Əlifbadan başlayan milli yaddaş ŞƏRH

Hər il 1 avqust tarixinin ölkəmizdə Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili Günü kimi qeyd olunması ana dilimizə, milli-mənəvi dəyərlərimizə və dövlətçilik ənənələrimizə verilən yüksək qiymətin bariz ifadəsidir. Dil hər bir xalqın milli varlığını yaşadan, onun tarixini, mədəniyyətini, adət-ənənələrini və dünyagörüşünü gələcək nəsillərə çatdıran ən mühüm mənəvi sərvətdir. Məhz buna görə də ana dilinin qorunması və inkişaf etdirilməsi təkcə mədəni məsələ deyil, həm də milli təhlükəsizlik, dövlətçilik və milli həmrəylik məsələsidir.
Azərbaycan dili əsrlər boyu xalqımızın taleyi ilə qoşa addımlamış, müxtəlif tarixi mərhələlərdən keçərək zənginləşmiş, cilalanmış və bu gün müstəqil Azərbaycanın dövlət dili kimi yüksək status qazanmışdır. Xalqımızın yaratdığı zəngin folklor nümunələri, dastanlar, bayatılar, aşıq sənəti və klassik ədəbiyyat Azərbaycan dilinin nə qədər böyük ifadə imkanlarına malik olduğunu nümayiş etdirir. Bu dil Nizami Gəncəvi, İmadəddin Nəsimi, Məhəmməd Füzuli, Mirzə Fətəli Axundzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Hüseyn Cavid, Bəxtiyar Vahabzadə və digər görkəmli söz ustalarının yaradıcılığı ilə daha da zənginləşərək milli düşüncənin əsas ifadə vasitəsinə çevrilmişdir.
Ana dilinin taleyi xalqın taleyindən ayrı deyil. Tarix boyu Azərbaycan müxtəlif imperiyaların tərkibində yaşadığı dövrlərdə dilimiz də müəyyən məhdudiyyətlərlə üzləşmiş, lakin xalqın milli iradəsi və ziyalıların fəaliyyəti nəticəsində öz varlığını qoruyub saxlaya bilmişdir. Məhz bu mənada Azərbaycan dili xalqımızın milli müqavimətinin, mənəvi gücünün və özünüdərkinin əsas simvollarından biri olmuşdur.
Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ana dilinin inkişafı dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi müəyyən edildi. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin bu sahədə həyata keçirdiyi ardıcıl siyasət Azərbaycan dilinin hüquqi statusunun möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynadı. 1995-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında Azərbaycan dili dövlət dili kimi təsbit edildi və bununla da dilimizin hüquqi təminatı ən yüksək səviyyədə təsdiqləndi.
Azərbaycan əlifbasının latın qrafikasına keçirilməsi ölkənin müasir inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsi idi. Bu islahat təkcə texniki dəyişiklik deyildi. Latın qrafikalı əlifbaya keçid Azərbaycanın dünya informasiya məkanına inteqrasiyasını sürətləndirdi, elmi və mədəni əlaqələrin genişlənməsinə, yeni nəslin müasir bilik mənbələrinə çıxış imkanlarının artmasına mühüm töhfə verdi. 2001-ci ildə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin imzaladığı Fərmanla 1 avqust tarixinin Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili Günü elan edilməsi bu istiqamətdə həyata keçirilən siyasətin məntiqi davamı oldu.
Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan dilinin qorunması və inkişafı istiqamətində ardıcıl dövlət siyasəti davam etdirilir. Dövlət başçısının imzaladığı fərman və sərəncamlar Azərbaycan dilinin tətbiq dairəsinin genişləndirilməsinə, ədəbi dil normalarının qorunmasına, terminologiya bazasının zənginləşdirilməsinə, elektron resursların inkişafına və ana dilinin rəqəmsal mühitdə daha geniş istifadəsinə xidmət edir. Bu siyasət həm də Azərbaycan dilinin beynəlxalq aləmdə nüfuzunun yüksəldilməsinə, diaspor fəaliyyətində və beynəlxalq platformalarda daha geniş təbliğinə şərait yaradır.
Müasir dövrdə informasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı dil qarşısında yeni çağırışlar da formalaşdırır. Sosial şəbəkələrdə və elektron mediada dil normalarına riayət olunması, yad sözlərin lüzumsuz istifadəsindən çəkinilməsi, ədəbi dil qaydalarının qorunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Xüsusilə gənc nəslin ana dilini zəngin və düzgün mənimsəməsi yalnız təhsil müəssisələrinin deyil, ailənin, medianın və bütövlükdə cəmiyyətin üzərinə mühüm məsuliyyət qoyur. Çünki dil mədəniyyəti ümumi mədəniyyətin ayrılmaz hissəsidir.
Azərbaycan dili bu gün təkcə ölkə daxilində deyil, dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan milyonlarla soydaşımızı birləşdirən mənəvi körpü rolunu oynayır. Xaricdə fəaliyyət göstərən Azərbaycan məktəblərində, mədəniyyət mərkəzlərində və diaspor təşkilatlarında ana dilimizin tədrisi milli kimliyin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dilin yaşaması yalnız qanunlarla deyil, həm də insanların gündəlik həyatında ona sevgi və hörmətlə yanaşması ilə mümkündür.
Eyni zamanda, ana dilinin inkişafı elmin, təhsilin və medianın inkişafı ilə sıx bağlıdır. Keyfiyyətli dərsliklərin hazırlanması, elmi əsərlərin Azərbaycan dilində nəşri, milli mətbuatın zənginləşdirilməsi, televiziya və rəqəmsal platformalarda dil mədəniyyətinin təşviqi bu istiqamətdə mühüm vəzifələrdəndir. Güclü dövlət yalnız iqtisadi və hərbi potensialı ilə deyil, həm də öz milli dilini və mədəniyyətini qorumaq bacarığı ilə seçilir.
1 Avqust – Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili Günü hər bir vətəndaş üçün sadəcə təqvimdə qeyd olunan əlamətdar tarix deyil. Bu gün milli kimliyimizə, tariximizə və mədəni irsimizə ehtiramın təcəssümüdür. Ana dilimizi sevmək, onu düzgün qorumaq və gələcək nəsillərə zəngin şəkildə ötürmək hər birimizin vətəndaşlıq borcudur.
Azərbaycan dili keçmişimizin yaddaşı, bu günümüzün mənəvi dayağı və gələcəyimizin etibarlı təminatıdır. Bu dili yaşatmaq, inkişaf etdirmək və onun saflığını qorumaq milli həmrəyliyimizin, dövlətçiliyimizin və müstəqilliyimizin möhkəmlənməsinə xidmət edən ən ali vəzifələrdən biridir. Ana dilinə göstərilən hörmət, əslində, Azərbaycan dövlətinə, onun tarixinə, mədəniyyətinə və gələcəyinə göstərilən hörmətin ifadəsidir.
Kamran Əmirov,
YAP Qusar rayon təşkilatının sədri