Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

BTC Gürcüstanın da sosial iqtisadi inkişafına önəmli töhfə verib

BTC Gürcüstanın da sosial iqtisadi inkişafına önəmli töhfə verib

Icma.az, Xalq qazeti portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

20 il əvvəl boru kəmərinin qonşu ölkədən keçən hissəsində işlər başa çatıb

Ümummilli lider Heydər Əliyevin qalibiyyətli neft strategiyasının təntənəsi olan Bakı – Tbilisi – Ceyhan (BTC) əsas ixrac boru kəməri uzun illərdir ki, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyənin sosial-iqtisadi inkişafına, dost və qonşu ölkələrin xalqlarının rifahına xidmət edir. Təsadüfi deyil ki, 2002-ci il sentyabrın 18-də üç ölkənin dövlət başçılarının iştirakı ilə Səngəçal terminalında keçirilən təməlqoyma mərasimi zamanı torpağa basdırılan “Zaman kapsulu”nda gələcək nəsillərə ünvanlanmış müraciətdə qeyd olunurdu: “…Əminik ki, Bakı – Tbilisi – Ceyhan Boru Kəməri layihəsinin gerçəkləşməsi ülvi amallara xidmət edərək regionun simasını dəyişdirəcək, siyasi iqlim sabitləşəcək, iqtisadi inkişafa ciddi təkan verəcək, xalqlarımızın rifahı yüksələcəkdir”.

Xatırladaq ki, ümumi uzunluğu 1768 kilometr olan boru kəmərinin 249 kilometrlik hissəsi Gürcüstan ərazisindən keçir. Boru xətti bu ölkənin Qardabani, Marneuli, Tetritskaro, Tsalka, Borjomi, Axaltsixe və Agideni rayonlarının ərazisi boyu uzanır. Burada 46 düymlük borularla çəkilmiş kəmər boyunca 2 nasos stansiyası inşa olunub. BTC-nin Gürcüstan hissəsində tikinti-quraşdırma işləri isə Fransa – ABŞ alyansı olan “Spi Kapaq-Petrofak” şirkəti tərəfindən həyata keçirilib.

2004-cü ilin oktyabr ayında Azərbaycanın Ağstafa rayonunun Böyük Kəsik kəndində, Gürcüstanın Qardabani rayonu ilə sərhəddə BTC kəmərinin Azərbaycan və Gürcüstan hissələrinin birləşdirilməsi mərasimi keçirilib. “Qızıl qaynaq” adlanan həmin mərasimdə hər iki ölkənin dövlət başçıları boru kəmərinin Azərbaycan və Gürcüstan hissələrini rəmzi olaraq qaynaqlayıb birləşdiriblər. Bu, BTC-nin çəkilişi müddətində həyata keçirilən 15 min qaynaq əməliyyatından biri idi.

Yeri gəlmişkən, regional enerji xəritəsinin əsas arteriyalarından olan bu nəhəng neft kəmərinin “qızıl qaynaq” əməliyyatı ilə birləşdirilməsi, həm də zəmanəmizin möhtəşəm layihələrindən biri, nəhəng inşaat və mühəndis qurğusu sayılan BTC-nin tamamlanmasına doğru növbəti mühüm addım sayılırdı. Bakı – Tbilisi – Ceyhan əsas ixrac neft kəmərinin Azərbaycan və Gürcüstan hissələrinin birləşdirilməsində həm də qarşılıqlı inam məsələsi vardı. Bu, iqtisadi inkişafla yanaşı, insanların bir-birinə sosial-mədəni sahədə daha da yaxınlaşmasına xidmət edirdi.

2005-ci il mayın 25-də Səngəçal terminalında Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə prezidentlərinin iştirakı ilə xam neftin BTC-yə vurulmasına start verilib. Bununla da, boru xəttinin Azərbaycan hissəsi istifadəyə verilib. Həmin ilin oktyabrında xam neft ölkəmizin sərhədini aşaraq Gürcüstan ərazisinə daxil olub. Ayın 12-də isə bu ölkənin Qardabani rayonunda yerləşən 1 nömrəli nasos stansiyasının ərazisində təntənəli mərasim keçirilib. Beləliklə, boru kəmərinin Gürcüstan hissəsi də istifadəyə verilib.

“Üç dənizin əfsanəsi” adlandırılan bu nəhəng neft ixracı marşrutu Gürcüstan üçün, sadəcə, tranzit marşrutu deyil, həm də sosial-iqtisadi inkişafın mühüm sütunlarından birinə çevrilib. 2006-cı ildən fəaliyyət göstərən bu layihə ölkəyə sabit gəlir, yeni iş yerləri və infrastruktur imkanları qazandırmaqla yanaşı, regionlarda sosial rifahın artırılmasına da töhfə verib. Eyni zamanda, Gürcüstan bu layihə ilə mühüm tranzit ölkə statusunu möhkəmləndirərək beynəlxalq enerji təhlükəsizliyində öz yerini daha da gücləndirib.

Təsadüfi deyil ki, 2002-ci il sentyabrın 18-də boru kəmərinin təməlqoyma mərasimində Gürcüstanın o zamankı dövlət başçısı Eduard Şevardnadze “Bakı – Tbilisi – Ceyhan” layihəsini müstəqillik əldə etdikdən ötən 10 ildə Gürcüstan üçün ən böyük nailiyyətlərdən biri kimi dəyərləndirmişdi. Dost ölkənin Prezidenti bu təntənənin səbəbkarına, layihənin əsas yaradıcısı Heydər Əliyevə gürcü xalqı adından dərin minnətdarlığını bildirimişdi. “Heydər Əliyevin qəhrəmanlığı, müdrikliyi, mətanəti və qarşısına qoyduğu məqsədinə sarsılmaz sədaqəti olmasaydı, Şərq-Qərb enerji dəhlizi gerçəkləşə bilməzdi”, – deyə o əlavə etmişdi.

Layihənin inşaat mərhələsində Gürcüstan iqtisadiyyatına, təxminən, 620 milyon ABŞ dolları həcmində birbaşa sərmayə yönəldilib. Bu mərhələdə ölkədə, təqribən, 4 min 800 yerli vətəndaş işlə təmin olunub ki, bu da xüsusilə regionlarda məşğulluq səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb olub. Ümumilikdə isə, əməliyyat dövründə bu ölkədə 500-dən artıq daimi iş yeri yaradılıb.

BTC-nin istismarı Gürcüstan üçün sabit maliyyə axını təmin edir. Kəmərdən keçən neftə görə ölkə illik, təxminən, 50 milyon dollar həcmində tranzit haqqı alır. Bu məbləğ isə Gürcüstanın ümumi daxili məhsulunun, təqribən, 1 faizinə bərabərdir. Yeri gəlmişkən, Beynəlxalq Maliyyə Fondu bu gəlirləri Gürcüstan iqtisadiyyatında sabitliyin təmin olunmasında əsas amillərdən biri kimi qiymətləndirir.

Bununla yanaşı, layihə Gürcüstanda özəl sektora da fayda verib. Belə ki, BTC-nin inşaat mərhələsində bu ölkədə yerli şirkətlərlə, ümumilikdə, 300 milyon ABŞ dolları dəyərində müqavilələr bağlanıb. Bu, yerli sahibkarlığın inkişafına və biznes mühitinin fəallaşmasına ciddi təkan verib.

Kəmərin keçdiyi ərazilərdə sosial və humanitar layihələr də həyata keçirilib. Ötən müddətdə BP və layihənin digər tərəfdaşları Gürcüstanda sosial məsuliyyət proqramları çərçivəsində 46 milyon dollardan çox vəsait ayırıb. Həmin vəsait hesabına qonşu ölkədə məktəblər bərpa edilib, təmiz su layihələri icra olunub, qadınların iqtisadi fəallığına dəstək verilib və kənd təsərrüfatı təşəbbüsləri maliyyələşdirilib.

BTC, həmçinin infrastrukturun inkişafına da töhfə verib. Kəmərin çəkilişi zamanı Gürcüstan ərazisində yeni yollar, körpülər, elektrik xətləri və digər kommunikasiya xətləri salınıb. Bu, yalnız texniki təhlükəsizliyi deyil, həm də yerli icmaların gündəlik həyat şəraitini yaxşılaşdırıb.

Növbəti illərdə ölkələrimizin iştirakı ilə bir sıra digər qlobal enerji və nəqliyyat layihələri də həyata keçirilib. Həmin layihələrə Bakı – Tbilisi – Ərzurum qaz kəməri və Bakı – Tbilisi – Qars dəmir yolunu misal çəkmək olar. Hazırda isə iki ölkə “yaşıl” enerji istiqamətində fəal əməkdaşlıq edirlər. Məlum olduğu kimi, ölkəmizdə istehsal olunan təmiz enerjinin yaxın gələcəkdə Gürcüstan ərazisindən keçməklə Qara dəniz sualtı kabel xətti ilə Avropaya nəqli nəzərdə tutulur. Bu isə Bakı – Tbilisi – Ceyhan əsas ixrac neft kəməri ilə başlanan enerji əməkdaşlığının yeni mərhələyə qədəm qoyması deməkdir.

Mirbağır YAQUBZADƏ
XQ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:218
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 11 Oktyabr 2025 15:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri