Azərbaycan enerji strategiyasını qısa müddətli bazar konyunkturasına deyil, uzunmüddətli strateji planlamaya əsaslandırır

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına politoloq Nicat İsmayılov danışıb. Politoloq qeyd edib ki, Azərbaycan enerji strategiyasını qısa müddətli bazar konyunkturasına deyil, uzunmüddətli strateji planlamaya əsaslandıran nadir ölkələrdəndir: “2025-ci ildə ölkədə qaz hasilatının 50,8 milyard kubmetr, ixracın isə 25,2 milyard kubmetr səviyyəsində olması bu siyasətin real nəticələr verdiyini açıq şəkildə nümayiş etdirir. Bu həcmlər təkcə iqtisadi gəlir mənbəyi deyil, eyni zamanda bir sıra ölkələrin enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm amildir.

Hazırda Azərbaycan qazı 11 ölkəyə ixrac edilir. Gürcüstan və Türkiyə kimi strateji tərəfdaşlarla yanaşı, Bolqarıstan, Serbiya, Şimali Makedoniya, Macarıstan, Rumıniya, Yunanıstan, İtaliya və Ukrayna kimi Avropa ölkələri də bu ixrac coğrafiyasına daxildir. Xüsusilə diqqətəlayiq məqam ondan ibarətdir ki, Suriya ilk dəfə olaraq Azərbaycan qazını alan ölkələr sırasına daxil olub. Bu fakt Azərbaycanın enerji siyasətinin təkcə Avropa ilə məhdudlaşmadığını, Yaxın Şərq istiqamətində də strateji əhəmiyyət daşıdığını göstərir.

Azərbaycanın enerji siyasətinin əsas üstünlüklərindən biri ixrac marşrutlarının və bazarlarının şaxələndirilməsidir. 2026-cı ildən etibarən Almaniya və Avstriyaya qaz ixracının başlanması planlaşdırılır. Bununla da Azərbaycan qazını alan ölkələrin sayı 16-ya çatacaq. Bu genişlənmə Avropa İttifaqının enerji təhlükəsizliyi strategiyasına real töhfə olmaqla yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarlarında etibarlı və proqnozlaşdırıla bilən tərəfdaş statusunu daha da gücləndirir”.

Nicat İsmayılov

Nicat İsmayılov bildirib ki, mövcud geosiyasi şəraitdə Avropanın enerji təchizatında alternativ mənbələrə ehtiyacı artdığı bir vaxtda Azərbaycanın artan rolu xüsusi əhəmiyyət kəsb edir və Azərbaycan bu ehtiyacı siyasi şərtlər irəli sürmədən, qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlıq modeli ilə təmin edir.

“Enerji təhlükəsizliyinin davamlılığı yalnız ixrac marşrutları ilə deyil, möhkəm resurs bazası ilə də təmin olunur. Azərbaycan bu baxımdan da strateji üstünlüklərə malikdir. “Şahdəniz”, “Abşeron” və “Babək” kimi iri qaz yataqlarının mərhələli şəkildə istismara cəlb edilməsi ixrac potensialının uzun illər qorunmasına imkan yaradır. Xüsusilə “Abşeron” layihəsi çərçivəsində 2029-cu ildə əlavə 4,3 milyard kubmetr qaz hasilatının planlaşdırılması Azərbaycanın gələcəkdə də tərəfdaş ölkələr qarşısında götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirəcəyinə dair mühüm təminatdır. Bu amil beynəlxalq enerji bazarlarında etimadın əsas göstəricilərindən biri hesab olunur.

Azərbaycanın enerji siyasəti yalnız ixracdan əldə olunan gəlirlərlə məhdudlaşmır. Bu siyasət regionda iqtisadi inkişafın təşviqinə, infrastruktur layihələrinin genişlənməsinə və sosial sabitliyin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Azərbaycan qazı ilə təmin olunan ölkələrdə sənaye istehsalı, elektrik enerjisi istehsalı və ümumi iqtisadi aktivlik üçün dayanıqlı zəmin formalaşır”-deyə politoloq qeyd edib.

Nicat İsmayılovun fikrincə, Azərbaycanın enerji siyasəti regional əməkdaşlığın dərinləşməsinə, iqtisadi inteqrasiyanın sürətlənməsinə və qarşılıqlı asılılıq mexanizmlərinin formalaşmasına töhfə verir, bu da uzunmüddətli perspektivdə regional təhlükəsizliyin möhkəmlənməsi deməkdir: “Bütün bu reallıqlar göstərir ki, Azərbaycanın enerji siyasəti regionda enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması və iqtisadi inkişafın dəstəklənməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Qaz hasilatı və ixracında artan göstəricilər, yeni bazarlara çıxış, möhkəm resurs bazası və siyasi etibarlılıq Azərbaycanı regional enerji oyunçusundan qlobal miqyasda etibarlı tərəfdaşa çevirir”.

Politoloq bildirib ki, bu gün Azərbaycan enerji resurslarını təkcə iqtisadi qazanc mənbəyi kimi deyil, sabitlik, əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimadın təminatçısı olan siyasi alət kimi təqdim edir. “Məhz, bu yanaşma ölkənin beynəlxalq nüfuzunu gücləndirir və onu regionda enerji təhlükəsizliyinin əsas dayaqlarından birinə çevirir”.

İradə Cəlil, Bizimyol.info

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi (MEDİA)

Məqalə, Medianın İnkişafı Agentliyinin onlayn media subyektlərinə (veb-saytlara) maliyyə dəstəyi əsasında hazırlanıb.

İstiqamət: 6.3.6. Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi.

Məqalə, Medianın İnkişafı Agentliyinin onlayn media subyektlərinə (veb-saytlara) maliyyə dəstəyi əsasında hazırlanıb.

İstiqamət: 6.3.6. Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi.

Məqalə, Medianın İnkişafı Agentliyinin onlayn media subyektlərinə (veb-saytlara) maliyyə dəstəyi əsasında hazırlanıb.

İstiqamət: 6.3.6. Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi.