Ankaradan Bakıda narahatlıq doğuran iki həmlə “Reallıqdan uzaq yanaşmadır”

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanın aprelin 2-də Fransaya səfəri bir çox baxımdan diqqət çəkdi. Xüsusilə Ankaranın Parislə münasibətləri bərpa etməsi istiqamətindəki addımları Bakı ilə əlaqələri və mövcud geosiyasi vəziyyət fonunda qeyri-müəyyənlik doğurub. Həmçinin bu məsələ son olaraq Türkiyə-Ermənistan sərhədinin müvəqqəti açılmasından sonra birmənalı qarşılanmadı.

Məlumata görə, Hakan Fidan fransalı həmkarı Jan-Noel Barro ilə ikitərəfli münasibətlər, Rusiya-Ukrayna müharibəsi, Qəzza və Suriyadakı vəziyyət ətrafında müzakirələr aparıb. Bəzi ekspertlərin fikrincə, mətbuata açıqlanmasa da, görüş zamanı Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin bərpası və sərhədlərin açılmasından da danışılıb.

Türkiyə-Fransa yaxınlaşması və Ankaranın İrəvanla son təmasları Azərbaycan üçün nə vəd edir? Ermənistan üzərində ciddi təsiri olan Parisin Ankara ilə əlaqələrini möhkəmləndirməsi sülh prosesinə necə təsir göstərə bilər?

Globalinfo.az-a danışan ehtiyatda olan türkiyəli general, sabiq hərbi attaşe Yücel Karauz deyib ki, Türkiyə-Fransa yaxınlaşmasını Ermənistan kontekstində deyil, Avropa İttifaqı (Aİ) ilə münasibətlər və geosiyasi aspektdən dəyərləndirmək lazımdır:

“Bunu “Tramp effekti” də adlandırmaq olar. Avropanın təhlükəsizlik böhranı və mümkün Rusiya Ukrayna atəşkəsindən sonra, Kiyevin sərhəddə Türkiyənin sülhməramlı missiyasına ehtiyacı olacaq. Ankara-Paris dialoqu həm də bu baxımdan mühümdür. Təsadüfi deyil ki, Hakan Fidan fransalı həmkarı Jan-Noel Barro ilə ikitərəfli münasibətlər və Rusiya-Ukrayna müharibəsini müzakirə edib.

Yücel Karauz

Türkiyə regional güc olaraq yaxın bölgələrdə baş verən siyasi hadisələrdən kənarda qala bilməz. Buna görə də bütün ölkələrlə lazım gəldikdə müzakirə aparır. O baxımdan Hakan Fidanın Fransa səfəri bu ölkə ilə yaxınlaşma mənasına gəlmir. Hətta deyərdim, bu, bir qədər reallıqdan uzaq yanaşmadır. Ermənistan-Türkiyə münasibətləri Paris-Ankara danışıqlarının müzakirə predmeti deyil. Bu məsələ müzakirə edilsə belə, Azərbaycanın narahat olması üçün heç bir əsas yoxdur”.

Siyasi şərhçi Əli Zülfüqaroğlu isə deyib ki, Azərbaycanla Türkiyə iki qardaş ölkə, eyni zamanda strateji müttəfiqdir:

“Hər iki ölkə münasibətlərinin xüsusilə son dövrlər daha yüksək səviyyəyə çatması Azərbaycan və Türkiyənin maraqlarını özündə ehtiva edir. Bu, eyni zamanda qardaş xalqların tarixboyu arzuladıqları mənzərənin gerçəkləşməsi deməkdir. Ona görə də, atılan addımlar müttəfiqlik ruhuna uyğun olmalı və ona xələl gətirməməlidir. O baxımdan düşünürəm ki, ən azı Ermənistanla sülh müqaviləsi imzalanana qədər Ankara Azərbaycana birbaşa aidiyyəti olan məsələlərlə bağlı xarici siyasətini Bakı ilə koordinasiya etməlidir.

Əli Zülfüqaroğlu

Məsələn, Ermənistanla sərhədlərin açılması ilə bağlı Azərbaycanın konkret mövqeyi var. Hesab edirəm ki, Ermənistanla sərhədlərin müvəqqəti açıldığı deyilsə də, buna rəsmi aydınlıq gətirilməsinə ehtiyac var. Fransa İrəvanın böyük himayədarlarından biridir. Bu mənada düşünürəm ki, Ankara-Paris əlaqələri Azərbaycana zərər verməməlidir. Digər tərəfdən bir sıra mövzularda, xüsusilə erməni məsələsində Azərbaycanla Türkiyənin maraqları üst-üstə düşür. Ermənistanın hələ də Türkiyəyə qarşı rəsmi ərazi iddiaları var və bunun ortadan qaldırılması vacibdir. Həmçinin qondarma “erməni soyqırımı” məsələsi ilə bağlı Türkiyəyə ən böyük dəstəyi Azərbaycan verib. Ona görə də bu istiqamətdə rəsmi Bakının maraqları, elə Ankaranın maraqları deməkdir”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az