Azərbaycan Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq mahiyyətli iqtisadi layihələri ilə geosiyasi üstünlüklər qazanıb ŞƏRH

Bakı, 5 sentyabr, AZƏRTAC

Bu gün nəinki dünya iqtisadiyyatında, eləcə də qlobal siyasi proseslərdə dominant rolunu oynayan Çin ilə əlaqələrin inkişaf etdirilməsi Azərbaycan üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Çinin böyük həcmdə sərmayə yatırmaq imkanı ilə yanaşı siyasi dəstək vermək iqtidarına da malikdir. “Qlobal Cənubun” aparıcı qüvvəsi olan Çin ötən il Azərbaycana 17,6 milyon dollar həcmində sərmayə yatırıb ki, bu da əvvəlki illərlə müqayisədə 4,2 dəfə çoxdur. Ümumilikdə isə Çin bu günə kimi Azərbaycanda müxtəlif sahələrə 1 milyard dollara yaxın sərmayə yatırıb. Bu rəqəmlər iki ölkə arasındakı əlaqələrin inkişafı üçün əsasdır.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı “Prioritet” Sosial-İqtisadi Araşdırmalar Mərkəzi İB-nin sədri Zaur İbrahimov bildirib.

Onun sözlərinə görə, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatında (ŞƏT) təmsil olunan dövlətlər Çin ilə əməkdaşlıq edərək onun sərmayəsi və siyasi dəstəyindən istifadə edirlər ki, bu da məqbul sayılmalıdır.

“Bu günə kimi Çinin ŞƏT-ə üzv olan dövlətlərə investisiyalarının həcmi ümumilikdə 34 milyard dolları, digər ölkələrlə ikitərəfli ticarətin illik həcmi isə 500 milyard dolları ötüb. Azərbaycan-Çin əlaqələrindən bəhs edərkən demək lazımdır ki, Avropa dövlətləri ilə ilə ticarət əlaqələrini genişləndirmək üçün Azərbaycan Çin üçün əvəzolunmaz tərəfdaşdır. Rusiya-Ukrayna müharibəsi Çinin Avropa ilə ilə nəqliyyat və tranzit əlaqəsinin kəsilməsinə səbəb olub. Şimal dəhlizi ilə Çindən Avropaya və əks istiqamətə daşınan yüklərin həcmi azalıb və təhlükəli olub. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsləri ölkəmizi tranzit və logistika mərkəzinə çevirib. Orta Dəhliz, onun davamı olan Zəngəzur dəhlizi, TransXəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu və bu dəhlizlərin fəaliyyəti üçün yaradılan infrastruktur Azərbaycanı Çinin əhəmiyyətli iqtisadi tərəfdaşına çevirib. Bu gün TransXəzər marşrutu və Orta Dəhlizlə Çindən Avropaya və əks istiqamətə daşınan yüklər hər iki tərəfin ticarət əlaqəsini artırır və iqtisadi inkişafı sürətləndirir”, - deyə Z.İbrahimov vurğulayıb.

Ekspertin əlavə edib ki, hazırda Çin və Azərbaycan tərəfləri yalnız tikinti materialları, neft-qaz axtarışı, infrastruktur əlaqələndirmə, kənd təsərrüfatı avadanlıqları, telekommunikasiya və texnologiya sahələrində konkret layihələr həyata keçirməklə kifayətlənmir. Bunlarla yanaşı külək enerjisi, günəş enerjisi və yeni enerji nəqliyyat vasitələri kimi yeni sahələrdə əməkdaşlığı da fəal şəkildə təşviq edirlər. Çin-Azərbaycan iqtisadi və ticarət investisiya əməkdaşlığının səviyyəsini daha da artırmaq üçün böyük potensial mövcuddur. İkitərəfli ticarət və investisiya həcminin daha da genişləndirilməsi, maliyyələşdirmə kanallarının daha da açılması və ticarət strukturunun optimallaşdırılması üçün də ehtiyac vardır. Çin tərəfi Azərbaycan tərəfi ilə birlikdə iki ölkə arasında hökumətlərarası ticarət və iqtisadi əməkdaşlıq komissiyasının mexanizminin rolunu tam şəkildə həyata keçirməyə hazırdır.

“Prezident İlham Əliyevin səfər çərçivəsində Çinin "China Energy Engineering Corporation Limited" ("Energy China") şirkətinin prezidenti və sədri vəzifəsini icra edən Ni Cen ilə görüşü xüsusi ilə diqqəti cəlb edir. SOCAR ilə bu şirkət arasında alternativ və bərpaolunan enerji layihələrini əhatə edən səmərəli əməkdaşlıq əlaqələri mövcuddur. Bu xüsusda "Energy China"nın yaşıl enerji sahəsində, o cümlədən Azərbaycanda Günəş elektrik stansiyalarının, dənizdə külək enerjisi stansiyalarının tikintisi sahəsində əməkdaşlıq davam edir. Azərbaycan dəniz kənarında olduğu üçün külək, cənub iqliminə malik olduğu üçün isə günəş enerjisi istehsal etmək üçün əlverişli ölkədir. Ölkəmiz Çin sərmayəsi ilə istehsal etdiyi elektrik enerjisini Avropaya idxalı edərək iqtisadi divident ilə yanaşı siyasi tərəfdaşlarını da artırmış olacaq. Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında iştirak edən Azərbaycan yalnız təbii qaz deyil, həmçinin elektrik enerjisi də idxal edərək qlobal iqtisadi proseslərdə aparıcı, etibarlı əməkdaşa çevriləcək. Bu şirkət Azərbaycanda yeni layihələr, o cümlədən tullantı sularının təmizlənməsi, emalı və təkrar istifadəsi, su ehtiyatlarının idarə edilməsi ilə bağlı əməliyyatların optimallaşdırılması, həmçinin su hövzələrində fotovoltaik elektrik panellərinin birgə inşası layihələrini həyata keçirməkdə maraqlıdır”, - deyə İB-nin sədri əlavə edib.

Ekspert bildirib ki, coğrafi baxımdan Çin ilə Avropanın qovşağında yerləşən Azərbaycan Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq mahiyyətli iqtisadi layihələri ilə geosiyasi üstünlüklər qazanıb. Bu üstünlüklər gələcək üçün böyük perspektivlər yaradıb. Bu xüsusda qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan Prezidentinin ŞƏT-nın Sammitində iştirak etmək üçün Çinə səfəri uğurla nəticələnib.