Çin iqtisadiyyatı deflyasiya tələsində ilişib qalıb...

...Şanxayın ən böyük topdansatış geyim bazarında satıcılar satmaq əvəzinə, gəlir əldə etməklə məşğuldurlar. Bir çox mağaza satılmamış malları geri qaytarır və pərakəndə satış şirkətlərinin gəlirləri azalır - bəziləri bir ildə gəlirlərinin yarısına qədərini itirib. Sakinlər hər şeyi, hətta gündəlik xərcləri də azaldır və lüks əşyalar nadir hala gəlib.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The Wall Street Journal yazır.

Eyni problem ölkə daxilində müşahidə olunur: istehlakçılar az xərcləyir, istehsalçılar isə çox istehsal edir.

Şirkətlər məhsullarını satmaq üçün qiymətləri aşağı salmağa məcbur olurlar ki, bu da mənfəəti azaldır və əmək haqqının artımını məhdudlaşdırır.

İşçilər xərcləmək əvəzinə qənaət edirlər və bu da deflyasiyanın pis dövrəsini yaradır.

Çinin iqtisadiyyatı ixrac və texnoloji irəliləyişlər sayəsində 5 faiz artır, lakin daxili tələbat zəifdir.

ÜDM deflyatoru 2023-cü ildən bəri mənfi olub. Avtomobil və robototexnikadan tutmuş kağız və qidaya qədər müxtəlif sahələrdə istehsalçılar mənfəətlərinin azalması ilə qarşılaşırlar.

Əsas vəsaitlərə investisiya qoyuluşu 2025-ci ildə ilk dəfə azalıb. Çinlilər gəlirlərinin təxminən üçdə birini yığırlar, ABŞ-da isə orta qənaət nisbəti 5 faizdən azdır.

Daşınmaz əmlak, avtomobil və onlayn çatdırılma sektorlarında qiymətlərin düşməsi də istehlakı ləngidir.

İşçilər daha uzun saatlar işləyir və daha az qazanırlar, gənclər isə yüksək işsizliklə üzləşirlər - 16-24 yaşlılar arasında təxminən 17 faiz.

Hökumət avtomobil və məişət texnikası ticarəti üçün subsidiyalar vasitəsilə daxili tələbatı stimullaşdırmağa çalışır. Lakin ekspertlər hesab edirlər ki, bu, xəstəliyin özünü deyil, simptomları müalicə edir.

Həddindən artıq istehsal və sənaye özünütəminatı uğrunda yarış qaçışın olduqca çətin olacağı struktur deflyasiya tələsi yaradır. Şanxaydakı oyuncaq və geyim satıcıları kimi sakinlər də yaşamaq üçün mübarizə aparmağa davam edir, qiymətləri endirir və daha ucuz şəhərlərə köçürlər.

Çoxları bum illərini xatırlayır və təəssüf ki, əvvəlki fəaliyyətin və canlılığın yerini alan "boşluq hissi"ni qeyd edirlər.

Əli Babayev