Icma.az
close
up
RU
Dünya bu çağırışdan danışır: 50 min nəfərin adı çəkildi, trilyonlar istənildi

Dünya bu çağırışdan danışır: 50 min nəfərin adı çəkildi, trilyonlar istənildi

Icma.az, GlobalInfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Polşanın Baş naziri Donald Task Almaniyanın kansleri Fridrix Merts ilə keçirdiyi birgə mətbuat konfransı zamanı Berlin hökumətini İkinci Dünya müharibəsi müddətində alman işğalının hələ də sağ olan polşalı qurbanlarına mümkün qədər tez bir zamanda təzminat veməyə çağırıb.

“Əgər siz həqiqətən də bu jesti etmək istəyirsinizsə, tələsin”, – deyə, Task qeyd edib.

Baş nazir xatırladıb ki, nasistlərin əməllərindən zərər görmüş Polşa vətəndaşlarının sayı tədricən azalmaqdadır. Hələ 2024-cü ilin iyun ayında Almaniyanın əvvəlki kansleri Olaf Şolts polyaklara təzminatın ödəniləcəyini vəd edən zaman Polşada alman işğalının həyatda olan qurbanlarının sayı təxminən 60 min nəfər idi. İndi isə onların sayı təxminən 50 min nəfərdir.

Bununla yanaşı, Task xəbərdarlıq edib ki, əgər Almaniya yaxın zamanda təzminat məsələləri ilə bağlı aydın açıqlama verməsə, Polşa bu ödənişləri öz hesabına edə bilər. Merts isə bu müraciətə cavabında deyib ki, Almaniya Polşa qarşısında öz tarixi məsuliyyətini çox gözəl anlayır və danışıqları davam etdirir. Lakin Merts bu məsələ üzrə konkret bəyanat verməkdən çəkinib.

Polşanın Almaniyadan təzminat tələbi yeni deyil. Varşava uzun illərdir vurğulayır ki, nasist Almaniyasının Polşaya vurduğu ziyan Avropanın heç bir ölkəsi ilə müqayisə edilməyəcək qədər dərin olub. Buna görə də tarixi ədalətin bərpası üçün Berlinin addım atmasını istəyirlər. Almaniya isə bu məsələyə tamamilə fərqli prizmadan yanaşır. Berlinin arqumenti ondan ibarətdir ki, müharibədən sonrakı razılaşmalar, xüsusilə də soyuq müharibə dövrünün siyasi konfiqurasiyası təzminat məsələsini hüquqi olaraq bağlayıb və indiki mərhələdə geriyə qayıdış təkcə hüquqi deyil, siyasi baxımdan da risklidir.

Almaniya anlayır ki, belə bir addım təkcə Polşa ilə məhdudlaşmayacaq, domino effekti yaradaraq digər ölkələr də eyni tələbləri səsləndirə bilərlər. Bunun Avropada bütöv bir tarixi kompensasiya dalğasının yaranmasına yol açması mümkündür. Yunanıstan, Çexiya, keçmiş Yuqoslaviya ölkələri və hətta bəzi Qərbi Avropa dövlətləri də eyni arqumentləri səsləndirə bilərlər. Berlin üçün belə bir hal həm iqtisadi, həm də geosiyasi baxımdan arzuolunan deyil. Çünki bu, yüz milyardlarla yox, trilyonlarla avroluq bir yük deməkdir. Başqa sözlə, nəticədə Almaniyanın siyasi və iqtisadi nizamı alt-üst olar.

Üstəlik, Almaniya öz hüquqi mövqeyini çox sərt şəkildə formalaşdırıb: “Məsələ hüquqi baxımdan bağlanıb”. Berlin bu mövqeyə əks istənilən siyasi təzyiqi beynəlxalq hüquqa müdaxilə kimi görür. Mövcud yanaşma dəyişərsə, Almaniya tək bir məsələ üzrə yox, bütöv II Dünya Müharibəsi mirası üzrə məsuliyyət almış kimi olacaq, bu isə indiki Avropa konfiqurasiyasında təhlükəli presedentdir.

Məsələnin başqa bir tərəfi də var. Almaniya hazırda Rusiya–Ukrayna müharibəsi fonunda Avropanın əsas iqtisadi yükünü daşıyır, ordu və enerji sahəsində böyük sərmayələr etməyə məcburdur. Trilyonluq təzminat öhdəliyi həm büdcəni çökdürər, həm də Berlinin Avropadakı rolunu zəiflədər.

Ona görə də, real siyasət baxımından Almaniyanın təzminat ödəməsi demək olar ki, mümkün görünmür. Bununla belə, Berlinin gələcəkdə müəyyən mədəni, humanitar və simvolik adımlarla dialoqu yumşaltması gözləniləndir. Lakin hazırda bu, heç bir halda “təzminat” adlandırıla bilməz.


Turan Rzayev
Globalinfo.az-ın siyasət yazarı

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:192
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 06 Dekabr 2025 11:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see363

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see345

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see315

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see313

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see304

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see295

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see286

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see278

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see268

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see258

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see247

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see246

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see235

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see235

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see233

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see231

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see229

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see220

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri