Arıqlamaq təkcə bədəni deyil, zehni də dəyişdirir

Çəki itirmə prosesi çox zaman yalnız fiziki dəyişiklik kimi qəbul edilir. Halbuki, bədənlə yanaşı zehin və emosiyalar da bu prosesə uyğunlaşmalıdır.

Sherg.az xəbər verir ki, çəki idarəetməsinin yalnız fiziki göstəricilərə əsaslanaraq planlaşdırılmamalı olduğunu vurğulayan Türkiyəli mütəxəssis psixoloq Jülidə Unutmaz bildirib:

“Arıqlama dərmanları və cərrahi üsullar çəki itkisində təsirli ola bilər. Lakin insan psixoloji baxımdan hazır deyilsə və yeni həyat tərzini mənimsəməzsə, bu üsullarla qalıcı nəticə əldə etmək çətinləşir.”

Psixoloqun sözlərinə görə, insanın qidalanma vərdişləri, emosiyalarla mübarizə üsulu və dəyişikliklərə nə dərəcədə hazır olması prosesin nəticəsini müəyyən edir. Emosional yemə və qeyri-real gözləntilər həm dərman müalicəsindən, həm də cərrahi müdaxilədən sonra uyğunlaşmanı çətinləşdirə bilər.

Unutmaz qeyd edib:

“Sürətli çəki itkisi təkcə bədəni deyil, zehni də təsirləndirir. Bir çox insan yeni bədəninə uyğunlaşmaqda çətinlik çəkə bilər. Güzgüdə görünən görüntü ilə insanın özünü qavrayışı hər zaman üst-üstə düşməyə bilər. Uzun illər artıq çəki ilə yaşamış şəxslərdə arıqlama benlik qavrayışında boşluq hissi yarada bilər. Ətrafdan gələn diqqət bəzi insanlarda özünəinamı artırsa da, digərlərində narahatlıq və nəzarət ehtiyacını gücləndirə bilər. Bu səbəbdən hər kəs bu dəyişikliyə eyni şəkildə uyğunlaşa bilmir.”

Yemək davranışı təkcə aclıqla bağlı deyil

Psixoloq vurğulayıb ki, yemək davranışı çox zaman emosional ehtiyaclara da xidmət edir:

“Narahatlıq, tənhalıq, qəzəb və ya daxili boşluq hissi yemək vasitəsilə yatırdıla bilər. Çəki itirmə prosesində bu vərdiş məhdudlaşdırıldıqda, əvvəllər arxa planda qalan emosiyalar daha görünən hala gəlir. Buna görə də yemək davranışını sadəcə aradan qaldırılmalı problem kimi deyil, keçmişdə işə yaramış bir mübarizə mexanizmi kimi qiymətləndirmək lazımdır.”

Onun sözlərinə görə, sağlam çəki idarəetməsi emosiyaları tənzimləmək üçün yeni yolların formalaşdırılmasını tələb edir:

“Çəki itkisi bədəni dəyişdirir, lakin zehni də transformasiya edir. Qalıcı nəticə üçün insanın psixoloji hazırlığı, qidalanma vərdişləri və bədən qavrayışı birlikdə nəzərə alınmalıdır.”

Çəki itkisi bütün problemləri həll etmir

Unutmaz bildirib ki, arıqlama prosesində ən geniş yayılmış yanlış fikir çəki itkisinin avtomatik olaraq psixoloji yaxşılaşma gətirəcəyi düşüncəsidir:

“Bir çox insan düşünür ki, bədən dəyişdikdə özünəinam və həyat məmnuniyyəti də öz-özünə artacaq. Halbuki, zehni baza dəyişmədən baş verən çəki itkisi davamlı psixoloji rifah yaratmaya bilər. Narahatlıq aradan qalxmaq əvəzinə forma dəyişə, nəzarət ehtiyacı isə arta bilər ki, bu da prosesi davam etdirməyi çətinləşdirər.”

Mütəxəssis vurğulayıb ki, çəki idarəetməsi yalnız bədəni deyil, insanın özünüdərk qavrayışını, emosiyalarını idarə etmə tərzini və həyatla qurduğu münasibəti də əhatə edən kompleks yanaşma tələb edir.