft ixracı üçün müəyyən edilən maksimal qiymətin 60 dollardan 45 dollara endirilməsini təklif etmişdi. Lakin bu məsələ üzrə Aİ daxilində hələ də yekdil razılıq əldə olunmayıb.

Mənbələrin sözlərinə görə, Komissiya Rusiya neftinə tavan qiymətinin dünya bazarlarında "qara qızıl”ın qiymət dəyişikliklərinə uyğun olaraq tənzimlənəcəyi bir mexanizm üzərində işləyir. Yeni "üzən” qiymət tavanı ideyası hələlik konkret rəqəmlərlə dəqiqləşdirilməyib, lakin mənbələrin verdiyi məlumata görə, bu məhdudiyyət əvvəlki təklifdən – 45 dollardan – daha yüksək ola bilər.

"Reuters” xatırladır ki, Yunanıstan, Kipr və Malta bu mexanizmin təsirlərindən narahatdır. Bu ölkələr tavan qiymətin gəmiçilik sektorlarına vuracağı zərərdən ehtiyat edirlər.

Bununla belə, tavan qiymət mexanizmi ilə bağlı razılaşma 18-ci sanksiya paketinin avtomatik şəkildə qəbul ediləcəyi anlamına gəlmir. Belə ki, Slovakiya hələ də bu paketə qarşı etirazını geri çəkməyib. Aİ-də sanksiyaların qəbul olunması üçün bütün üzv dövlətlərin yekdil razılığı tələb olunur.

Xatıaladaq ki, iyunda Avropa Komissiyası Rusiya neftinin tavan qiymətinin 60 dollardan 45 dollara endirilməsini nəzərdə tutan 18-ci sanksiya paketini təqdim etmişdi.

Lakin bu təklif İrana və İsrailə aid regional gərginliklər fonunda neft qiymətlərinin 60 dolları aşması səbəbindən təxirə salınıb. Aİ rəsmiləri neft bazarındakı bu dəyişkənliyi nəzərə alaraq, tavan qiymətin sərt şəkildə endirilməsi qərarını hələlik təxirə salıblar.

Neftin dünya bazarlarında yenidən ucuzlaşmasından sonra vəziyyət dəyişsə də, Avropa İttifaqının Rusiyaya qarşı hazırladığı 18-ci sanksiya paketinin qəbulu ləngiyir. Səbəblərdən biri də Rusiya neftinə tətbiq olunacaq "tavan qiymət” (price cap) mexanizmi üzrə yekun razılaşmanın hələ əldə olunmamasıdır.

Xüsusilə qeyd olunmalıdır ki, Estoniya bu məsələ ilə bağlı sərt mövqe nümayiş etdirir. Baltikyanı ölkə açıq şəkildə bəyan edib ki, əgər Rusiya neftinə tavan qiymətin endirilməsi razılaşdırılmasa, 18-ci sanksiya paketini bloklayacaq.

Alpər