Icma.az
close
up
RU
Menu

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Arxeoloq: Erməni vandalizmi Qarabağda hər yerdə izlənilirdi

Arxeoloq: Erməni vandalizmi Qarabağda hər yerdə izlənilirdi

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bakı, 27 aprel, AZƏRTAC

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında qalib Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızı azad etdikdən sonra vaxtilə işğal altında olmuş ərazilərimizdə yenidən elmi-tədqiqat və bərpa işləri canlandı. Bu tədqiqatlarda iştirak edən ilk arxeoloqlar olaraq qalib xalqın və dövlətin nümayəndələri kimi qəlbimizdə sevinclə yanaşı, kədər hissi də var idi. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda Azərbaycan arxeoloqlarının və antropoloqlarının gözü qarşısında erməni işğalçılarının vəhşiliyinə məruz qalmış əzəli yurdlarımızın acınacaqlı bir mənzərəsi açılmışdı və bu acı təəssüratı ifadə etmək üçün söz tapmaq çətindir.

Bu fikrləri AZƏRTAC-a açıqlamasında AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Pərviz Qasımov söyləyib. O bildirib ki, erməni vandalizmi hər yerdə izlənilirdi. Üzərliktəpə orta Tunc dövrü məskənində elmi tədqiqatların ilk günündən bizə aydın oldu ki, təpənin üzərindəki son orta əsrlərə aid müsəlman qəbiristanlığında bütün qəbirlərin sinə və baş daşları məhv edilib. Yalnız bir baş daşının kiçik fraqmentinə rast gəlindi.

Müsahibimiz qeyd edib ki, Ağdam şəhərində Qarabağ xanlarının nəsli sərdabələrinin, Ağdamın XIX və XX əsr tanınmış ziyalılarının, dövlət adamlarının və din xadimlərinin qəbirlərinin olduğu İmarətdə erməni işğalçılarının törətdiyi dəhşətli vandalizm aktları qeyd edildi: “Qarabağ xanlarının türbələrindən birinin günbəzi partladılıb, digər dörd türbə donuz damları kimi istifadə edilib. İşğalın ilk günlərindən ermənilər ərazidəki bütün qəbirləri dağıtmağa, talan etməyə başlayıblar. Təqribən 30 il müddətində bu dağıntılar təbii proseslərin (külək, yağıntılar, çökmə və d.) nəticəsində torpaq qatı ilə örtükdüyündən elə təəssürat yaranırdı ki, ərazidə qəbiristanlıq olmayıb. Amma tədqiqatlar ümumilikdə ərazidə 213 qəbiri müəyyən etdi. Onlardan 18-i türbələr daxilində döşəmə altında olduğundan, bu qəbirlər toxunulmaz qalıblar. Türbələrdən kənar 195 qəbirin baş daşları və sinə daşları bütünlüklə dağıdılıb. XX əsrə aid bəzi qəbirlərdəki mərmər örtüklərin qoparıldığının şahidi olduq. Eynilə də, XX əsr qəbirlərin bir neçəsinə talan məqsədilə baş hissədən müdaxilə olunmuşdu. Eyni zamanda, talan məqsədilə bütünlüklə dağıdılmış qəbirlərdən çıxarılmış insan qalıqları pərakəndə halda ətrafa səpələnmişdi. Talanın məqsədi qiymətli metaldan olan diş protezlərinin oğurlanması idi”.

O qeyd edib ki, işğalçılar qəbir baş və sinə daşlarının əksəriyyətini qəbiristanlıq ərazisindən çıxarıb tikinti materialı kimi istifadə edirdilər. Hətta qəbiristanlıqdan kənarda, Ağdam şəhərinin dağıdılmış evlərinin özül qalıqlarında ibarət olan məhəllələrinin birində atılmış qəbir daşlarına rast gəlinmişdi. Qəbiristanlıq ərazisində aşkar edilən sındırılan və bir neçə parçaya bölünən başdaşılar pərakəndə səpələndiyi üçün onların hansı qəbirdən qoparıldığını müəyyən etmək çox çətindir.

Onun sözlərinə görə, İmarət kompleksində tədqiqat işləri aparan arxeoloji ekspedisiya tərəfindən qəbirlərin dağıdılması və talan faktları Ağdam Cümə məscidinin şərq divarının dışarı ərazisində olan qəbirlərdə də qeyd edildi. Burada sovet dönəmində Ağdamın seyidləri dəfn edilmişdi. Onların qəbirlərinin hamısına baş tərəfdən talan məqsədilə müdaxilə olunmuşdu.

Xocalıdakı Tunc dövrünə aid kurqan və torpaq qəbirlərlə zəngin tarixi nekropol ərazisində, həmçinin orta əsrlərə və müasir dövrə aid qəbirlər də vardır. Aidiyyəti təşkilatlar tərəfindən aparılan monitorinqin nəticələrinə görə, müasir dövr azərbaycanlılara məxsus 355 qəbirdən 250-sinin başdaşı dağıdılıb, 55 qəbirin başdaşı və sinədaşına ziyan yetirilib. Əlli qəbir tam məhv edilmişdi. Orada aparılan ilkin tədqiqatlar zamanı erməni vandalları tərəfindən yolun kənarına atılan orta əsr inşaat kitabəsi aşkar edilib. Kitabənin üzərindəki mətn bizə məlum olmayan hansısa tikilinin memar Əmir ibn Mahmud tərəfindən inşa edildiyi göstərilir və kitabənin tarixi 1412-ci ilə (hicri 815-ci ilə), Ağqoyunlu dövləti dövrünə aid olduğu barədə məlumat verir. İşğalçılar tərəfindən bu kitabənin Qarabağdakı hansı inşaat abidəsinin üzərindən qoparıldığını müəyyən etmək xüsusi tədqiqatın mövzusudur.

“Ağdamla Əsgəran arasında, Ağdam-Şuşa yolunun üzərindəki və sahəsinə görə Qarabağ və Zəngəzurda ən böyük qəbiristanlıqlardan biri olan Qarağacı qəbiristanlığında işğalçıların törətdiyi vandalizm və talan faktları hələ tam işlənilməyib. Buradakı orta əsrlərə və müasir dövrə aid qəbirlər demək olar ki, istisnasız dağıntıya məruz qalıbl. Sözsüz ki, aidiyyəti təşkilatlar və AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun arxeoloqları və antropoloqları tərəfindən qeydiyyata alınan bu vandalizm aktları Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərində sistemli şəkildə özülünədək bütün kənd və şəhərləri dağıdan işğalçı rejimin və birbaşa rəsmi İrəvanın göstərişləri əsasında gerçəkləşdirilib. Aydındır ki, bu siyasətin kökündə azərbaycanlıları mənəvi baxımdan alçaltmaq, digər tərəfdən, xalqımızın möhtəşəm irsini yer üzündən silmək məqsədi dayanırdı. Hər iki çirkin məqsəd beynəlxalq hüquqi aktlarda, 1954-cü il Haaqa Konvensiyasının müddəalarında, UNESCO-nun 2003-cü il Bəyannaməsində bəşəriyyətə qarşı cinayət kimi dəyərləndirilib”, - deyə P.Qasımov bildirib.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:89
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 27 Aprel 2026 11:28 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see290

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see286

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see269

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see265

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see241

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see232

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see217

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see216

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see215

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see211

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see201

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see196

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see179

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see177

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see174

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri