Icma.az
close
up
RU
Elm hələ bu səbəbi tapa bilməyib: Dünyada hər 10 nəfərdən biri...

Elm hələ bu səbəbi tapa bilməyib: Dünyada hər 10 nəfərdən biri...

Icma.az, Cebheinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Yeni bir araşdırma çölyak xəstəliyi və ya buğdaya allergiyası olmayan insanların təxminən 10%-nin qlüten və ya buğda tərkibli qidalar qəbul etdikdən sonra xoşagəlməz simptomlar yaşadığını aşkar edib.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, araşdırma “Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology” jurnalında dərc olunub. Çölyak olmayan qlüten/buğda həssaslığı (NCGS/NCWS) adlanan bir vəziyyətin yayılmasını müəyyən etmək üçün müxtəlif ölkələrdə aparılan 20-dən çox tədqiqatın məlumatlarını birləşdirib.

Təhlilə görə, təxminən 10 yetkin insandan biri qlüten reaksiyasına bənzər simptomlar bildirsə də, çölyak xəstəliyinin heç bir immunoloji və ya genetik xüsusiyyətləri yoxdur.

Ən çox rast gəlinən şikayətlərə şişkinlik, ağrı, yorğunluq, ürəkbulanma, baş ağrısı və zehni bulanıqlıq daxildir. Semptomlar adətən çörək, makaron və ya digər buğda qidaları qəbul etdikdən bir neçə saat sonra görünür və qlüten pəhrizdən çıxarıldıqda aradan qalxır. Lakin, tədqiqat müəlliflərinin vurğuladığı kimi, bu cür simptomların olması mütləq səbəbin qlüten olduğunu göstərmir: buğdada da reaksiyaya səbəb ola biləcək bir çox digər birləşmələr var.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, çölyak olmayan həssaslığın diaqnozunü müəyyən etmək çətindir. Xəstələrdə spesifik markerlər yoxdur və qlütenə qarşı reaksiyalar fərdi, dəyişkən ola bilər. Bu, bir çox insanın tibbi göstərişlər olmadan qlüteni pəhrizlərindən çıxarmasına səbəb olur ki, bu da lif və mikroelement çatışmazlığına səbəb olur.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, əsl həssaslıqla qıcıqlanmış bağırsaq sindromu da daxil olmaqla digər mədə-bağırsaq xəstəliklərini ayırd etmək üçün yeni klinik meyarlara və obyektiv testlərə ehtiyac var. O vaxta qədər həkimlərə xəstələrin şikayətlərini diqqətlə qiymətləndirmək, qlütensiz pəhriz təyin etməyə tələsməmək və hərtərəfli diferensial diaqnoz qoymaq tövsiyə olunur.

Nəticə belədir ki, təxminən on nəfərdən biri çölyak xəstəliyi və ya allergiyası olmadan qlüten reaksiyasına bənzər simptomlar yaşaya bilər. Lakin elm hələ bunun niyə baş verdiyini dəqiq bilmir.

Xatırladaq ki, çölyak xəstəliyi, buğda, arpa və çovdar kimi taxıllarda olan qlüten adlı maddəyə orqanizmin immun sisteminin anormal reaksiyası nəticəsində yaranan bir xəstəlikdir. Adətən, ilk simptomlar 1 yaşından sonra, tərkibində qlüten olan qidaların qəbulu ilə ortaya çıxır. Əvvəlcə ürəkbulanma, qusma, ishal, zəiflik kimi əlamətlər müşahidə olunur. Sonrakı dövrlərdə anemiya və dəri səpgiləri kimi müxtəlif simptomlar əlavə olunur.

Xroniki bir xəstəlik olsa da, müalicə oluna bilər və müalicəsi gluten tərkibli qidaların diyetdən çıxarılmasından ibarətdir.

Xəzər

“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:171
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 02 Noyabr 2025 16:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri