Elm hələ bu səbəbi tapa bilməyib: Dünyada hər 10 nəfərdən biri...

Yeni bir araşdırma çölyak xəstəliyi və ya buğdaya allergiyası olmayan insanların təxminən 10%-nin qlüten və ya buğda tərkibli qidalar qəbul etdikdən sonra xoşagəlməz simptomlar yaşadığını aşkar edib.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, araşdırma “Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology” jurnalında dərc olunub. Çölyak olmayan qlüten/buğda həssaslığı (NCGS/NCWS) adlanan bir vəziyyətin yayılmasını müəyyən etmək üçün müxtəlif ölkələrdə aparılan 20-dən çox tədqiqatın məlumatlarını birləşdirib.

Təhlilə görə, təxminən 10 yetkin insandan biri qlüten reaksiyasına bənzər simptomlar bildirsə də, çölyak xəstəliyinin heç bir immunoloji və ya genetik xüsusiyyətləri yoxdur.

Ən çox rast gəlinən şikayətlərə şişkinlik, ağrı, yorğunluq, ürəkbulanma, baş ağrısı və zehni bulanıqlıq daxildir. Semptomlar adətən çörək, makaron və ya digər buğda qidaları qəbul etdikdən bir neçə saat sonra görünür və qlüten pəhrizdən çıxarıldıqda aradan qalxır. Lakin, tədqiqat müəlliflərinin vurğuladığı kimi, bu cür simptomların olması mütləq səbəbin qlüten olduğunu göstərmir: buğdada da reaksiyaya səbəb ola biləcək bir çox digər birləşmələr var.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, çölyak olmayan həssaslığın diaqnozunü müəyyən etmək çətindir. Xəstələrdə spesifik markerlər yoxdur və qlütenə qarşı reaksiyalar fərdi, dəyişkən ola bilər. Bu, bir çox insanın tibbi göstərişlər olmadan qlüteni pəhrizlərindən çıxarmasına səbəb olur ki, bu da lif və mikroelement çatışmazlığına səbəb olur.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, əsl həssaslıqla qıcıqlanmış bağırsaq sindromu da daxil olmaqla digər mədə-bağırsaq xəstəliklərini ayırd etmək üçün yeni klinik meyarlara və obyektiv testlərə ehtiyac var. O vaxta qədər həkimlərə xəstələrin şikayətlərini diqqətlə qiymətləndirmək, qlütensiz pəhriz təyin etməyə tələsməmək və hərtərəfli diferensial diaqnoz qoymaq tövsiyə olunur.

Nəticə belədir ki, təxminən on nəfərdən biri çölyak xəstəliyi və ya allergiyası olmadan qlüten reaksiyasına bənzər simptomlar yaşaya bilər. Lakin elm hələ bunun niyə baş verdiyini dəqiq bilmir.

Xatırladaq ki, çölyak xəstəliyi, buğda, arpa və çovdar kimi taxıllarda olan qlüten adlı maddəyə orqanizmin immun sisteminin anormal reaksiyası nəticəsində yaranan bir xəstəlikdir. Adətən, ilk simptomlar 1 yaşından sonra, tərkibində qlüten olan qidaların qəbulu ilə ortaya çıxır. Əvvəlcə ürəkbulanma, qusma, ishal, zəiflik kimi əlamətlər müşahidə olunur. Sonrakı dövrlərdə anemiya və dəri səpgiləri kimi müxtəlif simptomlar əlavə olunur.

Xroniki bir xəstəlik olsa da, müalicə oluna bilər və müalicəsi gluten tərkibli qidaların diyetdən çıxarılmasından ibarətdir.

Xəzər

“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin