Bu tələbələrə təhsil haqqında güzəştlər edilə bilər…

Azərbaycanda ödənişli təhsil alan minlərlə tələbəni maraqlandıran əsas suallardan biri gələcək illərdə təhsil haqları ilə bağlı hər hansı güzəşt mexanizmlərinin tətbiq olunub-olunmayacağıdır. Mövcud vəziyyət və beynəlxalq təcrübələr fonunda bu məsələ yenidən gündəmə gəlib. Bəs, gələcək illərdə ödənişli təhsil alan tələbələr üçün hər hansı güzəşt mexanizmlərinin tətbiqi nəzərdə tutulurmu?

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a açıqlama verən təhsil eksperti Ramin Nurəliyev bildirib ki, yerli tələbələr üçün ödənişli təhsildə ciddi güzəştlər mövcud deyil. Onun sözlərinə görə, ABŞ və Kanada kimi ölkələrdə mövcud olan mexanizmlər Azərbaycanda da tətbiq edilsə, bu, təhsil sisteminə müsbət təsir göstərə bilər.

Ekspert qeyd edib ki, həmin ölkələrdə ali məktəbə qəbul olunan tələbənin təhsil haqqı, məsələn, 10 min dollar olduqda, bunun 50 faizi ilkin olaraq tələbə tərəfindən ödənilir. Qalan 50 faiz isə tələbənin akademik göstəricilərinə uyğun şəkildə hesablanır.

“Əgər tələbə əvvəlki semestrdə yüksək nəticə göstəribsə, topladığı bala uyğun olaraq təhsil haqqına ciddi endirimlər tətbiq olunur. Məsələn, 100 bal üzərindən 80 bal toplayan tələbəyə müvafiq güzəşt edilir, 95 bal toplayan tələbə isə qalan məbləğin cəmi 5 faizini ödəyir. Bu sistem tələbələr arasında sağlam rəqabət yaradır və onları daha yaxşı oxumağa təşviq edir”, – deyə R.Nurəliyev vurğulayıb.

Onun fikrincə, bu cür mexanizmin Azərbaycanda, xüsusilə özəl ali təhsil müəssisələrində tətbiqi effektiv nəticələr verə bilər. Lakin bu zaman nəzarət mexanizmlərinin də güclü olması vacibdir.
Ekspert əlavə edib ki, hazırda beynəlxalq təcrübədən yalnız müəyyən sahələrdə – yol-nəqliyyat güzəştləri və tələbə yataqxanaları ilə bağlı məsələlərdə qismən istifadə olunur. Halbuki əsas güzəşt mexanizmi məhz təhsil haqqı ilə bağlı olmalıdır.

Ramin Nurəliyev region ali təhsil müəssisələrində təqaüdlərin artırılmasının da vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, tələbələrin əsasən Bakıya axın etməsi paytaxtda sıxlıq yaradır:

“Xüsusilə Bakıdan olan tələbələrin region universitetlərinə yönləndirilməsi üçün xüsusi təqaüdlər təqdim olunmalıdır. Hazırda rayonlardan olan tələbələri regionlarda saxlamaq mümkündür, amma Bakıdan olan tələbələri rayona cəlb etmək çətindir. Bu istiqamətdə stimullaşdırıcı addımlar atılsa, balans daha düzgün qurular”.

Ekspert hesab edir ki, bu cür təşviqedici mexanizmlər həm region universitetlərinin inkişafına, həm də ölkə üzrə təhsil sisteminin daha səmərəli təşkilinə töhfə verə bilər.

Aynurə İsmayıl
KONKRET.az