Alimlər ilk dəfə qorxunc canavarların nəslini bərpa ediblər

Dəyişdirilmiş boz canavar hüceyrələrindən üç dəhşətli canavar yetişdirildi.
Amerikanın Colossal Biosciences şirkəti biotexnologiyada bir irəliləyiş əldə etdi: genlərin redaktəsi və klonlaşdırılmasından istifadə edərək, ilk dəhşətli canavar (Canis dirus) alınıb.Beləliklə 10.000 il əvvəl nəsli kəsilən dəhşətli canarların nəsli bərpa edilib. Bu barədə Time jurnalı yazıb.

Dəhşətli canavar (Canis dirus) Şimali və Cənubi Amerikada pleystosen dövründə (təxminən 125.000-9.500 il əvvəl) yaşamış iri ətyeyən itlərin nəsli kəsilmiş növüdür. Müasir canavarlardan daha kütləvi quruluşu (uzunluğu 180 sm-ə qədər və çəkisi 80 kq-a qədər), güclü çənələri və qısa ayaqları ilə fərqlənirdi ki, bu da onları bizon və mamont kimi böyük yırtıcıların ovlanmasına uyğunlaşdırdı. Çox güman ki, iqlim dəyişikliyi nəticəsində onların nəsli kəsilib.

Üç bala - Romulus, Remus və Khaleesi - nəsli kəsilmiş növlərlə genetik cəhətdən eyni olan dəyişdirilmiş boz canavar hüceyrələrindən böyüdülər.

Colossal Biosciences 13.000 illik diş və 72.000 illik qulaq sümüyündən dəhşətli canavar DNT-sini çıxarıb. Genomları müqayisə edərək, tədqiqatçılar boz canavarın 14 geninə 20 redaktə edərək xarakterik xüsusiyyətlərə nail oldular: güclü quruluş, ağ tük və fərqli bir növ.

Klonlaşdırma üçün ənənəvi toxuma nümunələrindən çox qan hüceyrələrindən (endotel prekursorları) istifadə edilmişdir. Daha sonra embrionlar surroqat itlərə implantasiya edilib və onlar müvəffəqiyyətlə sağlam canavar balalarını dünyaya gətiriblər.

Altı ayda balaların uzunluğu 120 sm-ə çatır və çəkisi 36 kq, böyüklər isə 180 sm və 68 kq-a qədər böyüyə bilər. Ev itlərindən fərqli olaraq, balalar insanlardan qaçır və vəhşi heyvanlar kimi davranır.

Colossal Biosciences hesab edir ki, onların texnologiyaları nəsli kəsilməkdə olan növlərin (məsələn, qırmızı canavarın) qorunmasına, nəsli kəsilmiş heyvanların təkamül mexanizmlərinin öyrənilməsinə və bu yırtıcıların əsas rol oynadığı ekosistemlərin bərpasına kömək edəcək.

Colossal şirkətinin baş direktoru Ben Lamm jurnalistlərə deyib: "Bu, təkcə elmi fantastika deyil - biz biomüxtəlifliyin qorunmasında oyunu dəyişirik".

Əvvəllər Colossal çoxdan nəsli kəsilmiş mamontlar kimi xəzli yunlu siçanlar yetişdirirdi.

Əziz Mustafa, Oxuməni.az