Ənənəvi təhsil metodları dəyişə bilərmi? Üç vacib məqam var

Son illərdə texnologiyanın sürətli inkişafı təhsil sahəsinə də ciddi təsir göstərir. Dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da təhsil sisteminin yenilənməsi və müasir metodların tətbiqi mühüm məsələlərdən birinə çevrilib. 

Xüsusilə süni intellekt və rəqəmsal texnologiyalar tədris prosesinə inteqrasiya olunaraq şagirdlərin bilik və bacarıqlarının inkişafına yeni imkanlar yaradır. İnteraktiv tədris üsulları, fərdiləşdirilmiş öyrənmə proqramları və rəqəmsal resurslar ənənəvi təhsil metodlarını necə dəyişəcək?

Azərbaycanda təhsil metodlarının və vasitələrinin inkişafı necə olacaq, süni intellekt və rəqəmsal texnologiyalar bu prosesə hansı yenilikləri gətirəcək və bu dəyişikliklər uşaqların öyrənmə təcrübəsinə, bilik və bacarıqlarının formalaşmasına necə təsir göstərəcək?

Təhsil eksperti Elmin Nuriyev Avtosfer.az-a açıqlamsında bildirib ki, hazırki dövr və süni intellekt istər-istəməz bir çox sahələr kimi, təhsillə bağlı qərarlara xüsusi diktəsi ilə seçiləcək:

“Artıq bütün dünyada təhsilin süni intellekt dünyası ilə əlaqələndirilməsi, “təhsil-İT”, “təhsil-elektron dünya” tandemlərinə xüsusi diqqətin ayrılması hamıya məlumdur. Bu səbəbdən, Azərbaycan da rəqəmsal təhsilə diqqətin ayrılması qaçınılmazdır. Təhsil dövrün nəbzini tutaraq gələcəyin tələbləri əsasında formalaşmalı olan mexanizmdir. Mümkün deyil ki, onun bazis və proqramında bu iki meyar nəzərə alınmasın. Odur ki, bizdə də “indinin nəbzi”, “gələcəyin istəyi” prinsipləri tədris prosesinə tətbiq olunur. Bir neçə gün bundan öncə elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin brifinqdə səsləndirdiyi “Rəqəmsal məktəb” layihəsi buna əyani sübutdur. Yeri gəlmişkən, bu layihə özünün aktuallıq, əhatəlilik, operativlik və məzmunluğuna görə çox yaxşı hazırlanıb. Yəni, nəzəri baxımdan bütün bu detallar incələnib. Hiss olunur ki, beynəlxalq təcrübədən yaxşı yararlanmalar da olub, ən uyğun detallar götürülərək tətbiq edilib. Amma işin necə icra olunacağı və texniki imkanların şərtlərə necə cavab verəcəyini zaman göstərək”.

Ekspert əlavə olaraq bildirib ki, təhsildə süni zəka, rəqəmsal yeniliklərin tətbiqi əsasən 3 məsələdə öz sözünü deyəcək: “Məsafə amilinin itməsi, məktəbin vahid elektron məkana çevrilməsi və zaman məfhumuna qənaət. Bu detallar özünü texniki cəhətdən mütləq şəkildə göstərəcək. Amma ən əsas məsələ təhsildə süni zəka, informasiya texnologiyalarının tətbiqindən sonra onun məzmununun tam şəkildə itməməsidir. 

Bununla bağlı indidən SOS siqnalı səsləndirmək, təhsili öz mahiyyəti və məzmunundan kənara çıxmağa qoymamaqdır. Əks halda biz, süni zəkanı uşaqların öyrənmə bacarıqlarına, bilik əldə etmələrinə bir vasitəçi kimi yox, onları daha da robotlaşdıran bir element kimi görəcəyik. Nə olursa olsun, hansı texniki inkişaf dövrü gəlirsə gəlsin, təhsilin klassik məntiqi, məzmun xətti hər zaman ən azı bir pillə öndə olmalıdır”.

Eltac Zülfüqaroğlu