Icma.az
close
up
RU
Dərinin düşməni olan parçalar: sintetik geyimlər nə qədər təhlükəlidir? ARAŞDIRMA

Dərinin düşməni olan parçalar: sintetik geyimlər nə qədər təhlükəlidir? ARAŞDIRMA

Sia Az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Müasir geyim sənayesində sintetik parçalar polyester, neylon, akril və digərləri geniş istifadə olunur. Onlar ucuz, davamlı və praktik olsa da, insan sağlamlığı və ətraf mühit üçün bəzi görünməyən risklər yaradır. Xüsusilə dəri ilə birbaşa təmasda olduqda bu materialların təsiri daha çox hiss olunur.

Sintetik parçalar niyə allergiya və narahatlıq yaradır?

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Sintetik parçaların yaratdığı narahatlıq təsadüfi deyil. Bu, birbaşa onların kimyəvi tərkibi və fiziki xüsusiyyətləri ilə bağlıdır.

Dərinin “nəfəs almaması” problemi

Sintetik liflər təbii parçalar kimi hava keçirmir. Bu səbəbdən tər dəridə qalır, istilik artır və dəri nəm mühitdə qalır.

Nəticədə qaşınma, qızartı və kontakt dermatit yaranır.

Kimyəvi maddələr və allergik reaksiyalar

Sintetik geyimlərdə tez-tez aşağıdakı maddələr olur:

-ftalatlar
-bisfenollar
-boya və qatqılar
-ağır metallar

Bu maddələr:

-dəridən sorula bilər
-immun sistemini qıcıqlandıra bilər
-allergiya və hormonal pozğunluqlara səbəb ola bilər

Tərləmə, bakteriya, infeksiya riski

Sintetik parçalar tərin buxarlanmasına imkan vermədiyi üçün:

-bakteriya və göbələklər üçün uyğun mühit yaranır
-dəri infeksiyaları (məsələn, göbələk) arta bilər

Sürtünmə və mexaniki qıcıqlanma

Xüsusilə dar və sintetik geyimlər:

-dəriyə sürtünür
-mikrozədələr yaradır
-ekzema və qızartını artırır

Allergiya çox vaxt lifdən yox, qatqıdan yaranır

Maraqlı fakt: allergiyanın səbəbi bəzən parça yox, onun boyası, lateksi və emal kimyəviləri olur.

Uzun müddətli istifadənin insan sağlamlığına təsirləri

Xroniki dəri problemləri

Uzun müddət sintetik geyim istifadəsi:

-davamlı qaşınma
-ekzema
-kontakt dermatit kimi problemlərə səbəb ola bilər.

Hormonal sistemə təsir

Bəzi sintetik materiallarda olan kimyəvi maddələr hormon balansını poza və reproduktiv sağlamlığa təsir edə bilər.

Qan dövranı və komfort problemi

Dar sintetik geyimlər qan dövranını zəiflədir və uzun müddətdə narahatlıq və digər sağlamlıq problemləri yaradır.

Potensial xərçəng riski

Bəzi hallarda sintetik parçalarda istifadə olunan maddələr (məsələn, fenollar) kanserogen təsir göstərə və uzunmüddətli risk yarada bilər.

Ətraf mühitə gizli təsirlər

Mikroplastik çirklənmə

Sintetik geyimlər yuyularkən mikroplastik hissəciklər ayrılır və suya və okeanlara qarışır.

Plastik əsaslı tullantılar

Sintetik liflər bioloji parçalanmır və uzun illər təbiətdə qalır. Bu isə qlobal ekoloji problem yaradır.

Kimyəvi çirklənmə

İstehsal zamanı su resursları çirklənir və kimyəvi tullantılar yayılır.

Sintetik parçalar gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilsə də, onların təsiri sadəcə rahatlıq və qiymətlə məhdudlaşmır. Dərinin nəfəs almaması, kimyəvi maddələrə məruz qalma və mikroplastik yayılması bu materialların həm insan sağlamlığına, həm də ekosistemə ciddi təsir göstərdiyini ortaya qoyur.

Ən sağlam yanaşma gündəlik istifadə üçün pambıq, kətan kimi təbii parçalara üstünlük vermək və sintetik geyimləri uzun müddət və birbaşa dəri ilə təmasda az istifadə etməkdir.

Ayşən Vəli

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:156
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 17 Aprel 2026 13:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri