Icma.az
close
up
RU
Alimlər fikirləri rekord dəqiqliklə oxuyurlar...

Alimlər fikirləri rekord dəqiqliklə oxuyurlar...

Icma.az, Sia Az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Onlar “nitqin” 54 faizini tanıya biliblər...

Bir neçə ay əvvəl Devisin Kaliforniya Universitetinin (ABŞ) mühəndisləri yanal amiotrofik skleroz səbəbindən aydın danışa bilməyən xəstənin nitqini deşifrə edən qurğu təqdim ediblər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Naked Science yazır.

Sözlərin tələffüzündə iştirak etdiyi bilinən beyin qabığının motor fəaliyyətinə cavabdeh olan nahiyəsinə elektrodlar implantasiya edilib.

"Beyin-kompüter" sisteminin işləməsi üçün xəstə sözləri "demək" üçün əlindən gələni etməli, onları artikulyasiya... etməlidir.

Lakin bu həll xəstə üçün çox əlverişsiz və yorucu idi. Stenforddan olan tədqiqatçılar, beyinə elektrodların implantasiyası üçün eyni texnologiyadan istifadə edərək, fərqli bir yanaşma tətbiq etdilər.

Əvvəlcə dörd subyektdən sözləri oxumağı və onları yüksək səslə “deməyə” çalışmalarını istədilər.

Sonra xəstələr sadəcə bu sözlər üzərində düşündülər. Beyin fəaliyyətini elektroensefaloqramma ilə qeyd edən alimlər qrupu beyin qabığının motor sahəsindəki neyronların da az intensivliyə malik olsalar da, aktiv olduqlarını aşkar ediblər.

Tədqiqatçılar süni intellektdən istifadə edərək beyin-kompüter sistemini “danışan” və “xəyal edilən” sözləri uyğunlaşdırmaqla fonemləri (ən kiçik nitq vahidləri) tanımaq üçün öyrədiblər.

Süni intellekt daha sonra fonemləri 125.000 girişdən ibarət lüğətdən sözlərə və cümlələrə birləşdirdi. Təcrübə iştirakçılarından hazır sözlər toplusundan istifadə edərək bütöv cümlələri tələffüz etdiklərini təsəvvür etmələri istəndi. Kompüter sistemi real vaxt rejimində 26-54 faiz səhv nisbəti ilə daxili nitqi deşifrə edə bildi.

Bu, bu günə qədər daxili nitqin deşifrə edilməsinin ən yüksək dəqiqliyidir. Elm adamlarının nəticələrini Cell jurnalında dərc etdikləri bu araşdırma daxili nitqin altında yatan sinir mexanizmlərinin öyrənilməsinə mühüm töhfə oldu.

Bununla belə, texnologiyanı təkmilləşdirmək üçün hələ də daha çox iş lazımdır.

Əli Babayev

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:139
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 20 Avqust 2025 23:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see299

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see290

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see287

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see283

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see282

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see277

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see268

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see267

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see260

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see259

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see235

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see234

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see233

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see230

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see228

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see222

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see222

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see220

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see216
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri