Icma.az
close
up
RU
Dünya bu çağırışdan danışır: 50 min nəfərin adı çəkildi, trilyonlar istənildi

Dünya bu çağırışdan danışır: 50 min nəfərin adı çəkildi, trilyonlar istənildi

Icma.az, GlobalInfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Polşanın Baş naziri Donald Task Almaniyanın kansleri Fridrix Merts ilə keçirdiyi birgə mətbuat konfransı zamanı Berlin hökumətini İkinci Dünya müharibəsi müddətində alman işğalının hələ də sağ olan polşalı qurbanlarına mümkün qədər tez bir zamanda təzminat veməyə çağırıb.

“Əgər siz həqiqətən də bu jesti etmək istəyirsinizsə, tələsin”, – deyə, Task qeyd edib.

Baş nazir xatırladıb ki, nasistlərin əməllərindən zərər görmüş Polşa vətəndaşlarının sayı tədricən azalmaqdadır. Hələ 2024-cü ilin iyun ayında Almaniyanın əvvəlki kansleri Olaf Şolts polyaklara təzminatın ödəniləcəyini vəd edən zaman Polşada alman işğalının həyatda olan qurbanlarının sayı təxminən 60 min nəfər idi. İndi isə onların sayı təxminən 50 min nəfərdir.

Bununla yanaşı, Task xəbərdarlıq edib ki, əgər Almaniya yaxın zamanda təzminat məsələləri ilə bağlı aydın açıqlama verməsə, Polşa bu ödənişləri öz hesabına edə bilər. Merts isə bu müraciətə cavabında deyib ki, Almaniya Polşa qarşısında öz tarixi məsuliyyətini çox gözəl anlayır və danışıqları davam etdirir. Lakin Merts bu məsələ üzrə konkret bəyanat verməkdən çəkinib.

Polşanın Almaniyadan təzminat tələbi yeni deyil. Varşava uzun illərdir vurğulayır ki, nasist Almaniyasının Polşaya vurduğu ziyan Avropanın heç bir ölkəsi ilə müqayisə edilməyəcək qədər dərin olub. Buna görə də tarixi ədalətin bərpası üçün Berlinin addım atmasını istəyirlər. Almaniya isə bu məsələyə tamamilə fərqli prizmadan yanaşır. Berlinin arqumenti ondan ibarətdir ki, müharibədən sonrakı razılaşmalar, xüsusilə də soyuq müharibə dövrünün siyasi konfiqurasiyası təzminat məsələsini hüquqi olaraq bağlayıb və indiki mərhələdə geriyə qayıdış təkcə hüquqi deyil, siyasi baxımdan da risklidir.

Almaniya anlayır ki, belə bir addım təkcə Polşa ilə məhdudlaşmayacaq, domino effekti yaradaraq digər ölkələr də eyni tələbləri səsləndirə bilərlər. Bunun Avropada bütöv bir tarixi kompensasiya dalğasının yaranmasına yol açması mümkündür. Yunanıstan, Çexiya, keçmiş Yuqoslaviya ölkələri və hətta bəzi Qərbi Avropa dövlətləri də eyni arqumentləri səsləndirə bilərlər. Berlin üçün belə bir hal həm iqtisadi, həm də geosiyasi baxımdan arzuolunan deyil. Çünki bu, yüz milyardlarla yox, trilyonlarla avroluq bir yük deməkdir. Başqa sözlə, nəticədə Almaniyanın siyasi və iqtisadi nizamı alt-üst olar.

Üstəlik, Almaniya öz hüquqi mövqeyini çox sərt şəkildə formalaşdırıb: “Məsələ hüquqi baxımdan bağlanıb”. Berlin bu mövqeyə əks istənilən siyasi təzyiqi beynəlxalq hüquqa müdaxilə kimi görür. Mövcud yanaşma dəyişərsə, Almaniya tək bir məsələ üzrə yox, bütöv II Dünya Müharibəsi mirası üzrə məsuliyyət almış kimi olacaq, bu isə indiki Avropa konfiqurasiyasında təhlükəli presedentdir.

Məsələnin başqa bir tərəfi də var. Almaniya hazırda Rusiya–Ukrayna müharibəsi fonunda Avropanın əsas iqtisadi yükünü daşıyır, ordu və enerji sahəsində böyük sərmayələr etməyə məcburdur. Trilyonluq təzminat öhdəliyi həm büdcəni çökdürər, həm də Berlinin Avropadakı rolunu zəiflədər.

Ona görə də, real siyasət baxımından Almaniyanın təzminat ödəməsi demək olar ki, mümkün görünmür. Bununla belə, Berlinin gələcəkdə müəyyən mədəni, humanitar və simvolik adımlarla dialoqu yumşaltması gözləniləndir. Lakin hazırda bu, heç bir halda “təzminat” adlandırıla bilməz.


Turan Rzayev
Globalinfo.az-ın siyasət yazarı

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:195
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 06 Dekabr 2025 11:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri