Bunları əsla etməyin! Fərqinə varmadan insanları bədbəxt edən 8 axşam vərdişləri hansılardır?

Gündəlik həyatın sürətli tempi stress və həddindən artıq ekran vaxtı ilə bir çox insan səhərlər niyə yorğun və narahat oyandıqları ilə maraqlanır. Ancaq problem çox vaxt gecənin özündə deyil, yatmazdan əvvəl şüursuz şəkildə həyata keçirilən vərdişlərdə olur. Mütəxəssislərin fikrincə, axşam saatlarında təkrarlanan müəyyən davranışlar nəinki yuxu keyfiyyətini aşağı salır, həm də ertəsi gün əhval-ruhiyyəyə və ümumi həyat tərzinə mənfi təsir göstərir.

Sağlam və balanslı həyatın təməl daşlarından biri keyfiyyətli yuxudur!

Yuxu təkcə fiziki istirahəti təmin etmir; həm də əhval-ruhiyyəyə, zehni performansa, münasibətlərə və ümumi həyat tərzinə birbaşa təsir göstərir. Buna baxmayaraq, bir çox insanlar bilmədən yuxu keyfiyyətini aşağı salan axşam vərdişlərinə davam edirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, yatmazdan əvvəlki son saat günün necə keçdiyindən daha çox növbəti günün əhval-ruhiyyəsini müəyyən edir.

Yuxu rejiminə və nəticədə həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərən 8 ümumi səhvlər bunlardır:

1) YATMAZDAN ƏVVƏL İNTENSİV İDMAN ETMƏK!

Fiziki fəaliyyət ümumi sağlamlıq üçün vacibdir, lakin vaxt böyük fərq yaradır. Belə ki, yatmazdan qısa müddət əvvəl intensiv məşq etmək bədən istiliyini artırır, ürək döyüntüsünü artırır və yuxuya getməyi çətinləşdirir. Təxminən 15000 insanın elmi müşahidələri göstərdi ki, yatmazdan əvvəl 4 saat ərzində məşq edən fərdlərin yuxuya getməsi daha çox vaxt alır və yuxu keyfiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olur. Buna görə də səhər və ya günortadan sonra məşq etmək tövsiyə olunur.

2) YATMAZDAN ƏVVƏL EKRANDAN İSTİFADƏYƏ DAVAM ETMƏK!

Televiziya, telefon və kompüter ekranlarından yayılan işıq melatonin hormonunun ifrazını boğur. Bu, bədənin yuxuya hazırlığını gecikdirir. Həmçinin baxılan məzmun da vacibdir. Xəbərlər, sosial media müzakirələri və ya sürətli proqramlar zehni stimullaşdırır və beynin sakit olması lazım olduqda aktiv saxlayır. Mütəxəssislər yatmazdan ən azı 1 saat əvvəl ekranları söndürməyi tövsiyə edirlər.

3) YATMAZDAN DƏRHAL ƏVVƏL İSTİ DUŞ VƏ YA VANNA QƏBUL ETMƏK!

İsti su rahatlaşdırıcı təsir göstərə bilər, ancaq yatmazdan dərhal əvvəl qəbul edildikdə, bədənin təbii soyutma prosesinə mane ola bilər. Yuxuya getmək üçün bədən istiliyinin azalması lazımdır.

Tədqiqatçılar deyirlər ki, yatmazdan təxminən 1-1,5 saat əvvəl duş qəbul etmək və ya çimmək yuxuya getməyi asanlaşdırır.

4) AXŞAM SAATLARINDA HƏDDİNDƏN ARTIQ MAYE QƏBUL ETMƏK!

Kofein və spirtin yuxuya mənfi təsir göstərdiyi bilinsə də, yatmazdan əvvəl həddindən artıq su içmək də gecə yuxunu poza bilər.

Mütəxəssislər yatmazdan 1-2 saat əvvəl maye qəbulunu məhdudlaşdırmağı, nəmləndirməni nəzarətdə saxlamağı lakin həddindən artıq olmamağı tövsiyə edirlər.

5) YATMAZDAN ƏVVƏL ZEHNİ TƏLƏB EDƏN İŞLƏRLƏ MƏŞĞUL OLMAQ!

Gecə saatlarında işləmək, oxumaq və ya planlaşdırmaq beyni aktiv saxlayır və stress səviyyəsini artırır.Bu, yuxuya getməyi çətinləşdirir. Tədqiqatlar göstərir ki, yatmazdan əvvəl intensiv zehni fəaliyyət beyni "həyəcan rejimində" saxlayır. Belə işləri gündüz saatlarında həll etmək daha sağlamdır.

6) MARAQLI VƏ EMOSİONAL OXUMALAR ETMƏK!

Oxumaq faydalı vərdişdir; bununla belə yatmazdan əvvəl həddən artıq cəlbedici, emosional gərgin kitabları oxumaq zehnin sakitləşməsinə mane ola bilər.

7) EV HEYVANLARI İLƏ EYNİ BİR ÇARPAYIDA YATMAQ!

Ev heyvanları ilə birlikdə yatmaq güvənc verici ola bilər lakin gecə boyu daimi hərəkət tez-tez yuxunu poza bilər. Araşdırmalar göstərir ki, ev heyvanları ilə yatan insanların yuxuya getməsi daha uzun çəkir və səhərlər yorğunluq hissi ilə oyanma ehtimalı daha yüksək olur.

8) YATMAZDAN ƏVVƏL CİDDİ VƏ EMOSİONAL SÖHBƏTLƏR ETMƏK!

Stressli söhbətlər və həll edilməmiş mübahisələr bədən tərəfindən qəbul edilən "təhlükə" kimi şərh olunur. Bu yuxuya getməyi çətinləşdirir və gecə boyu narahatlığa səbəb olur. Buna görə də mütəxəssislər yatmazdan əvvəl vacib və emosional cəhətdən çətin söhbətlərdən qaçmağı və ideal olaraq onları daha sakit vaxta qənaət etməyi məsləhət görürlər.

Tahirə Nur