Fransa cəmiyyəti Makrona qarşı

Keçmişin uğurlarının uzun müddət istismar edilməsinin dövətlər üçün hansı kədərli nəticələrə gətirib çıxartdığını Fransanın nümunəsi bir daha təsdiqləyir. Fransa böyük tarixi və ənənələri olan bir dövlətdir. Dünya üçün bir sıra yeniliklər məhz burada intişar tapıb. Ancaq bütün bunlar qaytarılması mümkün olmayan keçmişdir. İctimai müzakirələrdə tez-tez səsləndirildiyi kimi, bu günün Fransası dünənin Fransası deyil və bunu heç müqayisəyə gətirmək də mümkün olmaz. Reallıq ondan ibarətdir ki, hazırda bütün dünya Fransaya Makronun cılız siyasəti prizmasından yanaşır. Bu siyasət isə ölkəni ənənələrindən geri döndərib. Etiraf olunur ki, Yelisey Sarayının siyasəti qlobal gündəliklə uzlaşmır, yeni çağırışlarla adekvatlıq təşkil etmir. Bu gün zamanında hegemonluq etdiyi Afrikadakı, dənizaşırı ərazilərdəki müstəmləkələrindən çıxarılaraq rədd edilən Fransanın daxilində də vəziyyət pisləşməkdədir. Ölkədə tətillər, etirazlar permanent hal alıb. Narazılıqlar fonunda, həmçinin Makrona və onun komandasına qarşı müqavimət cəbhəsi getdikcə güclənir.

Makronun 8 ildə ən aşağı populyarlıq reytinqi

Ölkənin arzuolunmaz reallıqları fonunda Makronun populyarlıq reytinqinin aşağı düşməsi diqqət çəkir. O, 2025-ci ilin yanvar ayında 2017-ci ildə Yelisey Sarayına gəldikdən sonra ən aşağı populyarlıq reytinqinə çatıb. Artıq Fransa prezidenti insanların rəğbətini qazana bilmir. İFOP sorğu mərkəzinin “Journal du Dimanche” qəzeti üçün apardığı sosial sorğunun nəticələri Makron üçün fəlakətlidir. Aylıq İFOP barometrinə görə, seçildikdən 8 il sonra Makron ən aşağı populyarlıq reytinqinə çatıb, fransızların yalnız 21 faizi onun fəaliyyətini qənaətbəxş hesab edir. E.Makron dekabrla müqayisədə 3 bal itirib. Yanvar ayına olan göstəricilərə görə, ümumilikdə, fransızların 79 faizi Makronun fəaliyyətindən narazıdır. Bununla da Fransa prezidentinin reytinqi hətta “Sarı jiletlilər” böhranı zamanındakından da aşağı düşüb. Yeni Baş nazir Fransua Bayrudan da narazılıq yüksək həddədir. Belə ki, fransızların 66 faizi yeni Baş nazirin fəaliyyətini qənaətbəxş hesab etmir.

Yelisey Sarayının sahibi senatorların hədəfində

Üç fransız senator hazırladıqları hesabatda Makronun Afrikadakı xarici siyasətinin uğursuzluqları ilə yanaşı, onun Fransanın imicinə və qitə ölkələri ilə münasibətlərə mənfi təsirini vurğulayıblar. Fransada Senat tərəfindən açıqlanan hesabatda fransız qoşunlarının ardıcıl şəkildə Mali, Burkina Faso, Niger və ən son Çaddan çıxarılmasının, son illərdə qitədə Fransanın imicinin, onun müəyyən ölkələr və onların əhalisi ilə münasibətlərinin ümumi şəkildə pisləşməsinin Makronun xarici siyasətinin böyük uğursuzluğunun nəticəsi olduğu bildirilib.

Senatorlar bu uğursuzluğu Makronun istifadə etdiyi metodlar, eləcə də əvvəllər Fransanın tərəfdaşı olmuş bir çox rejimin devrilməsinə gətirib çıxaran vəziyyətin dərindən təhlil edilməməsi ilə əlaqələndiriblər. Rəsmi Parisin verdiyi bir sıra qərarlar və bəyanatların təkəbbürlü, Afrika liderlərinə və ya xalqlarına qarşı aşağılayıcı xarakter daşıdığı diqqətə çatdırılıb. Qeyd edək ki, Çaddan sonra Seneqal da Fransa hərbi bazalarının 2025-ci ilin sonunadək ölkədən çıxarılmasını tələb edib. Kot-d’İvuar Prezidenti Alassan Uattara isə Fransa hərbi bazasının artıq ölkənin nəzarəti altında olacağını bildirib.

Eyni zamanda, Fransanın Qərbi və Mərkəzi Afrikadakı mövcudluğunun “yenidən qurulması” planına uyğun olaraq, Parisin Qabondakı hərbi mövcudluğu Mali, Burkina Faso və Nigerdən qoşunların çıxarılması ilə əlaqədar azaldılır. Son illərdə bu üç ölkədə bir sıra dövlət çevrilişləri suveren yerli liderlərin yüksəlişi ilə yanaşı, Fransanın Afrikadakı keçmiş müstəmləkələri arasında münasibətlərdə əsaslı dəyişikliyə gətirib çıxarır.

“Makron ölkədə dövlət çevrilişinə hazırlaşır”. Bu fikri isə Fransanın “Vətənpərvərlər” partiyasının lideri Florian Filippo sosial şəbəkələrdə bildirib. O hesab edir ki, Riçard Ferranın Konstitusiya Şurasının sədri vəzifəsinə təyin edilməsi təsadüfi deyil. Belə ki, Makron onun vasitəsilə üçüncü prezidentlik müddətinə namizədliyini irəli sürmək imkanı əldə etmək üçün qanunla qoyulan qadağanın ləğvinə nail ola bilər.

Küçələrdə ölənlər son bir ildə 15 faiz artıb

Aparılan uğursuz siyasətin nəticəsi olaraq sosial vəziyyətin ağırlaşması, Parisdə və regionlarda etirazların getdikcə genişlənməsi də bugünkü Fransanın kədərli reallığıdır. Mənzil Fondunun dərc etdiyi hesabata görə, Fransada 350 min insan küçədə yaşayır. Verilən məlumatlara görə, hər axşam minlərlə qadın, uşaq və kişi küçələrdə yatır. Mənzil Fondunun kasıbların küçədə və ya acınacaqlı şəraitdə olan mənzillərdə yaşadıqlarını əks etdirən 30-cu hesabatı ölkədə mənzil böhranının çox dərin olduğunu göstərir. 

Hesabatda küçədə yaşayanların sayının iki dəfədən çox artdığı vurğulanıb. “Əyilməz Fransa” (LFİ) partiyasının üzvü M. Pano Makronun hələ 2017-ci ildə seçki kampaniyasında bu problemi kökündən həll etməyə dair vədlərini təkrarlayıb. Ancaq bu müddət ərzində problemin həll edilmədiyi və əksinə, küçədə yaşayanların sayının çox sürətlə artdığını diqqətə çatdırıb. Ölkədə 203 min mənzilə təcili ehtiyac olduğu bildirilir. Hazırda Fransada küçədə yaşayan 350 min insanın qeydiyyatda olduğu və bu rəqəmin ötən illə müqayisədə 6 faiz artdığı qeyd edilir. Həmçinin Fransada 4,2 milyon insanın mənzil şəraiti son dərəcə pisdir.

Üç yüz əlli səhifəlik hesabatda əlilliyi olan şəxslərin də problemlərinə toxunulur, yeni tikilən binaların 20 faizinin əlil şəxslər üçün uyğun olmadığı bildirilir.

“Küçədə ölənlər” (les Morts de la Rue) Assosiasiyasının hesabatına görə isə 2023-cü ildə Fransa küçələrində 735 nəfər ölüb və bu rəqəm son bir ildə 15 faiz artıb.

MÜBARİZ