Dünya bazarında qazın qiymətində dəyişiklik olacaq

Bakı, 17 iyun, AZƏRTAC

Hörmüz boğazının açılması barəsində ABŞ ilə İran arasında əldə olunan razılaşmadan sonra Qətər şirkətləri müharibədən əvvəl limanlardan çıxan və boğazın bağlanması ilə əlaqədar olaraq geri qayıda bilməyən qaz tankerlərini geri çağırıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Qətərdən sıxılmış qaz (LNG) daşıyan tankerlər ixrac olunan qazı Avropanın qaz anbarlarına ötürdükdən sonra qayıda bilməyərək müxtəlif liman və terminallarda gözləmə mövqeyində dayanmışdılar.

Oman sahilində qalan 4 qaz tankeri bu gün Qətərə doğru üzməyə başlayıb. Hörmüz boğazının açılması neft ilə yanaşı dünya bazarında qazın da qiymətinə təsirsiz ötüşməyəcək. Yay mövsümü ilə əlaqədar hələlik qiymətlər sabitdir. Hazırda Niderlandın TTF habında 1000 kibmetr qazın qiyməti 480, ABŞ-ın “Henri Hub” habında isə 135 dollara satılır.

Mütəxəssislərin fikrincə, Körfəzdə yaranan sabitlikdən sonra ilk qaz tankerinin Avropaya çatması ilə yanaşı qiymətlərdə enmə müşahidə olunacaq. Bir məsələni qeyd etmək lazımdır ki, kəmər vasitəsilə Avropaya daxil olan təbii qazın qiyməti ilə LNG-nin qiyməti fərqlənir ki, bunun da əsasında nəqliyyat məsələsi dayanır. Rusiyadan kəmər vasitəsilə Avropaya daxil olan qazın qiyməti ucuz başa gəlirdi. Lakin Ukrayna müharibəsindən sonra Rusiyadan qaz almaqdan imtina edən Avropa ABŞ-dən LNG almağa başladı. ABŞ şirkətləri isə bazarda alternativ olmadığına görə qiymətləri qaldırdılar.

Bu gün isə Qətərin yenidən bazara sıxılmış qaz ixracı qiymətlərdə dəyişiklik olacağını deməyə əsas verir. Lakin Hələlik Hörmüz boğazının minalardan təmizlənməsi prosesinə başlanılıb ki, bu da tez bir zamanda başa çatan məsələ deyil. Ehtimal olunur ki, Avropadakı qaz anbarları yay mövsümü boyunca 100 faiz doldurular və qarşıdakı qış mövsümündə yüksək qiymət artımı müşahidə olunmaz. Hörmüzün açılması bazarın tələb və təklif balansının bərabərlə olmasına imkan verir ki, bu da qiymətlərin sabit qalmasını şərtləndirir.