Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

“Dünya yeni buz dövrü təhlükəsi ilə üzləşə bilər“ Alimlərdən xəbərdarlıq

“Dünya yeni buz dövrü təhlükəsi ilə üzləşə bilər“ Alimlərdən xəbərdarlıq

Moderator.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

"Qlobal istiləşmə uzunmüddətli perspektivdə yeni buz dövrünə yol aça bilər..."

Kaliforniya Universitetinin alimləri xəbər verirlər ki, uzunmüddətli perspektivdə qlobal istiləşmə prosesləri yeni buz dövrünə gətirib çıxara bilər. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "cursorinfo.co" nəşri yazıb.

Qlobal istiləşmə və iqlim sabitliyində yeni tapıntılar

Tədqiqatçılar klassik karbon dövranı modelində əskik elementi müəyyən ediblər ki, bu da iqlim sisteminin sabitliyi barədə mövcud təsəvvürləri dəyişir. Əvvəllər hesab olunurdu ki, planetin iqlimi dağların kimyəvi eroziyası ilə tənzimlənir.

Yağış suları atmosferdən karbon qazını udur, quru ərazidəki silikatlarla reaksiyaya girir. Bu reaksiyaların məhsulları okeana daşınır, karbon kalsiumla birləşərək dəniz dibində çökmüş çöküntü qayaları formasında yığılır və milyonlarla il ərzində istixana qazlarının konsentrasiyasını azaldır.

Lakin geoloji məlumatlar göstərir ki, keçmişdə Yer planetində ekstremal buzlaşma dövrləri baş verib. Bəzən buz təbəqəsi demək olar ki, bütün planeti əhatə edirdi ki, bu da iqlimin tədrici öz-özünə tənzimlənməsi modeli ilə izah olunmur. Bu isə alimləri iqlim sistemini tarazlıqdan çıxara biləcək əlavə mexanizmləri araşdırmağa vadar edib.

Okean karbon dövranı və buz dövrünün mümkün riski

Tədqiqat göstərir ki, bu proseslərdə əsas rol okean karbon dövranına aid ola bilər. Temperatur artdıqca quru ərazilərdən fosfor və digər qida maddələrinin yuyulması güclənir. Bu maddələr okeana daxil olur və planktonun kütləvi artımına səbəb olur, plankton isə aktiv şəkildə karbon qazı udur. 

Mikroorqanizmlər öldükdən sonra dəniz dibinə çökməklə karbonu atmosferdən uzaqlaşdırır.
İsti şəraitdə bu proses müsbət rəyli dövrəyə keçə bilər. Planktonun kütləvi inkişafı okeanda oksigenin azalmasına gətirib çıxarır. Oksigen çatışmazlığı zamanı fosfor dəniz dibində yaxşı saxlanmır, yenidən suya qayıdır və bioloji fəaliyyətin yeni partlamasına səbəb olur. 

Nəticədə karbon atmosferdən daha sürətlə çıxır və temperatur düşməyə başlayır. Model nəticələri göstərir ki, bu hadisələr zənciri aşırı soyuma və buz dövrünün başlamasına yol aça bilər. Tədqiqatçılardan biri bu effekti kondisionerin maksimum gücdə işləyərək otağı həddindən artıq soyutmasına bənzədib.

Alimlər həmçinin qeyd edirlər ki, qədim geoloji dövrlərdə atmosferdə oksigenin az olması iqlim sistemini daha dayanıqsız edin. Bu isə buzlaşmanın dərinliyini və müddətini artırıb. Müasir dövrdə oksigen səviyyəsi kifayət qədər yüksək olsa da, tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, iqlim faktorlarının qarşılıqlı təsiri hələ də mürəkkəb və çoxkomponentlidir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 29 Dekabr 2025 23:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see287

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see277

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see273

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see271

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see262

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see252

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see248

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see232

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see222

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see220

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see212

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see208

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see208

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see205

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see204

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see202

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see198

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see192

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri