Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

“Dünya yeni buz dövrü təhlükəsi ilə üzləşə bilər“ Alimlərdən xəbərdarlıq

“Dünya yeni buz dövrü təhlükəsi ilə üzləşə bilər“ Alimlərdən xəbərdarlıq

Moderator.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

"Qlobal istiləşmə uzunmüddətli perspektivdə yeni buz dövrünə yol aça bilər..."

Kaliforniya Universitetinin alimləri xəbər verirlər ki, uzunmüddətli perspektivdə qlobal istiləşmə prosesləri yeni buz dövrünə gətirib çıxara bilər. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "cursorinfo.co" nəşri yazıb.

Qlobal istiləşmə və iqlim sabitliyində yeni tapıntılar

Tədqiqatçılar klassik karbon dövranı modelində əskik elementi müəyyən ediblər ki, bu da iqlim sisteminin sabitliyi barədə mövcud təsəvvürləri dəyişir. Əvvəllər hesab olunurdu ki, planetin iqlimi dağların kimyəvi eroziyası ilə tənzimlənir.

Yağış suları atmosferdən karbon qazını udur, quru ərazidəki silikatlarla reaksiyaya girir. Bu reaksiyaların məhsulları okeana daşınır, karbon kalsiumla birləşərək dəniz dibində çökmüş çöküntü qayaları formasında yığılır və milyonlarla il ərzində istixana qazlarının konsentrasiyasını azaldır.

Lakin geoloji məlumatlar göstərir ki, keçmişdə Yer planetində ekstremal buzlaşma dövrləri baş verib. Bəzən buz təbəqəsi demək olar ki, bütün planeti əhatə edirdi ki, bu da iqlimin tədrici öz-özünə tənzimlənməsi modeli ilə izah olunmur. Bu isə alimləri iqlim sistemini tarazlıqdan çıxara biləcək əlavə mexanizmləri araşdırmağa vadar edib.

Okean karbon dövranı və buz dövrünün mümkün riski

Tədqiqat göstərir ki, bu proseslərdə əsas rol okean karbon dövranına aid ola bilər. Temperatur artdıqca quru ərazilərdən fosfor və digər qida maddələrinin yuyulması güclənir. Bu maddələr okeana daxil olur və planktonun kütləvi artımına səbəb olur, plankton isə aktiv şəkildə karbon qazı udur. 

Mikroorqanizmlər öldükdən sonra dəniz dibinə çökməklə karbonu atmosferdən uzaqlaşdırır.
İsti şəraitdə bu proses müsbət rəyli dövrəyə keçə bilər. Planktonun kütləvi inkişafı okeanda oksigenin azalmasına gətirib çıxarır. Oksigen çatışmazlığı zamanı fosfor dəniz dibində yaxşı saxlanmır, yenidən suya qayıdır və bioloji fəaliyyətin yeni partlamasına səbəb olur. 

Nəticədə karbon atmosferdən daha sürətlə çıxır və temperatur düşməyə başlayır. Model nəticələri göstərir ki, bu hadisələr zənciri aşırı soyuma və buz dövrünün başlamasına yol aça bilər. Tədqiqatçılardan biri bu effekti kondisionerin maksimum gücdə işləyərək otağı həddindən artıq soyutmasına bənzədib.

Alimlər həmçinin qeyd edirlər ki, qədim geoloji dövrlərdə atmosferdə oksigenin az olması iqlim sistemini daha dayanıqsız edin. Bu isə buzlaşmanın dərinliyini və müddətini artırıb. Müasir dövrdə oksigen səviyyəsi kifayət qədər yüksək olsa da, tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, iqlim faktorlarının qarşılıqlı təsiri hələ də mürəkkəb və çoxkomponentlidir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 29 Dekabr 2025 23:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see284

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see281

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see267

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see260

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see250

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see250

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see244

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see242

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see236

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see236

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see235

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see226

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see222

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see220

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see220

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see217

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see205

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see198

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri