Dərinin düşməni olan parçalar: sintetik geyimlər nə qədər təhlükəlidir? ARAŞDIRMA

Müasir geyim sənayesində sintetik parçalar polyester, neylon, akril və digərləri geniş istifadə olunur. Onlar ucuz, davamlı və praktik olsa da, insan sağlamlığı və ətraf mühit üçün bəzi görünməyən risklər yaradır. Xüsusilə dəri ilə birbaşa təmasda olduqda bu materialların təsiri daha çox hiss olunur.

Sintetik parçalar niyə allergiya və narahatlıq yaradır?

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Sintetik parçaların yaratdığı narahatlıq təsadüfi deyil. Bu, birbaşa onların kimyəvi tərkibi və fiziki xüsusiyyətləri ilə bağlıdır.

Dərinin “nəfəs almaması” problemi

Sintetik liflər təbii parçalar kimi hava keçirmir. Bu səbəbdən tər dəridə qalır, istilik artır və dəri nəm mühitdə qalır.

Nəticədə qaşınma, qızartı və kontakt dermatit yaranır.

Kimyəvi maddələr və allergik reaksiyalar

Sintetik geyimlərdə tez-tez aşağıdakı maddələr olur:

-ftalatlar
-bisfenollar
-boya və qatqılar
-ağır metallar

Bu maddələr:

-dəridən sorula bilər
-immun sistemini qıcıqlandıra bilər
-allergiya və hormonal pozğunluqlara səbəb ola bilər

Tərləmə, bakteriya, infeksiya riski

Sintetik parçalar tərin buxarlanmasına imkan vermədiyi üçün:

-bakteriya və göbələklər üçün uyğun mühit yaranır
-dəri infeksiyaları (məsələn, göbələk) arta bilər

Sürtünmə və mexaniki qıcıqlanma

Xüsusilə dar və sintetik geyimlər:

-dəriyə sürtünür
-mikrozədələr yaradır
-ekzema və qızartını artırır

Allergiya çox vaxt lifdən yox, qatqıdan yaranır

Maraqlı fakt: allergiyanın səbəbi bəzən parça yox, onun boyası, lateksi və emal kimyəviləri olur.

Uzun müddətli istifadənin insan sağlamlığına təsirləri

Xroniki dəri problemləri

Uzun müddət sintetik geyim istifadəsi:

-davamlı qaşınma
-ekzema
-kontakt dermatit kimi problemlərə səbəb ola bilər.

Hormonal sistemə təsir

Bəzi sintetik materiallarda olan kimyəvi maddələr hormon balansını poza və reproduktiv sağlamlığa təsir edə bilər.

Qan dövranı və komfort problemi

Dar sintetik geyimlər qan dövranını zəiflədir və uzun müddətdə narahatlıq və digər sağlamlıq problemləri yaradır.

Potensial xərçəng riski

Bəzi hallarda sintetik parçalarda istifadə olunan maddələr (məsələn, fenollar) kanserogen təsir göstərə və uzunmüddətli risk yarada bilər.

Ətraf mühitə gizli təsirlər

Mikroplastik çirklənmə

Sintetik geyimlər yuyularkən mikroplastik hissəciklər ayrılır və suya və okeanlara qarışır.

Plastik əsaslı tullantılar

Sintetik liflər bioloji parçalanmır və uzun illər təbiətdə qalır. Bu isə qlobal ekoloji problem yaradır.

Kimyəvi çirklənmə

İstehsal zamanı su resursları çirklənir və kimyəvi tullantılar yayılır.

Sintetik parçalar gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilsə də, onların təsiri sadəcə rahatlıq və qiymətlə məhdudlaşmır. Dərinin nəfəs almaması, kimyəvi maddələrə məruz qalma və mikroplastik yayılması bu materialların həm insan sağlamlığına, həm də ekosistemə ciddi təsir göstərdiyini ortaya qoyur.

Ən sağlam yanaşma gündəlik istifadə üçün pambıq, kətan kimi təbii parçalara üstünlük vermək və sintetik geyimləri uzun müddət və birbaşa dəri ilə təmasda az istifadə etməkdir.

Ayşən Vəli