Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan birlikdə üçbucaq formalaşdırır AÇIQLAMA

"Mərkəzi Asiya respublikaları ilə Azərbaycan arasında olan münasibətlərin ölkəmizə nələr bəxş edə biləcəyini söyləmək üçün birmənalı şəkildə Mərkəzi Asiyanın iqtisadi potensialına baxmaq lazımdır".

Bu fikri Redaktor.az-a iqtisadçı Eldəniz Əmirov Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətlərindən və Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələrinin məşvərət görüşləri formatına tamhüquqlu üzv olması qərarının qəbul olmasından danışarkən bildirdi.

"Bu gün Mərkəzi Asiya dünyanın ən sürətlə böyüyən regionlarından biridir. Təsəvvür edin ki, qlobal iqtisadi inkişafı ortalama olaraq iki dəfə üstələməklə 6,2 faizlik iqtisadi artıma sahib olan bir regiondur. 2024-cü ildə 500 milyard dolları keçən nominal ÜDM-ə sahib olmuşdular. Bu ilin sonuna isə ümumiyyətlə 700 milyard dollara yaxınlaşacağı gözlənilir. Yəni söhbət bu qədər potensiallı bir regiondan gedir. Eyni zamanda bu region uğrunda ABŞ və Çinin hazırda yumşaq mübarizəsi gedir. Bəzi hallarda bu yumşaqlığı pozaraq aqressiyaya, sərt ritorikaya səslənən, sərt tarif siyasətləri ilə hədələnən bir mübarizə formatında biz görürük. Nəticə etibarilə üzərində bu qədər rəqabəti formalaşan Mərkəzi Asiya ölkələri son səkkiz ildə öz aralarında beş dəfədən artıq ticarət dövriyyəsini yüksəldiblər".

Ekspertin sözlərinə görə, bu, sadə bir göstərici deyil, bu çox ciddi bir göstəricidir.

"Çin kapitalı böyük ölçüdə Mərkəzi Asiyaya ünvanlanıb. ABŞ bilavasitə bu regionu özünə cəlb etmək istəyir. Belə bir durumda Azərbaycan bu iki nəhəng xəttin logistik mərkəzinə çevrilib. Buna görə də Mərkəzi Asiya ilə əməkdaşlıq formatı təkcə siyasi kontekstlərlə bitmir. Burada yeni iqtisadi məkan formalaşır. Xəzərin şərqi, qərbi arasında, Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan birlikdə bir xəritə döngəsi, üçbucaq formalaşdırır".

İqtisadçı Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələrinin məşvərət görüşləri formatına tam hüquqlu üzv olması qərarının qəbul olmasından da danışdı.

"Azərbaycanın qərar masasında səs sahibi olmaq imkanını əldə etməsi Azərbaycan üçün əsas 3 dividend ortaya qoyur. Birincisi, iqtisadi inteqrasiyadır. Bu gün Mərkəzi Asiya bazarı bizim üçün çox önəmlidir. Biz orada tərəfdaşıq, bir vahid coğrafiya formalaşdırırıq. Enerji, logistika, aqrar sektor, sənaye və digər istiqamətlər üzrə inkişaf trayektoriyasının institusional çərçivəsi cızılır. İkinci bir faktor geosiyasi çəkidir. Region ABŞ və Çinin rəqabətinin mərkəzinə çevrilib. Belə bir vaxtda Azərbaycanı balanslı aktyor kimi düşünürəm ki, həm siyasi baxımdan, həm iqtisadi baxımdan, həm digər komponentlər baxımından böyük üstünlüklər, yəni dividend əldə edir. Üçüncüsü, dividend olaraq nəqliyyat liderliyini qeyd edə bilərik. Çünki şərq-qərb dəhlizinin əsas həlqəsi Azərbaycandır. Bu həlqəni Zəngəzur dəhlizi daha da gücləndirəcək. Mərkəzi Asiyanın Türkiyə və Avropaya çıxışının bəlkə də 75 faizi bilavasitə bizim coğrafiyadan, Azərbaycan üzərindən keçə bilər", - deyə Eldəniz Əmirov vurğuladı.

Aytəkin TOFİQQIZI