Icma.az
close
up
RU
Bakı dialoqu vacib bir platformadır

Bakı dialoqu vacib bir platformadır

Icma.az bildirir, Xalq qazeti portalına istinadən.

Paytaxtda “İtkin düşmüş şəxslər probleminin həllində etimadın gücləndirilməsi və effektiv mexanizmlərin inkişaf etdirilməsi” mövzusunda Bakı Dialoqu formatında IV beynəlxalq konfransı keçirilir. 

XQ-yə Milli Məclisin deputatı, İnsan hüquqları komitəsinin üzvü Azər Allahverənov bildirdi ki, Bakı dialoqu formatında keçirilən bu dördüncü konfrans faktiki olaraq kifayət qədər həssas və olduqca əhəmiyyətli, aktual bir mövzunun müzakirə olunmasına həsr edilib. Sözsüz ki, itkin düşmüş şəxslərin məsələsi, bu sadəcə humanitar xarakterli bir iş deyil. Bu əslində münaqişədən sonrakı dövrdə etimadın qurulması, insan talelərinə aydınlığın gətirilməsi və bu müstəvidə də beynəlxalq əməkdaşlıq mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, hətta müəyyən mənada bir institusionallaşması baxımından olduqca vacib bir hadisə hesab olunur. 

Bu mövzu ilə bağlı silsilə konfransların keçirilməsi qeyd etdiyim istiqamətlər üzrə müzakirələrin geniş şəkildə təşkil olunması üçün çox əlverişli bir platformadır. Şübhəsiz ki, eyni zamanda, ümumbəşəri mahiyyət daşısa da, Azərbaycan üçün aktual olan bir məsələnin gündəliyə gətirilməsi baxımından əlamətdardır. Humanitar məsələyə gəldikdə, hesab edirəm ki, elə postmünaqişə dövrünün əsas xüsusiyyətlərindən biri həm də münaqişə zamanı itkin düşmüş şəxslərlə bağlı məsələyə aydınlığın gətirilməsidir. Şübhəsiz, Ermənistan tərəfinin də üzərinə böyük bir mənəvi yük düşür. Çünki itkin düşmüş şəxslərlə, birincisi işğal dönəmində Ermənistan işğal etdiyi ərazilərdə yaşayan  şəxslərlə, mülki əhali ilə, o cümlədən əsir düşmüş hərbçilərlə bağlı məsələlərə cavabdehdir. Və ən azından Cenevrə konvensiyasını, digər beynəlxalq sənədləri xatırlasaq, burada Ermənistan tərəfi birmənalı şəkildə həmin şəxslərin taleyinə aydınlıq gətirə biləcək bir münasibət sərgiləmiş olardı. 

Deputat qeyd edir ki, indi münaqişə öz həllini tapıb. Azərbaycanın torpaqları işğaldan azad edilib və sırf bu humanitar hüququn tələblərindən irəli gələrək həmin şəxslərlə bağlı qeyri-müəyyənliyin aradan qaldırılmasında da bilavasitə Ermənistan tərəfi səy nümayiş etdirməli və bu məsələ ilə bağlı konkret addımlar atmalıdır. Prezident İlham Əliyev konfrans iştirakçılarına müraciətində münaqişələrin ağır nəticələrindən biri də məhz ümumbəşəri humanitar problem kimi təqdim etdiyi itkin düşmüş şəxslərin taleyinə toxunulur. Nəzərə alsaq ki, Azərbaycanda Ermənistanın bu təcavüzü nəticəsində 4010 nəfər azərbaycanlı itkin düşmüş şəxs kimi qeydə alınıb. Və Ermənistan həmin şəxslərin taleyinə aydınlıq gətirilməsi üçün birmənalı şəkildə siyasi iradəsini nümayiş etdirməlidir. Bu şübhəsiz ki, etimad quruculuğu tam bərqərar edildikdə, iki ölkə arasında etimad tam formalaşdıqdan sonra mümkün ola biləcək bir məsələdir. Xatırlasaq ki, Ermənistan tərəfi nədənsə bu etimad quruculuğu ilə bağlı məsələlərdə elə də güclü səy nümayiş etdirmir. Baxmayaraq ki, bu 2025-ci il 8 avqust Vaşinqton razılaşması da əldə olunduqdan sonra Prezident cənab İlham Əliyevin media təmsilçilərinin suallarını cavablandırarkən Paşinyanın ev tapşırıqları barədə də söyləmişdi. Bu tapşırıqlardan da biri bilavasitə elə konkret olaraq bu etimadla bağlı olan bir məsələdir. Çünki etimad olduğu halda itkin düşmüş şəxslərlə bağlı məlumatın toplanılması, arxiv sənədlərinin üzə çıxarılması, şahid ifadələrinin əldə və məlumatın təqdim olunması mümkün ola bilər ki, bu məsələdə də Ermənistan faktiki olaraq praktiki addımlar atmalıdır. Amma qeyd etdiyimiz kimi, etimad quruculuğu etimad formalaşdıqdan sonra bu mümkün ola bilər ki, Ermənistan heç də bu məsələdə elə də fəallıq nümayiş etdirmir. 

Azər Allahverənov vurğuladı ki, Bakı dialoqunun şübhəsiz ki, çox vacib bir platforma olduğunu nəzərə alsaq, müxtəlif beynəlxalq təşkilatların, ekspert dairələrinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının bu prosesdə fəallığını ön plana çəksək, görərik ki, burada əlverişli əməkdaşlıq müstəvisi formalaşır. Bu da bilavasitə bütün maraqlı tərəfləri bir araya gətirə biləcək vahid bir mövqeyin formalaşmasına səbəb olan bir yanaşmadır. Bu baxımdan Bakı dialoqunun əsas dəyəri də elə dialoqdan irəli gələrək fikir mübadiləsinin aparılması və bu əsasda da konkret mexanizmlərə çevrilməsini bir növ zəruri edir. Həmçinin müasir dövrdə bir çox imkanlar formalaşmış olur ki, rəqəmsal transformasiya, süni intellekt və digər məsələlər istər-istəməz bu sahədə də axtarışların belə effektiv şəkildə aparılması üçün əlverişli bir mühit yaratmış olur. Xüsusilə də arxivlərin rəqəmsallaşdırılması, vahid məlumat bazasının yaradılması, bir bazada bütün informasiyanın akkumulyasiya olunması və onun üzərindən növbəti addımların atılması üçün də çox əlverişlidir. 

Nəzərə alsaq ki, bu günə qədər işğaldan azad olunmuş ərazilərdə 32 kütləvi məzarlıqlar və bu kütləvi məzarlıqda mülki şəxslərlə yanaşı eyni zamanda, Azərbaycan hərbçilərinin də qalıqları aşkarlanıb. Bu o deməkdir ki, Ermənistan tərəfi, xüsusilə də 30 il ərzində bu əraziləri işğal altında saxlayan hərbi dairələr həmin aşkarlanmayan digər məzarlıqlar barədə də müəyyən informasiya malikdirlər. Qeyd etdiyim həmin o humanitar hüququn tələblərindən irəli gələrək bu informasiyanı da Azərbaycan tərəfindən bölüşməkdən çəkinməməlidirlər. Düzdür, Azərbaycanın apardığı axtarış tədbirləri zamanı bu məzarlıqlar onsuz da tapılır, üzə çıxarılır və çox böyük səylər hesabına bu baş verir. Xüsusilə Ermənistan tərəfi bunu nəzərə almalıdır ki, Azərbaycan bərpa-quruculuq işlərinə, təhlükəsizlik, o cümlədən də həmin ərazilərdə aparılan dərinləşdirilmiş axtarış tədbirlərinin də daha intensiv şəkildə həyata keçirilməsinə nail olmaqdadır. 

Müşfiq MİRZƏ

XQ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:98
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 07 Oktyabr 2026 13:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see357

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see297

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see296

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see296

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see288

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see280

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see273

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see271

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see271

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see259

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see253

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see252

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see252

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see249

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see248

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see244

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see239

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see238

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see227

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see223
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri