Cəbrayıl Tarixi Zəfərdən Böyük Qayıdışa

      Azərbaycanın müasir tarixində mühüm əhəmiyyət daşıyan əlamətdar günlərdən biri 4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günüdür. 2020-ci il oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin işğaldan azad edilməsi Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm tarixi hadisə olmuşdur. Bu gün Azərbaycan xalqının yaddaşında hərbi Qələbənin, dövlətçilik iradəsinin və doğma torpaqlara qayıdışın rəmzlərindən biri kimi yaşayır.

     Cəbrayıl Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən biri olmaqla zəngin tarixi və mədəni irsə malikdir. Rayon uzun illər ərzində ölkəmizin ictimai, iqtisadi və mədəni həyatında mühüm yer tutmuşdur. Ermənistanın işğalı nəticəsində Cəbrayılın əhalisi doğma torpaqlarından məcburi köçkün düşmüş, şəhər və kəndlər dağıntılara məruz qalmış, sosial və iqtisadi infrastruktur ciddi şəkildə zədələnmişdir.

     İşğal illərində cəbrayıllılar doğma yurdlarına qayıdacaqları günə olan inamlarını qoruyub saxlamışlar. Bu inam milli yaddaşın və Vətənə bağlılığın mühüm göstəricilərindən biri olmuşdur. 2020-ci ildə baş vermiş Vətən müharibəsi nəticəsində Cəbrayılın azad edilməsi həmin arzunun gerçəkləşməsinə imkan yaratdı.

    Cəbrayıl şəhərinin azad olunması Azərbaycan Ordusunun Vətən müharibəsi zamanı həyata keçirdiyi uğurlu hərbi əməliyyatların mühüm nəticələrindən biri idi. Bu qələbə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yüksək döyüş hazırlığını və peşəkarlığını nümayiş etdirməklə yanaşı, ölkəmizin ərazi bütövlüyünün təmin olunmasında mühüm mərhələ təşkil etdi.

    Cəbrayıl uğrunda gedən döyüşlərdə Azərbaycan əsgər və zabitləri böyük qəhrəmanlıq və fədakarlıq göstərmişlər. Bu yolda canından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsi xalqımız tərəfindən daim ehtiramla yad edilir. Onların Vətən qarşısındakı xidmətləri Azərbaycan tarixinin şərəfli səhifələrindən birini təşkil edir.

   Cəbrayılın azad edilməsindən sonra qarşıda yeni vəzifələr müəyyənləşdi. İşğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası, müasir infrastrukturun yaradılması və əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi. Bu çərçivədə Cəbrayıl rayonunda genişmiqyaslı quruculuq layihələrinin həyata keçirilməsinə başlanıldı.

   Hazırda rayonda yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması ilə yanaşı, yol-nəqliyyat, enerji, sosial və digər infrastruktur layihələri reallaşdırılır. Müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında formalaşdırılan yeni yaşayış məkanları Cəbrayılın gələcək sosial-iqtisadi inkişafı üçün zəruri şərait yaradır.

   Bərpa prosesinin mühüm istiqamətlərindən biri əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsidir. Uzun illər Cəbrayıldan kənarda yaşayan sakinlərin öz yurdlarına qayıtması yalnız sosial məsələ deyil, həm də tarixi bağlılığın yenidən canlandırılması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Doğma torpaqda məktəblərin, sosial obyektlərin, yaşayış məhəllələrinin və digər xidmət sahələrinin fəaliyyət göstərməsi şəhər həyatının bərpasının əsas göstəricilərindən olacaq.

   Cəbrayılın gələcək inkişafında onun coğrafi mövqeyi və nəqliyyat imkanları da mühüm rol oynayır. Rayonun müasir nəqliyyat şəbəkəsinə inteqrasiyası həm əhalinin hərəkət imkanlarının genişləndirilməsinə, həm də iqtisadi əlaqələrin inkişafına şərait yaradır. İnfrastrukturun yenilənməsi Cəbrayılın regional iqtisadi proseslərdə iştirakını artırmaq üçün yeni imkanlar açır.

   Rayonun iqtisadi potensialının səmərəli istifadəsi də qarşıdakı dövrün mühüm məsələlərindəndir. Yeni istehsal və xidmət sahələrinin yaradılması, sahibkarlıq fəaliyyətinin genişləndirilməsi və məşğulluq imkanlarının artırılması Cəbrayılın sosial-iqtisadi həyatının canlandırılmasına mühüm töhfə verə bilər.

   Bununla yanaşı, Cəbrayılın tarixi-mədəni irsinin qorunması xüsusi diqqət tələb edir. İşğal dövründə zərər görmüş tarixi və mədəni obyektlərin bərpası, milli-mədəni dəyərlərin gələcək nəsillərə çatdırılması şəhərin yenidən qurulması prosesinin mühüm tərkib hissəsidir. Cəbrayılın gələcəyi onun tarixi kimliyinin qorunması ilə müasir inkişafın vəhdəti əsasında formalaşmalıdır.

   4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Gününün təsis edilməsi tarixi yaddaşın qorunması və bu mühüm hadisənin gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu tarix Cəbrayılın işğaldan azad edilməsini xatırlatmaqla yanaşı, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda aparılmış mübarizənin nəticələrini də özündə əks etdirir.

   Bu gün Cəbrayılın qarşısında duran əsas məqsəd azad edilmiş ərazidə təhlükəsiz, müasir və dayanıqlı yaşayış mühitinin formalaşdırılmasıdır. Aparılan quruculuq işləri şəhərin sosial və iqtisadi həyatının yenidən canlandırılmasına, əhalinin rahat yaşayışının təmin edilməsinə və rayonun gələcək inkişafına xidmət edir.

   Cəbrayılın bugünkü mənzərəsi Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa prosesinin mühüm nümunələrindən biridir. Burada görülən işlər keçmişin ağır nəticələrinin aradan qaldırılmasına, insanların doğma yurda qayıdışına və yeni həyat şəraitinin yaradılmasına istiqamətlənib.

   4 Oktyabrın tarixi mahiyyəti məhz bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu gün bir tərəfdən Cəbrayılın azad edilməsini, digər tərəfdən isə şəhərin yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymasını ifadə edir. Tarixi yaddaşın qorunması, şəhidlərin xatirəsinin əziz tutulması və quruculuq prosesinin davam etdirilməsi Cəbrayılın gələcəyinə dair əsas istiqamətləri müəyyənləşdirir.

   Cəbrayılın azadlığı ilə onun tarixində yeni mərhələ başlanmışdır. Bu mərhələnin əsas xüsusiyyətləri doğma torpaqlara qayıdış, müasir şəhər mühitinin yaradılması, sosial-iqtisadi potensialın reallaşdırılması və tarixi irsin qorunmasıdır. 4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü isə bu tarixi yolun mühüm başlanğıc nöqtəsini ifadə edən əlamətdar tarix kimi Azərbaycan xalqının yaddaşında daim yaşayacaq.

Nazimə Şamıyeva

YAP Füzuli rayon təşkilatının sədri