Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

“Dünya yeni buz dövrü təhlükəsi ilə üzləşə bilər“ Alimlərdən xəbərdarlıq

“Dünya yeni buz dövrü təhlükəsi ilə üzləşə bilər“ Alimlərdən xəbərdarlıq

Moderator.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

"Qlobal istiləşmə uzunmüddətli perspektivdə yeni buz dövrünə yol aça bilər..."

Kaliforniya Universitetinin alimləri xəbər verirlər ki, uzunmüddətli perspektivdə qlobal istiləşmə prosesləri yeni buz dövrünə gətirib çıxara bilər. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "cursorinfo.co" nəşri yazıb.

Qlobal istiləşmə və iqlim sabitliyində yeni tapıntılar

Tədqiqatçılar klassik karbon dövranı modelində əskik elementi müəyyən ediblər ki, bu da iqlim sisteminin sabitliyi barədə mövcud təsəvvürləri dəyişir. Əvvəllər hesab olunurdu ki, planetin iqlimi dağların kimyəvi eroziyası ilə tənzimlənir.

Yağış suları atmosferdən karbon qazını udur, quru ərazidəki silikatlarla reaksiyaya girir. Bu reaksiyaların məhsulları okeana daşınır, karbon kalsiumla birləşərək dəniz dibində çökmüş çöküntü qayaları formasında yığılır və milyonlarla il ərzində istixana qazlarının konsentrasiyasını azaldır.

Lakin geoloji məlumatlar göstərir ki, keçmişdə Yer planetində ekstremal buzlaşma dövrləri baş verib. Bəzən buz təbəqəsi demək olar ki, bütün planeti əhatə edirdi ki, bu da iqlimin tədrici öz-özünə tənzimlənməsi modeli ilə izah olunmur. Bu isə alimləri iqlim sistemini tarazlıqdan çıxara biləcək əlavə mexanizmləri araşdırmağa vadar edib.

Okean karbon dövranı və buz dövrünün mümkün riski

Tədqiqat göstərir ki, bu proseslərdə əsas rol okean karbon dövranına aid ola bilər. Temperatur artdıqca quru ərazilərdən fosfor və digər qida maddələrinin yuyulması güclənir. Bu maddələr okeana daxil olur və planktonun kütləvi artımına səbəb olur, plankton isə aktiv şəkildə karbon qazı udur. 

Mikroorqanizmlər öldükdən sonra dəniz dibinə çökməklə karbonu atmosferdən uzaqlaşdırır.
İsti şəraitdə bu proses müsbət rəyli dövrəyə keçə bilər. Planktonun kütləvi inkişafı okeanda oksigenin azalmasına gətirib çıxarır. Oksigen çatışmazlığı zamanı fosfor dəniz dibində yaxşı saxlanmır, yenidən suya qayıdır və bioloji fəaliyyətin yeni partlamasına səbəb olur. 

Nəticədə karbon atmosferdən daha sürətlə çıxır və temperatur düşməyə başlayır. Model nəticələri göstərir ki, bu hadisələr zənciri aşırı soyuma və buz dövrünün başlamasına yol aça bilər. Tədqiqatçılardan biri bu effekti kondisionerin maksimum gücdə işləyərək otağı həddindən artıq soyutmasına bənzədib.

Alimlər həmçinin qeyd edirlər ki, qədim geoloji dövrlərdə atmosferdə oksigenin az olması iqlim sistemini daha dayanıqsız edin. Bu isə buzlaşmanın dərinliyini və müddətini artırıb. Müasir dövrdə oksigen səviyyəsi kifayət qədər yüksək olsa da, tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, iqlim faktorlarının qarşılıqlı təsiri hələ də mürəkkəb və çoxkomponentlidir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:194
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 29 Dekabr 2025 23:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see447

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see318

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see310

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see295

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see294

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see286

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see265

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see249

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see245

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see225

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see224

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see215

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see214

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see211

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see202

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see200

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see197

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see196

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see188

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri