Alimlər qədim Misir mumiyalarını “qoxlamağa” başlayıblar

Qədim Misir mumiyalarına xas odun iyinə oxşar, ədviyyat və şirin qoxu elm adamları üçün yeni tədqiqat istiqaməti açıb.

Sitat.info xəbər verir ki, Bristol Universitetinin üzvi geokimyaçıları mumiyalara zərər verən ənənəvi üsulların əvəzinə, havaya yayılan qoxu molekullarını analiz edən yeni texnika hazırlayıblar.

Adətən arxeoloqlar mumiyanın sarğısından hissələr kəsib məhlulda həll edərək analiz aparırlar. Lakin bu proses həm mumiyanın bütövlüyünü pozur, həm də bəzi molekulların parçalanmasına səbəb olur.

Yeni üsulda isə mumiyanın ətrafındakı havada mövcud olan uçucu üzvi birləşmələr (VOC) toplanaraq araşdırılır.

Beləliklə, mumiyaya toxunmadan, yalnız yaydığı “qoxu izi” vasitəsilə istifadə olunan materialları müəyyən etmək mümkün olur.

Zamanla dəyişən mumiyalama üsulları

Avropa və İngiltərədəki muzeylərdə saxlanılan, e.ə. 2000-ci ildən b.e. 295-ci ilə qədərki dövrə aid 19 mumiyanın araşdırılması mumiyalama reseptlərinin zamanla necə dəyişdiyini göstərib.

Erkən dövrlər: Daha sadə heyvan və bitki yağlarından istifadə olunurdu.

Sonrakı dövrlər: Qarışıqlar mürəkkəbləşdi; ardıc, şam, sidr kimi bitkilərdən alınan bahalı yağlar, bal mumu və bitum (qatran) əlavə edildi.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, müxtəlif tarixi dövrlərə aid mumiyaların qoxu tərkibi də fərqlidir.

Bu isə qoxu analizinin mumiyaların xronoloji təsnifatında sürətli və dağıdıcı olmayan ilkin yoxlama üsulu kimi istifadə oluna biləcəyini göstərir.

Araşdırma həmçinin göstərir ki, mumiyalama materialları yalnız cəsədi qorumaq üçün deyil, eyni zamanda xoşagəlməz qoxuları gizlətmək və mikroblara qarşı qoruyucu təsir yaratmaq məqsədilə seçilirdi.