Icma.az
close
up
RU
Elm hələ bu səbəbi tapa bilməyib: Dünyada hər 10 nəfərdən biri...

Elm hələ bu səbəbi tapa bilməyib: Dünyada hər 10 nəfərdən biri...

Icma.az, Cebheinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Yeni bir araşdırma çölyak xəstəliyi və ya buğdaya allergiyası olmayan insanların təxminən 10%-nin qlüten və ya buğda tərkibli qidalar qəbul etdikdən sonra xoşagəlməz simptomlar yaşadığını aşkar edib.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, araşdırma “Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology” jurnalında dərc olunub. Çölyak olmayan qlüten/buğda həssaslığı (NCGS/NCWS) adlanan bir vəziyyətin yayılmasını müəyyən etmək üçün müxtəlif ölkələrdə aparılan 20-dən çox tədqiqatın məlumatlarını birləşdirib.

Təhlilə görə, təxminən 10 yetkin insandan biri qlüten reaksiyasına bənzər simptomlar bildirsə də, çölyak xəstəliyinin heç bir immunoloji və ya genetik xüsusiyyətləri yoxdur.

Ən çox rast gəlinən şikayətlərə şişkinlik, ağrı, yorğunluq, ürəkbulanma, baş ağrısı və zehni bulanıqlıq daxildir. Semptomlar adətən çörək, makaron və ya digər buğda qidaları qəbul etdikdən bir neçə saat sonra görünür və qlüten pəhrizdən çıxarıldıqda aradan qalxır. Lakin, tədqiqat müəlliflərinin vurğuladığı kimi, bu cür simptomların olması mütləq səbəbin qlüten olduğunu göstərmir: buğdada da reaksiyaya səbəb ola biləcək bir çox digər birləşmələr var.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, çölyak olmayan həssaslığın diaqnozunü müəyyən etmək çətindir. Xəstələrdə spesifik markerlər yoxdur və qlütenə qarşı reaksiyalar fərdi, dəyişkən ola bilər. Bu, bir çox insanın tibbi göstərişlər olmadan qlüteni pəhrizlərindən çıxarmasına səbəb olur ki, bu da lif və mikroelement çatışmazlığına səbəb olur.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, əsl həssaslıqla qıcıqlanmış bağırsaq sindromu da daxil olmaqla digər mədə-bağırsaq xəstəliklərini ayırd etmək üçün yeni klinik meyarlara və obyektiv testlərə ehtiyac var. O vaxta qədər həkimlərə xəstələrin şikayətlərini diqqətlə qiymətləndirmək, qlütensiz pəhriz təyin etməyə tələsməmək və hərtərəfli diferensial diaqnoz qoymaq tövsiyə olunur.

Nəticə belədir ki, təxminən on nəfərdən biri çölyak xəstəliyi və ya allergiyası olmadan qlüten reaksiyasına bənzər simptomlar yaşaya bilər. Lakin elm hələ bunun niyə baş verdiyini dəqiq bilmir.

Xatırladaq ki, çölyak xəstəliyi, buğda, arpa və çovdar kimi taxıllarda olan qlüten adlı maddəyə orqanizmin immun sisteminin anormal reaksiyası nəticəsində yaranan bir xəstəlikdir. Adətən, ilk simptomlar 1 yaşından sonra, tərkibində qlüten olan qidaların qəbulu ilə ortaya çıxır. Əvvəlcə ürəkbulanma, qusma, ishal, zəiflik kimi əlamətlər müşahidə olunur. Sonrakı dövrlərdə anemiya və dəri səpgiləri kimi müxtəlif simptomlar əlavə olunur.

Xroniki bir xəstəlik olsa da, müalicə oluna bilər və müalicəsi gluten tərkibli qidaların diyetdən çıxarılmasından ibarətdir.

Xəzər

“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:183
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 02 Noyabr 2025 16:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri