Dünya üçün həyəcan təbili: Tramp ticarət müharibəsinə başladığını təsdiqlədi

ABŞ hökuməti Çindən idxala 34%, Avropa İttifaqına isə 20% həcmində gömrük rüsumları tətbiq edəcək. Bundan əlavə, oxşar tədbirlər Vyetnam (46%), Hindistan (26%), İndoneziya (32%), Kamboca (49%), Malayziya (24%), Koreya Respublikası (25%), Tailand (36%), Tayvan (32%), İsveçrə (31%), Yaponiya (24%) və digər ölkələrə də təsir edəcək. Eyni zamanda Tramp administrasiyası aprelin 3-dən idxal edilən bütün avtomobillərə 25% rüsum tətbiq edəcək.

Bəs bu proses dünya iqtisadiyyatına necə təsir edə bilər? Gedişat nə vəd edir?

Mövzu ilə bağlı Oxu.Az-a danışan iqtisadçı Rəşad Həsənov bildirib ki, Tramp bu qərarı ilə ticarət müharibəsinə başladığını təsdiqləmiş oldu:

"Təbii ki, bu prosesin sonunda artıq digər ölkələr də müvafiq addımlar atacaq və böyük ehtimal xüsusilə də Çin və Avropa İttifaqının (Aİ) bu istiqamətdə gözlənilən adekvat addımları qlobal iqtisadi resursların səmərəli istifadə edilməsi imkanlarını dünyada ciddi şəkildə məhdudlaşdıracaq. Əlbəttə ki, ən qısa zamanda bu kimi məqamların aradan qaldırılması ilə bağlı ciddi siyasi həll yolları düşünülməsə, bu proses Ümumdünya Ticarət Təşkilatının bu günə qədər ortaya qoyduğu bütün prinsipləri və ticarətin liberallaşdırılması istiqamətindəki səyləri aradan qaldıracaq və nəticələrini zəiflədəcək. Dolayısı ilə bu proses sonda qiymət artımları, qlobal səviyyədə ciddi inflyasiya təzyiqləri, eyni zamanda əhalinin alıcılıq gücünün azalması və qlobal iqtisadiyyatın resessiyasına (iqtisadi fəallığın bir müddət davamlı olaraq geriləməsi ilə müşayiət olunan fazası - red.) qədər davam edəcək bir prosesi öz paralelində gətirəcək. Bir sözlə, indiki şərtlər daxilində qlobal iqtisadi mənzərə heç də arzuolunan deyil və inkişafmeyilli parametrləri özündə əks etdirmir. Əksinə, bunun çox ciddi təsirləri həm maliyyə, həm də əmtəə bazarlarında özünü göstərəcək".

Eyni zamanda, burada digər məqam ondan ibarətdir ki, Tramp hökuməti böyük ehtimal ki, daxildə yaranan qiymət artımları təzyiqini mümkün qədər ucuz neftlə kompensasiya etmə siyasətini həyata keçirməyə çalışacaq. O, bu istiqamətdə dünya bazarlarında neftin ucuzlaşması ilə bağlı çağırışlar edəcək ki, bu da resessiya riskini artırmaqla dünyada neftə tələbatı azaldacaq. Bu çağırış Azərbaycan üçün də arzuolunmayan bir mühitin başlanğıcını özündə əks etdirir. İndiki şərtlər daxilində tədiyyə balansı kifayət qədər həssasdır və bu istiqamətdə hökumət gecikmədən müvafiq siyasət konsepsiyasını hazırlamalıdır", - deyə ekspert vurğulayıb.

O, ABŞ-Azərbaycan birbaşa ticarət münasibətlərindən də danışıb:

"ABŞ Azərbaycan məhsullarına 10 faiz rüsum tətbiq edib. Azərbaycandan bu ölkəyə təxminən 135 milyon dollarlıq mal ixrac olunur. Bunun təxminən 55 milyon dollarlıq hissəsi sırf yerli məhsullardır. Yəni Azərbaycanın ABŞ-yə ixracının az olması ixracla bağlı mənfi təsirlərin də çox olmayacağı deməkdir".

Mərahim Nəsib