Gətirdin ömrümün yazını, nərgiz!

Hər gələn yazda güllərin, çiçəklərin qoxusu var. Hər yaz mehində bu qoxunu könlümüzdən ruhumuzun dərinliklərinəcən hiss etdirən nərgizlərin də insan kimi yuxusu var. Bəlkə, yaz çiçəklərinin sehri də, mehri də elə bundadır. Məni də beləcə ovsunlayır yaz çiçəkləri. Yazda ana torpaq mənimlə gül-çiçək dilində danışır. Yazın dili nərgiz, bənövşə dilidir.

Hələ bir şairin hissin, duyğunun zirvəsindən boylanan zərif misra düzümünə fikir verin: ”Çiçəklər şairə deyər dərdini...”

Gül-çiçəklə öz dilində danışmasan, ətrini itirər, rəngini dəyişər. Torpağın köksünü yaralamasan, hər qarışında gül bitirər. Bunu bir ovuc torpağın həsrəti ilə yaşayanlar gözəl bilər, hamıdan əzəl bilər.

Torpağın köksündəki çəmənin gül-çiçək xalısını görmüsünüzmü? Zər çiçəklər, xalı çəmənini bəzər çiçəklər. O xalının bircə gülünü üzmüsünüzmü, çiçəyini dərib yaxanıza düzmüsünüzmü? Baxanda gözlər gözəllikdən qamaşar.

Könlüm yazda çöllərə, güllərə uçar, bənövşə-bənövşə, nərgiz-nərgiz qönçələr açar. Doğrudan da, “Bənövşənin xatirinə kol dibinə iz düşər”.

Həzin-həzin meh əsdikcə qönçələr baş-başa verib bir-birini qoxlayar. İnsan təbiətin tablosuna biganə qala bilmir, dönüb ayaq saxlayır. Görür ki, “bənövşə qız iylər, qız bənövşəni”...

Nərgiz insan ürəyini ehtizaza gətirən güldür. Yaz günəşi öz zərrin şəfəqlərini yaydıqca arzular çiçəyi – nərgiz gülü açılar. Nərgizin rəngi təzəcə doğmuş günəşin sarımtıl rəngini xatırladır. Nigaran nərgizlər ləçəklərindən gözlərimdə çıraq yandırır. Baxıram, rəngini gözlərimə, ətrini ciyərlərimə köçürürəm.

Nərgizlər yuxulu gözlərini günəşə tərəf əyər. Yaz yağışı yağmağa başlayanda isə su sonası kimi yuyunar nərgizlər. Bu da əzbərimdə yaşayan şeirlər içindən bir seçmədir. Şairin duyğu mənzərəsinə biganə qalmamaq olmur:

“Üfüqdən baharın ilk günü çıxar,
Çıxar, qar deyilən kürkünü çıxar.
Qarşına nərgizlər mürgülü çıxar,
Sovuşar qışları bizim yerlərin.
Yağar yağışları bizim yerlərin,
Bahar yağışları bizim yerlərin...”

Nigaran nərgizləri görəndə duyğular qalareyasından yaranmış bir mənzərə aləminə düşürəm. Nərgizin sarımtıl yuxulu gözlərinə baxanda “yolunu gözləməkdən gözümün kökü saraldı” deyimi yada düşür. Sarı bülbüllərin köksü də, kəhraba kimi bal da nərgiz rəngindədir. Nərgizi görəndə qəlbimi beləcə nurlu duyğular isindirir və beynimi misra-misra düşündürür:

Anadilin səsinəmi oyandın?
Gətirdin ömrümün yazını, nərgiz.
Gözlərimdə nazlı-nazlı boylandın,
Gözlərim çəkəcək nazını, nərgiz...

Nigaran nərgizim, sənin baxışında günəş rəngi var. Mənim ömrümün də öz ahəngi var. Təbiətin yazı gələndə çıraq kimi, şam kimi yana- yana məni də yandırırsan:

Güllərin şahanə sarısı nərgiz,
Urəyimin sancan arısı nərgiz!

Ana torpağın qoynunda gül kimi bəslənən, köksü sarı bülbül kimi süslənən sarı nərgizim. Şahanə sarılardan danışdıqca özüm də Sarı Aşığa döndüm. Gülüm, mənim könlümü al, könlümü...

Həzi HƏSƏNLİ,
şair – publisist